Về “thiên nhiên” học các giá trị sống

 

Từ ngày 5 - 14/6, CLB Đọc sách cùng con cũng tổ chức một trại hè cho trẻ về nông thôn để học kỹ năng sống như “cảm nhận sự lãng mạn của cuộc sống thôn quê, của bình minh đọng sương, của hoàng hôn nắng quái, của những đêm lửa trại và thấy cả sự lãng mạn từ những công việc giản dị hàng ngày như tưới cây, cho gà ăn, nhổ cỏ chăm vườn, nhặt rau vào bếp, giặt phơi quần áo...”. Trại hè được tổ chức trong thời gian 10 ngày, dành cho trẻ từ 6 – 12 tuổi, chi phí 6.350.000 đồng/cháu…

Cũng trong hè 2014 này, chương trình Giáo dục kỹ năng sống ngày hè 2014 cho trẻ em  do Thảo Viên resort (Trung Sơn Trầm, Sơn Tây, Hà Nội) tổ chức cho trẻ được tham gia vào các lớp học như chèo thuyền, nấu cơm, học bơi lội, học cách trồng rau, cấy lúa, đánh bắt cá, nhổ rau, hái quả… Giá của các lớp học cụ thể như sau: Lớp tìm hiểu về nguồn dinh dưỡng của thực phẩm nuôi sống 500.000 đồng, dạy cách trồng lúa 300.000 đồng, dạy cách trồng rau 500.000 đồng, dạy cách chăn nuôi 300.000 đồng, thuê quản gia 1.000.000 đồng…

Theo anh Trần Văn Hùng, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Nguyễn Trãi, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và thương mại đô thị Sơn Nam, kỹ năng sống của trẻ thành phố hiện nay là một vấn đề hết sức bức xúc. Nhưng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ như thế nào thì ở Việt Nam hiện nay chưa được tính đến một cách bài bản, khoa học. Không ít người, cả phía bên tổ chức lớp học lẫn phụ huynh học sinh bị nhầm lẫn khi hiểu rằng: Học làm nông dân là dạy trẻ làm nông dân. Nhưng thực tế mục đích giáo dục không phải như vậy.

 

Theo TS Nguyễn Thị Kim Quý, nguyên giảng viên Khoa Tâm lý, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, thực chất đây là các lớp dạy kỹ năng sống cho trẻ, thông qua việc cho trẻ “chạm tay vào thiên nhiên” để dạy trẻ nhận thức được các giá trị sống. Các giá trị sống đó là lòng tự trọng, lòng biết ơn, giá trị yêu thương, hạnh phúc… Nhật Bản và Đức là hai nước vươn lên hàng đầu các châu lục không phải do của cải vật chất mà là nhờ họ giáo dục tốt cho người dân các giá trị sống, đặc biệt là lòng tự trọng. Tự trọng là trọng mình, trọng giá trị của mình, không cho phép mình làm việc sai trái. Khi bị phê bình thì không tự ái. Thế nhưng người Việt lại đang rất thiếu điều đó. Nguyên nhân là do chúng ta chưa có triết lý giáo dục đúng. Trong triết lý giáo dục, đầu tiên phải là giáo dục giá trị sống. Sau giá trị sống mới đến kỹ năng sống. Sau kỹ năng sống sẽ là giáo dục nghệ thuật sống. Và cuối cùng là giáo dục đạo làm người”, TS Nguyễn Thị Kim Quý nói.

Nhận thấy thực tế giáo dục Việt Nam đang thiếu một triết lý giáo dục đúng, nên anh Trần Văn Hùng đã nghiên cứu triết lý “giáo dục xanh” của ông Kobayashi, Trường Tomoe tại Nhật Bản. Triết lý giáo dục xanh của ông Kobayashi xuất hiện ở Nhật Bản năm 1937, đã tạo nên một bước đột phá vĩ đại cho con người và đất nước Nhật Bản và hiện nay vẫn đang được thực hiện trong mô hình giáo dục của nước này. Triết lý “giáo dục xanh” bao hàm 2 yếu tố, đó là: “xanh” thiên nhiên và “xanh” xã hội. “Xanh” thiên nhiên là không tách rời thiên nhiên. Còn “xanh” xã hội chính là văn minh, tử tế, là sống vì nhau.

Để thực hiện mô hình giáo dục này, anh Trần Văn Hùng đã xây dựng một khuôn viên rộng 6 ha có hồ bơi, ngựa, hươu, nai, rừng cây xanh, gà vịt, vườn rau và hội trường sân khấu để tổ chức hội thảo, thuyết trình… với tên gọi là Sơn Nam Green Plaza ở Hưng Yên. Phương pháp giáo dục của Sơn Nam Green Plaza là thông qua các cuộc hội thảo, các kênh thảo luận nhóm, thuyết trình, các thước phim ngắn, các hoạt động cho trẻ thực sự được “chạm tay vào thiên nhiên”, để giáo dục trẻ các giá trị sống như lòng tự trọng, lòng biết ơn, tinh thần trách nhiệm, sự trung thực…

Ví dụ, để dạy trẻ giá trị lòng biết ơn, Sơn Nam Green Plaza tổ chức hội thảo về hạt gạo, sau đó cho trẻ được xay lúa, giã gạo, sàng sảy bằng các dụng cụ truyền thống của người nông dân xưa (những công việc này tạo cơ hội cho trẻ được thỏa mãn nhu cầu được hoạt động, vừa giúp trẻ nhận thức quá trình từ lúa ra hạt gạo như thế nào). Sau khi có gạo là đến công đoạn đun nấu…Trải qua một hành trình dài như vậy, trẻ sẽ nhận thức được giá trị của hạt gạo, bữa cơm, trân trọng giá trị lao động, biết ơn người nông dân, yêu thương bố mẹ, anh chị và trân trọng tình cảm gia đình. Qua những việc làm này, trẻ cũng rèn được tính kiên trì, mặc dù mục đích khóa học không hề đặt ra.

Anh Trần Văn Hùng cho biết, thực hiện mô hình giáo dục xanh này, Sơn Nam Green Plaza mong muốn trở thành mô hình điểm được nhân rộng nhiều lên trên cả nước, đưa triết lý xanh vào hệ thống giáo dục học đường của Việt Nam.

 

Mô hình giáo dục xanh Sơn Nam Green Plaza đi vào hoạt động từ năm 2009, đã ký hợp đồng với 60 trường học trong cả nước trong suốt cả năm học. Vào dịp hè, Sơn Nam Green Plaza cũng tổ chức các khóa học dài ngày cho trẻ đi xa như các “Học kỳ quân đội” hay các “khóa tu mùa hè” ở các chùa, chi phí hơn 5.000.000 đồng/10 ngày/học sinh.