Vì sao “Cúng bái quanh năm không bằng lễ Rằm tháng Giêng”?
GiadinhNet - Người xưa vẫn có câu “Cúng bái quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng?. Vậy vì sao Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng như vậy?.

Tuỳ từng gia đình sẽ chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng theo hoàn cảnh, thời gian. Ảnh: T.L
Rằm tháng Giêng được coi trọng vì mang nhiều ý nghĩa
TS Vũ Thế Khanh - Tổng Giám đốc Liên hiệp Khoa học công nghệ tin học ứng dụng UIA cho biết, năm Kỷ Hợi 2019 lễ Rằm tháng Giêng sẽ rơi vào thứ Ba ngày 19/2/2019. Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng trong tâm thức của người Việt và được nhiều gia đình coi trọng vì đây là Rằm khởi đầu của năm sau khi Tết qua. Đồng thời, đây thuộc mùa xuân tượng trưng cho sự phát triển. Cũng như con người sau một năm khởi đầu mới thường chuẩn bị cho nhiều dự định, công việc. Chính vì vậy mà việc thờ cúng họ cũng rất quan tâm.
Sở dĩ mọi người thường nói “cúng bái quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng” là để nhấn mạnh và nhắc nhở mọi người cần nhớ đến ngày lễ mặc dù trong năm vẫn còn nhiều ngày lễ quan trọng khác. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.
Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.
Cũng theo TS Vũ Thế Khanh, từ xưa trong tâm thức của người Việt Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn.
Với Phật giáo, Rằm tháng Giêng còn gọi là ngày Pháp Bảo. Ngày này liên quan đến Phật tích là kỷ niệm ngày Đức Phật thuyết Kinh Giải thoát tại Thánh hội Tăng Già trong vườn Trúc Lâm. Bởi vậy nên nhiều nơi, vào Rằm tháng Giêng mọi người thường đến chùa sắm lễ thanh tịnh dâng cúng Phật, làm lễ phóng sinh tạo phúc. Tham gia làm nhiều việc công đức để cầu chư Phật, chư Bồ Tát, chư Thiên Thần Thánh gia hộ cho cả gia đình một năm bình an, hạnh phúc và thịnh vượng. Trong ngày này, các chùa cũng lập đàn, tụng niệm và hồi hướng công đức đầu năm, mong cầu quốc thái dân, cầu chư Phật, chư Bồ Tát gia trì cho mọi người được một năm an lành, hạnh phúc…
Những lưu ý khi cúng lễ Rằm tháng Giêng
Bên cạnh việc đi lễ chùa, Rằm tháng Giêng các gia đình rất chú trọng đến sắm sửa lễ vật để cúng tại gia đình. Theo TS Vũ Thế Khanh, trước khi cúng Rằm tháng Giêng, các gia đình phải chuẩn bị rất nhiều thứ. Trong đó, một việc quan trọng cần chú ý là việc bao sái ban thờ. Lưu ý khi lau dọn phải chọn khăn mới, chổi mới hoặc khăn lau, chổi quét chuyên dùng. Lau dọn bằng nước sạch, khăn sạch, chổi sạch… với nguyên tắc lau từ cao xuống thấp.
Nhiều gia đình trong những ngày Tết Nguyên đán đi chơi, lễ chùa thường mang những cành vàng lá ngọc hay những đồ hàng mã đẹp để dâng cúng rồi xin lộc về đặt lên bàn thờ cúng rằm. Bàn thờ là nơi tâm linh, thanh tịnh nên những cành vàng lá ngọc không nên đặt lên. Cũng giống như hoa, trái cây chỉ cúng các loại quả tươi để ông bà tổ tiên có thể "ăn hương ăn hoa", hưởng lộc con cháu gửi. Nếu đang cúng quả giả nên bỏ ngay.
Cũng vì quan niệm “quanh năm lễ lạt không bằng cúng Rằm tháng Giêng” nên không hiếm gia đình cho rằng lễ vật nhất thiết phải lễ lớn, lễ to. Có những gia đình đã đầu tư hàng chục triệu đồng để mua sắm lễ vật, bày cỗ to để cầu cúng và hy vọng “người âm” sẽ được hưởng. Thậm chí, có những gia đình đốt tiền, vàng mã thật nhiều với mong muốn người chết có cuộc sống đủ đầy ở thế giới bên kia. Đây là quan niệm sai lầm.
Việc cúng cho người đã mất dù đồ vật thật hay là đồ tượng trưng thì người đã khuất cũng không thể nhận được mà chủ yếu là thể hiện tấm lòng thành của những người còn sống. Việc cúng đồ mã nhiều không những gây lãng phí tiền của mà còn ảnh hưởng xấu đến môi trường. Hãy cứ cúng đồ thật thay vì mấy chục, mấy trăm triệu tiền vàng mã đốt rồi chỉ còn tro bụi, không mang lại niềm hoan hỉ hay lợi ích nào cả.
Theo các chuyên gia tâm linh, Rằm tháng Giêng thường các gia đình sẽ sắm lễ cúng Phật và cúng gia tiên. Như đã nói ở trên, không nhất thiết phải mâm cao cỗ đầy mà tùy theo điều kiện mỗi gia đình và phong tục từng vùng mà mâm cỗ có sự chuẩn bị khác nhau.
Trong đó, lễ cúng Phật là mâm lễ chay thanh tịnh, cùng hương hoa đèn nến, không cúng tiền giả, không cúng đồ sát sinh. Cúng gia tiên có thể làm các món ăn mặn với các món ăn truyền thống của người Việt như xôi gấc, hoa quả, gà luộc, chân giò… Trong mâm cỗ của ngày Rằm tháng Giêng không thể thiếu bánh trôi, chay với mong muốn mang đến một năm mới mọi sự trôi chảy, thuận lợi.
