Việc nhà đang đè nặng phụ nữ

Bất bình đẳng giới đang vắt kiệt sức lao động của phụ nữ. Ảnh minh họa.

Đó là kết quả nghiên cứu kiến thức, thái độ và hành vi về vai trò của nam giới trong gia đình tại huyện Thường Tín (Hà Nội) và huyện Yên Bình (Yên Bái) do Trung tâm Nghiên cứu Hỗ trợ gia đình và Phát triển cộng đồng (CFSCD) thực hiện, được công bố vào ngày 22/11.

Thời gian vợ làm việc nhà cao gấp đôi chồng

Bà Lê Thị Thủy, Giám đốc Trung tâm CFSCD cho biết, nghiên cứu này đã phát hiện một số thay đổi tích cực về vai trò giới ở nông thôn. Không chỉ nam giới mà phụ nữ đã tham gia lao động sản xuất, tạo thu nhập gia đình. Đặc biệt, một tín hiệu đáng mừng là nam giới đã tham gia vào việc nhà nhiều hơn. Tuy nhiên, tỷ lệ đó so với nữ vẫn còn rất nhỏ.

Định kiến giới trong việc phân công lao động gia đình tồn tại khá nặng nề ở nông thôn. Nhiều trường hợp nam giới thiếu trách nhiệm với gia đình, không tham gia chia sẻ việc nhà với vợ con, thậm chí còn sử dụng các hình thức bạo lực.

Chị Trần Thị C, 34 tuổi, buôn bán ở thôn Ba Chàng, xã Vĩnh Kiên, huyện Yên Bình cho biết: “Tôi là người làm hàng tá công việc gia đình, anh ấy đi làm về chỉ việc nghỉ ngơi, ăn cơm, xem tivi, pha trà ngồi uống thôi”.

Thực tế mà chị C phản ánh là thực tế chung về vấn đề phân công lao động trong gia đình ở Thường Tín và Yên Bình hiện nay. Nghiên cứu mà Trung tâm CFSCD cho thấy, tỷ lệ nam giới tham gia việc nhà mặc dù đã có nhưng rất thấp. Trong khi 80% người vợ tham gia chăm sóc người già ốm và chăm sóc con cái thì chỉ có 40% nam giới làm công việc này.

Chính vì sự bất cập trong việc phân công lao động gia đình nên người phụ nữ đã phải làm việc nhiều thời gian hơn nam giới. Cụ thể, thời gian lao động tạo thu nhập từ 7 – 10 giờ ở chồng cao hơn vợ (chồng 81%, vợ 71,5%). Thời gian làm việc nội trợ (lao động không được trả lương) ở người vợ là 84,5% còn ở chồng là 46,0%. Thời gian dạy con ở cả vợ và chồng ngang nhau.

Con số trên cho thấy, trong khi tỷ lệ thời gian lao động tạo thu nhập cho gia đình của người chồng cao hơn vợ chỉ 10,5% thì tỷ lệ thời gian làm việc nội trợ của người vợ cao gần gấp đôi chồng.

Cũng theo kết quả nghiên cứu, trong suy nghĩ và nhận thức của đa số người dân ở đây vẫn cho rằng: Nam giới là trụ cột kiếm tiền chính còn phụ nữ phải đảm nhiệm việc nhà. Nam giới chỉ làm việc nhà khi vợ bận hoặc đau ốm. Lạ lùng là nhận thức này phổ biến không chỉ ở nam giới mà cả ở…phụ nữ.

Mặc dù vẫn quan niệm “nam giới là trụ cột kiếm tiền” thế nhưng trên thực tế việc đóng góp tài chính cho gia đình ở người vợ và người chồng dường như gần ngang nhau. Trong số những người được phỏng vấn thì có đến 94 người trả lời là thu nhập của vợ chồng ngang nhau (chiếm 47%, là tỷ lệ cao nhất). Thậm chí không ít trường hợp cho rằng thu nhập của vợ cao hơn chồng (chiếm 15,5%). Và thực tế khảo sát thì tỷ lệ người chồng có thu nhập cao hơn vợ chỉ 32%.

Cần có chính sách, pháp luật về vấn đề lao động gia đình

Theo bà Lê Thị Thủy, nguyên nhân dẫn đến những định kiến giới vô lý ở trên trước hết là do ảnh hưởng bởi các yếu tố xã hội, văn hóa truyền thống. Những yếu tố này đã chi phối nhận thức hành động về vai trò giới. Mặt khác, chính sách về bình đẳng giới hiện nay vẫn chưa đến được với các nhóm đối tượng. Các hoạt động tuyên truyền về vai trò giới trong đời sống gia đình chưa được đầu tư thỏa đáng. Các mô hình hoạt động tại cộng đồng nhằm tăng cường vai trò cá nhân trong gia đình đến với người dân còn hạn chế.

Theo bà Thủy, công việc nội trợ  dù không nặng nhọc nhưng chiếm quá nhiều thời gian, khiến cho chị em không có thời gian  nghỉ ngơi. Phụ nữ vốn được coi là “chân yếu, tay mềm”,  nhưng phải làm việc nhiều hơn nam giới là điều bất cập. Để xóa bỏ được sự bất cập này thì điều đầu tiên là cần xóa bỏ quan niệm “nam giới là trụ cột kiếm tiền” hay “việc nội trợ, việc chăm sóc người ốm, người già con trẻ…là thiên chức của phụ nữ”…