Việt Nam cần nỗ lực, vượt qua thách thức

Báo cáo Tình trạng dân số thế giới năm 2010 của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) là một bức tranh toàn cảnh với những thách thức to lớn cần toàn cầu chung sức để vượt qua.

Áp lực gia tăng dân số

Các số liệu cập nhật từ nhiều nước trên thế giới cũng như kết quả được đưa ra trong Báo cáo tình trạng dân số thế giới 2010 đều cho thấy, dân số thế giới đang ngày càng gia tăng.

Phụ nữ đóng vai trò trung tâm trong Bản báo cáo Dân số Thế giới năm 2010. Ảnh: T.L

Trong khi số dân thế giới không ngừng tăng lên thì khoảng cách giàu nghèo cũng tăng. Chỉ có hơn 1/5 số dân trên thế giới sống trong khu vực tương đối phát triển. Số còn lại phải đối mặt với những khó khăn, thách thức của đói nghèo, bệnh tật, thất nghiệp, thiên tai do biến đổi khí hậu... Một trong những vấn đề đó là việc tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản của người dân vẫn còn nhiều hạn chế do nguyên nhân chính là sự thiếu thốn các cơ sở y tế, bệnh viện cũng như đội ngũ nhân viên y tế để trợ giúp phụ nữ trong thời kỳ tiền sản cũng như khi sinh nở. Ông Najib Assifi, Phó Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của UNFPA cho biết, hiện LHQ đang phối hợp với nhiều cơ sở y tế để cải thiện tình trạng này.

Trong khi thế giới đang nỗ lực hoàn tất Mục tiêu Thiên niên kỷ do LHQ đề ra thì việc thực hiện mục tiêu số 5 về cải thiện sức khỏe cho các bà mẹ vẫn chưa có nhiều tín hiệu khả quan. Tỉ lệ tử vong mẹ và trẻ sơ sinh ở một số nước vẫn đang có xu hướng tăng lên. Tại Afghanistan, do tình hình xung đột kéo dài, đã ghi nhận tử vong ở trẻ em ở mức tiêu cực nhất với tỉ lệ 152/1.000 em được sinh ra, trong khi đó Sierra Leone là quốc gia đứng cuối bảng xếp hạng của thế giới với tỉ lệ tử vong ở bà mẹ lên tới con số 2.100. Tỉ lệ tử vong tại Trung Quốc cũng tăng lên với 22/1.000 trẻ được sinh ra, tương tự như Brazil và Jamaica và tỉ lệ tử vong ở bà mẹ tăng lên 45, như Cuba và Tobago.

Việt Nam và những thách thức

Nhờ có Chương trình Mục tiêu quốc gia DS-KHHGĐ, Việt Nam đã đạt được những thành tựu rất tốt đẹp. Tỉ lệ gia tăng dân số trung bình hàng năm đã giảm xuống còn 1,2%, thấp nhất trong vòng 50 năm qua. Theo báo cáo của UNFPA, dân số Việt Nam hiện đang ở mức 89 triệu người. Quy mô dân số ở mức hợp lý đã giúp Việt Nam giảm một bậc, trở thành nước đông dân thứ 14 trên thế giới. Gần đây nhất, tại kỳ họp của Đại hội đồng LHQ, Việt Nam được đánh giá là một trong hai điểm sáng trong việc thực hiện các Mục tiêu Thiên niên kỷ do LHQ đề ra.

Tuy đạt được nhiều thành công, song công tác DS-KHHGĐ tại Việt Nam lại xuất hiện những vấn đề mới và còn nhiều thách thức. Theo TS Dương Quốc Trọng - Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ, tuy Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế, nhưng do phong tục tập quán, tư tưởng nho giáo muốn có đông con, phải có con trai nối dõi còn rất nặng nề của người dân trong xã hội nông nghiệp nên mức sinh có thể tăng trở lại bất cứ lúc nào. Cùng đó là số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đang tiếp tục tăng nhanh và sẽ đạt cực đại vào năm 2020 - 2025. Theo báo cáo Tình hình Dân số Thế giới 2010 của LHQ, dân số Việt Nam sẽ tăng lên thành 111,7 triệu người vào năm 2050.

Hà Thư