Vì sao tội dâm ô trẻ em gây căm phẫn nhưng rất khó xử, thậm chí phải đình chỉ vụ án?

Nhiều vụ xử lý xâm hại tình dục trẻ em rơi vào ngõ cụt

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, Tiến sĩ Dương Thanh Biểu - nguyên phó Viện trưởng viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao chia sẻ: “Từ những số liệu thống kê của các cơ quan chức năng cho thấy, trẻ em vị thành niên bị xâm hại tình dục ngày càng nhiều, hành vi xâm hại ngày càng tinh vi, phức tạp. Đối tượng trẻ bị xâm hại gồm cả nam và nữ, phổ biến ở lứa tuổi 5-13. Điều này cho thấy sự xuống cấp về đạo đức, sự thiếu hiểu biết coi thường pháp luật của đối tượng thực hiện hành vi”.

TS Dương Thanh Biểu, nguyên phó Viện trưởng VKSND Tối cao (ảnh nhân vật cung cấp)

Tác giả của cuốn sách “Theo dòng công lý” nổi tiếng trong ngành tố tụng chỉ rõ: Tội dâm ô trẻ em để lại hậu quả nặng nề về tâm sinh lý đối với sự phát triển của trẻ về sau. Theo đó, khi xâm hại tình dục trẻ em, tùy từng trường hợp cụ thể mà đối tượng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm trẻ em, tội cưỡng dâm trẻ em hoặc giao cấu với trẻ em.

Trong trường hợp đối tượng có ý định giao cấu nhưng không giao cấu được do khách quan thì hành vi có thể cấu thành tội dâm ô với trẻ em.

Cũng theo vị chuyên gia này, để xác định dấu vết làm căn cứ khẳng định có hành vi xâm hại tình dục hay không là điều không đơn giản do nó liên quan trực tiếp đến tâm lý, lời khai của người bị hại, người liên quan đến vụ án. Vì e ngại, sợ mọi người biết nên bị hại, người thân của họ thường cố tình che giấu hoặc khai báo không đúng sự thật.

“Do thiếu chứng cứ pháp y nên việc xử lý một số vụ xâm hại tình dục trẻ em gần như rơi vào ngõ cụt. Ngoài ra, pháp luật hiện hành hầu như chỉ chú trọng chế tài đối với hình thức xâm hại nghiêm trọng như hiếp dâm, cưỡng dâm song với các hình thức nhẹ hơn thì hầu như chưa có quy định điều chỉnh”, TS Dương Thanh Biểu cho hay.

Đình chỉ vụ án vì chứng cứ vật chất yếu

Là luật sư từng tham gia bảo vệ bị hại trong các vụ án xâm hại trẻ em, Luật sư Nguyễn Hoàng Tiến, Chủ tịch Hội đồng khen thưởng kỷ luật (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) bày tỏ sự đau xót và căm phẫn khi nhiều trẻ em đang bị các đối tượng xấu lợi dụng sự ngây thơ, non nớt của các em để thực hiện hành vi phạm tội.

Luật sư Nguyễn Hoàng Tiến (Đoàn Luật sư TP Hà Nội). Ảnh: Cao Tuân

Hậu quả của hành vi xâm hại tình dục không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm mà còn tác động lâu dài đến tâm lý của các em. Những vết thương về tinh thần của các em phải mất rất nhiều thời gian mới được chữa lành.

Có nhiều em trước khi bị xâm hại là một đứa trẻ vui vẻ, hoạt bát, nhưng sau đó bị bệnh trầm cảm, cắt da thịt tự hủy hoại bản thân, thậm chí có nhiều em có ý định hoặc thực hiện hành vi tự tử.

Không chỉ bản thân các em phải gánh chịu nỗi đau cả về thể xác lẫn tinh thần, mà gia đình các em ngoài việc phải giúp các em vượt qua khó khăn, tránh lời điều tiếng của cộng đồng, còn phải tham gia vào một hành trình pháp lý phức tạp, mệt mỏi để đòi công lý.

Theo Luật sư Tiến, người nào có hành vi dâm ô đối với trẻ em (trẻ dưới 16 tuổi) thì bất kể là nam hay nữ cũng bị xử phạt theo Khoản 1 điều trên là từ 6 tháng đến 3 năm tù. Trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, có thể bị phạt từ từ 3-7 năm nếu phạm tội nhiều lần, đối với nhiều trẻ em hoặc đối với trẻ mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh; tái phạm nguy hiểm.

Đối với tội gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng có thể bị phạt tù từ 7-12 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm.

Việc xử phạt tội dâm ô trẻ em rất khó khăn bởi đòi hỏi phải có đầy đủ cơ sở pháp lý, các chứng cứ. Ảnh minh họa

“Tuy nhiên, trên thực tế, để xử phạt tội dâm ô trẻ em hay bất cứ tội nào về xâm hại tình dục trẻ em là rất khó bởi đòi hỏi phải có đầy đủ cơ sở pháp lý, các chứng cứ. Cách đây không lâu, tôi có tham gia bảo vệ quyền lợi cho một nạn nhân của vụ dâm ô tại Thanh Xuân – Hà Nội. Tuy nhiên, trong vụ án này không có nhân chứng, vật chứng (quần áo, mẫu vật AND, tinh dịch…). Do đó, dù dư luận rất bức xúc nhưng vụ án này vẫn phải đình chỉ vì chứng cứ vật chất rất yếu. Bản thân những người làm luật chúng tôi rất buồn và trăn trở”, Chủ tịch Hội đồng khen thưởng kỷ luật tâm sự.

Từng có thời dài công tác ở ngành công an, Luật sư Tiến chia sẻ: “Chính vì vậy, biện pháp hữu hiệu để giảm thiểu tình trạng này là cha mẹ nên dành thời gian để mắt tới con cái nhiều hơn, đồng thời dạy trẻ cách tự vệ, không để người khác động chạm tới những vùng nhạy cảm trên cơ thể và thường xuyên tâm sự với trẻ để trẻ, dặn trẻ có bất cứ chuyện gì đều tâm sự với bố mẹ để không có những sự việc đáng tiếc xảy ra. Đặc biệt, nếu phát hiện trẻ có dấu hiệu bị xâm hại tình dục cần báo cáo ngay cho cơ quan chức năng đồng thời lưu giữ các vật chứng cần thiết để tố giác tội phạm”.

Cao Tuân