Việt Nam cần nỗ lực, vượt qua thách thức

Thứ hai, 08:38 01/11/2010 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - Dân số thế giới ngày càng tăng nhanh cùng với khoảng cách giàu - nghèo cũng gia tăng. Cùng đó là các vấn đề hệ lụy như bạo lực gia đình, lạm dụng tình dục, chiến tranh, thiên tai...

Báo cáo Tình trạng dân số thế giới năm 2010 của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) là một bức tranh toàn cảnh với những thách thức to lớn cần toàn cầu chung sức để vượt qua.

Áp lực gia tăng dân số

Các số liệu cập nhật từ nhiều nước trên thế giới cũng như kết quả được đưa ra trong Báo cáo tình trạng dân số thế giới 2010 đều cho thấy, dân số thế giới đang ngày càng gia tăng.

Đúng như các dự báo trước đây, năm 2010 dân số thế giới sẽ chạm ngưỡng 7 tỉ người, đến nay con số này được ghi nhận là 6,908 tỉ người. Theo Báo cáo tình hình dân số thế giới năm 2010 của Liên Hợp Quốc (LHQ), dự tính đến năm 2050, dân số thế giới sẽ vượt mức 9 tỉ người, 17 quốc gia dân có dân số trên 100 triệu người. Ấn Độ sẽ vượt qua Trung Quốc trở thành nước đông dân nhất trên thế giới với 1,6138 tỉ người, tăng hơn rất nhiều so với con số 1,2145 tỉ dân hiện nay. Dân số của Trung Quốc sẽ lên tới 1,417 tỉ người vào năm 2050 thay vì 1,3541 tỉ dân vào thời điểm hiện tại.
 

Phụ nữ đóng vai trò trung tâm trong Bản báo cáo Dân số Thế giới năm 2010. Ảnh: T.L

Trong khi số dân thế giới không ngừng tăng lên thì khoảng cách giàu nghèo cũng tăng. Chỉ có hơn 1/5 số dân trên thế giới sống trong khu vực tương đối phát triển. Số còn lại phải đối mặt với những khó khăn, thách thức của đói nghèo, bệnh tật, thất nghiệp, thiên tai do biến đổi khí hậu... Một trong những vấn đề đó là việc tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản của người dân vẫn còn nhiều hạn chế do nguyên nhân chính là sự thiếu thốn các cơ sở y tế, bệnh viện cũng như đội ngũ nhân viên y tế để trợ giúp phụ nữ trong thời kỳ tiền sản cũng như khi sinh nở. Ông Najib Assifi, Phó Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của UNFPA cho biết, hiện LHQ đang phối hợp với nhiều cơ sở y tế để cải thiện tình trạng này.

Trong khi thế giới đang nỗ lực hoàn tất Mục tiêu Thiên niên kