Tags:
Vì sao “Cúng bái quanh năm không bằng lễ Rằm tháng Giêng”?
GiadinhNet - Người xưa vẫn có câu “Cúng bái quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng?. Vậy vì sao Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng như vậy?.
Tuỳ từng gia đình sẽ chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng theo hoàn cảnh, thời gian. Ảnh: T.L
Rằm tháng Giêng được coi trọng vì mang nhiều ý nghĩa
TS Vũ Thế Khanh - Tổng Giám đốc Liên hiệp Khoa học công nghệ tin học ứng dụng UIA cho biết, năm Kỷ Hợi 2019 lễ Rằm tháng Giêng sẽ rơi vào thứ Ba ngày 19/2/2019. Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng trong tâm thức của người Việt và được nhiều gia đình coi trọng vì đây là Rằm khởi đầu của năm sau khi Tết qua. Đồng thời, đây thuộc mùa xuân tượng trưng cho sự phát triển. Cũng như con người sau một năm khởi đầu mới thường chuẩn bị cho nhiều dự định, công việc. Chính vì vậy mà việc thờ cúng họ cũng rất quan tâm.
Sở dĩ mọi người thường nói “cúng bái quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng” là để nhấn mạnh và nhắc nhở mọi người cần nhớ đến ngày lễ mặc dù trong năm vẫn còn nhiều ngày lễ quan trọng khác. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.
Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.
Cũng theo TS Vũ Thế Khanh, từ xưa trong tâm thức của người Việt Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn.
Với Phật giáo, Rằm tháng Giêng còn gọi là ngày Pháp Bảo. Ngày này liên quan đến Phật tích là kỷ niệm ngày Đức Phật thuyết Kinh Giải thoát tại Thánh hội Tăng Già trong vườn Trúc Lâm. Bởi vậy nên nhiều nơi, vào Rằm tháng Giêng mọi người thường đến chùa sắm lễ thanh tịnh dâng cúng Phật, làm lễ phóng sinh tạo phúc. Tham gia làm nhiều việc công đức để cầu chư Phật, chư Bồ Tát, chư Thiên Thần Thánh gia hộ cho cả gia đình một năm bình an, hạnh phúc và thịnh vượng. Trong ngày này, các chùa cũng lập đàn, tụng niệm và hồi hướng công đức đầu năm, mong cầu quốc thái dân, cầu chư Phật, chư Bồ Tát gia trì cho mọi người được một năm an lành, hạnh phúc…
Những lưu ý khi cúng lễ Rằm tháng Giêng
Bên cạnh việc đi lễ chùa, Rằm tháng Giêng các gia đình rất chú trọng đến sắm sửa lễ vật để cúng tại gia đình. Theo TS Vũ Thế Khanh, trước khi cúng Rằm tháng Giêng, các gia đình phải chuẩn bị rất nhiều thứ. Trong đó, một việc quan trọng cần chú ý là việc bao sái ban thờ. Lưu ý khi lau dọn phải chọn khăn mới, chổi mới hoặc khăn lau, chổi quét chuyên dùng. Lau dọn bằng nước sạch, khăn sạch, chổi sạch… với nguyên tắc lau từ cao xuống thấp.
Nhiều gia đình trong những ngày Tết Nguyên đán đi chơi, lễ chùa thường mang những cành vàng lá ngọc hay những đồ hàng mã đẹp để dâng cúng rồi xin lộc về đặt lên bàn thờ cúng rằm. Bàn thờ là nơi tâm linh, thanh tịnh nên những cành vàng lá ngọc không nên đặt lên. Cũng giống như hoa, trái cây chỉ cúng các loại quả tươi để ông bà tổ tiên có thể "ăn hương ăn hoa", hưởng lộc con cháu gửi. Nếu đang cúng quả giả nên bỏ ngay.
Cũng vì quan niệm “quanh năm lễ lạt không bằng cúng Rằm tháng Giêng” nên không hiếm gia đình cho rằng lễ vật nhất thiết phải lễ lớn, lễ to. Có những gia đình đã đầu tư hàng chục triệu đồng để mua sắm lễ vật, bày cỗ to để cầu cúng và hy vọng “người âm” sẽ được hưởng. Thậm chí, có những gia đình đốt tiền, vàng mã thật nhiều với mong muốn người chết có cuộc sống đủ đầy ở thế giới bên kia. Đây là quan niệm sai lầm.
Việc cúng cho người đã mất dù đồ vật thật hay là đồ tượng trưng thì người đã khuất cũng không thể nhận được mà chủ yếu là thể hiện tấm lòng thành của những người còn sống. Việc cúng đồ mã nhiều không những gây lãng phí tiền của mà còn ảnh hưởng xấu đến môi trường. Hãy cứ cúng đồ thật thay vì mấy chục, mấy trăm triệu tiền vàng mã đốt rồi chỉ còn tro bụi, không mang lại niềm hoan hỉ hay lợi ích nào cả.
Theo các chuyên gia tâm linh, Rằm tháng Giêng thường các gia đình sẽ sắm lễ cúng Phật và cúng gia tiên. Như đã nói ở trên, không nhất thiết phải mâm cao cỗ đầy mà tùy theo điều kiện mỗi gia đình và phong tục từng vùng mà mâm cỗ có sự chuẩn bị khác nhau.