Lưu ý, lễ vật cúng của lễ Phật và lễ gia tiên cần phải để riêng. Tuyệt đối không để chung đồ lễ mặn, chay, hoa quả trên bàn thờ hoặc dùng lẫn lộn đồ cúng. Hoa quả có thể để ở ban trên, còn đồ cúng mặn nên kê thêm bàn để ở dưới sau đó thắp hương.
Hà My – Mai Thùy
8 sự thật giúp vượt qua cú sốc ngoại tình: Điều đau nhất không phải lúc phát hiện, mà là những ngày sau đó
Gia đình - 4 giờ trướcGĐXH - Ngoại tình là một trong những cú sốc tinh thần nặng nề nhất trong hôn nhân và tình yêu. Nhiều người mô tả cảm giác khi phát hiện bị phản bội giống như “mặt đất sụp xuống”, bởi người khiến họ tổn thương lại chính là người từng mang đến cảm giác an toàn nhất.
3 điều cha mẹ thường giấu kín khi về già: Đọc đến đâu nhói lòng đến đó
Gia đình - 6 giờ trướcGĐXH - Không phải cha mẹ không có tâm sự khi về già, chỉ là họ chọn im lặng nhiều hơn. Sau cả một đời hy sinh, điều họ sợ nhất là trở thành gánh nặng cho con cái.
Nghỉ hưu mới hiểu: Có 3 kiểu con cái khiến cha mẹ về già tủi thân nhất
Gia đình - 7 giờ trướcGĐXH - Nhiều bậc cha mẹ từng nghĩ rằng chỉ cần con cái trưởng thành, có công việc ổn định và cuộc sống đủ đầy thì tuổi già của mình sẽ bình yên. Nhưng thực tế, khi bước vào tuổi nghỉ hưu, không ít người mới nhận ra: điều khiến cha mẹ buồn nhất đôi khi không phải thiếu tiền, mà là cảm giác cô đơn và bị bỏ quên ngay trong chính gia đình mình.
5 nguyên tắc giao tiếp giúp người EQ cao đi đến đâu cũng được lòng người khác
Gia đình - 8 giờ trướcGĐXH - Người sở hữu EQ cao hiểu rằng lời nói, cách cư xử và thái độ sống có thể quyết định chất lượng các mối quan hệ cũng như vận may của chính mình.
3 con giáp nữ có số làm 'thiếu phu nhân': Trung niên tài lộc nở rộ, về già sống trong nhung lụa
Gia đình - 9 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, có những con giáp nữ sinh ra đã sở hữu khí chất tinh tế. Chính điều đó giúp họ dễ gặp được người bạn đời tốt, cuộc sống hôn nhân ổn định và hậu vận ngày càng sung túc.
Người có IQ, EQ cao thường 'giỏi' 3 việc này, nếu bạn có đủ thì xin chúc mừng
Gia đình - 9 giờ trướcGĐXH - Trong cuộc sống, nhiều người thường cho rằng chỉ số IQ cao là chìa khóa quyết định thành công. Tuy nhiên trên thực tế, những người có thể đi đường dài và duy trì thành công bền vững thường không chỉ thông minh trong tư duy mà còn sở hữu khả năng kiểm soát cảm xúc và ứng xử tinh tế với người khác.
Nghỉ hưu rồi mới nhận ra: Điều đáng sợ nhất không phải là thiếu tiền!
Gia đình - 11 giờ trướcGĐXH - Nhiều người từng nghĩ rằng, chỉ cần có một khoản tiết kiệm đủ lớn là tuổi già sẽ bình yên. Nhưng thực tế, không ít người sau khi nghỉ hưu mới nhận ra: điều khiến họ mệt mỏi nhất không phải là chuyện tiền bạc, mà là cảm giác cô đơn kéo dài mỗi ngày.
Những cung hoàng đạo nữ EQ cao khiến người cũ tiếc nuối khi chia tay
Gia đình - 14 giờ trướcGĐXH - Có những cung hoàng đạo nữ sở hữu EQ cao, biết yêu đúng cách, giữ được sự tỉnh táo và lòng tự trọng ngay cả khi trái tim tổn thương.
Nghiên cứu mới gây chấn động: Hơn 1/3 phụ nữ hối hận về lựa chọn bạn đời
Gia đình - 18 giờ trướcTrong hơn 4.000 cặp đôi được khảo sát tại Mỹ, có đến 1/3 cho rằng họ đã chọn bạn đời “không đúng với kỳ vọng ban đầu”, tỷ lệ này ở phụ nữ là 35%.
Nhiều người càng lớn tuổi càng mệt mỏi vì vẫn lui tới 3 nơi này mà không hề nhận ra
Chuyện vợ chồng - 18 giờ trướcGĐXH - Khi còn trẻ, nhiều người sẵn sàng lao vào những cuộc vui, các mối quan hệ phức tạp hay lối sống thiếu điều độ mà không nghĩ nhiều đến hậu quả. Nhưng càng lớn tuổi, con người càng nhận ra có những nơi nếu xuất hiện quá nhiều sẽ âm thầm bào mòn sức khỏe, tinh thần và cả tài chính theo thời gian.
5 con giáp nuôi dạy con cực mát tay: Con lớn lên thông minh, thành đạt hơn người
Gia đìnhGĐXH - Theo tử vi, có những con giáp sở hữu khả năng nuôi dạy con cái rất khéo léo, giúp trẻ lớn lên tự tin, thông minh và dễ đạt thành tựu trong tương lai.