Trong đó, lễ cúng Phật là mâm lễ chay thanh tịnh, cùng hương hoa đèn nến, không cúng tiền giả, không cúng đồ sát sinh. Cúng gia tiên có thể làm các món ăn mặn với các món ăn truyền thống của người Việt như xôi gấc, hoa quả, gà luộc, chân giò… Trong mâm cỗ của ngày Rằm tháng Giêng không thể thiếu bánh trôi, chay với mong muốn mang đến một năm mới mọi sự trôi chảy, thuận lợi.
Lưu ý, lễ vật cúng của lễ Phật và lễ gia tiên cần phải để riêng. Tuyệt đối không để chung đồ lễ mặn, chay, hoa quả trên bàn thờ hoặc dùng lẫn lộn đồ cúng. Hoa quả có thể để ở ban trên, còn đồ cúng mặn nên kê thêm bàn để ở dưới sau đó thắp hương.
Hà My – Mai Thùy
Bình luận (0)
Quan tâm nhất
Mới nhất
Ý kiến của bạn
4 niềm vui bình dị ở tuổi 65, đôi khi có tiền cũng không mua được
Gia đình - 11 giờ trướcGĐXH - Đến tuổi 65, nhiều người dần hiểu rằng, có những niềm vui không nằm trong ví tiền, cũng không thể tìm thấy ở những thứ đắt giá. Đó là những điều rất bình dị nhưng chỉ khi đi qua gần hết cuộc đời, chúng ta mới cảm nhận hết giá trị của nó.
Khi con cái không còn tôn trọng cha mẹ, đừng nổi giận, hãy nhớ 2 câu này
Gia đình - 13 giờ trướcGĐXH - Điều khiến nhiều bậc cha mẹ đau lòng khi về già không phải là thiếu thốn vật chất, mà là cảm giác không còn được con cái lắng nghe và tôn trọng. Tuy nhiên, nổi giận hay liên tục giảng giải đôi khi lại khiến khoảng cách giữa hai thế hệ ngày càng lớn.
Vẻ ngoài lạnh lùng chỉ là lớp vỏ: 3 con giáp si tình bậc nhất khi yêu
Gia đình - 13 giờ trướcGĐXH - Có những con giáp luôn xuất hiện với vẻ ngoài lạnh lùng, lý trí, nhưng khi yêu lại chân thành, chung thủy và sẵn sàng hy sinh vì người mình thương.
3 việc cha mẹ càng ít can thiệp, con càng có tiền đồ
Nuôi dạy con - 18 giờ trướcGĐXH - Trong nuôi dạy con, đôi khi cha mẹ biết "lười" đúng lúc lại là cách giúp trẻ hình thành tính tự lập, trách nhiệm và bản lĩnh để phát triển bền vững trong tương lai.
Bảng xếp hạng 4 cung hoàng đạo nữ vụng về nhất: Nhiệt tình nhưng dễ hỏng việc
Gia đình - 21 giờ trướcGĐXH - Theo chiêm tinh, có những cung hoàng đạo sở hữu tính cách năng động, nhiệt tình nhưng lại khá vụng về, hấp tấp hoặc thiếu tỉ mỉ. Nếu biết điều chỉnh những điểm yếu này, họ sẽ ghi điểm hơn trong các mối quan hệ và cuộc sống.
5 cung hoàng đạo dễ thành công và giàu có khi còn rất trẻ
Gia đình - 22 giờ trướcGĐXH - Không chỉ sở hữu sự nghiệp đáng mơ ước từ khi còn rất trẻ, những cung hoàng đạo này còn tạo dựng được cuộc sống sung túc khiến nhiều người phải nể phục.
Bước qua tuổi 60, có 5 điều bạn nên ghi nhớ, nhất là điều đầu tiên
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Bước sang tuổi 60, cuộc sống không chỉ thay đổi về thời gian mà còn thay đổi cả cách nhìn nhận mọi thứ. Có 5 điều nếu ghi nhớ, những năm tháng phía trước sẽ nhẹ nhàng và bình yên hơn.
Nghỉ hưu sớm với hơn 5 tỷ đồng và 2 căn hộ, cặp vợ chồng thừa nhận cuộc sống đầy rủi ro
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Sở hữu hơn 5 tỷ đồng tiền tiết kiệm, hai căn hộ, cặp vợ chồng quyết định nghỉ hưu sớm. Tuy nhiên, phía sau cuộc sống nhiều người mơ ước vẫn là những nỗi lo về tương lai tài chính.
Mẹ chồng – nàng dâu: Không ồn ào vẫn xa cách vì 4 mâu thuẫn 'khó nói'
Chuyện vợ chồng - 1 ngày trướcGĐXH - Không phải những cuộc cãi vã lớn, chính những khác biệt nhỏ trong cách sống, cách nghĩ và giao tiếp mỗi ngày mới là nguyên nhân khiến mối quan hệ mẹ chồng – nàng dâu dần trở nên xa cách trong cùng một mái nhà.
4 con giáp nam chăm làm việc nhà, hôn nhân lúc nào cũng êm ấm
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Không chỉ nỗ lực trong công việc, những con giáp nam dưới đây còn nổi tiếng là người biết quan tâm gia đình, sẵn sàng xắn tay làm việc nhà sau giờ làm.
Bước qua tuổi 60, có 5 điều bạn nên ghi nhớ, nhất là điều đầu tiên
Gia đìnhGĐXH - Bước sang tuổi 60, cuộc sống không chỉ thay đổi về thời gian mà còn thay đổi cả cách nhìn nhận mọi thứ. Có 5 điều nếu ghi nhớ, những năm tháng phía trước sẽ nhẹ nhàng và bình yên hơn.
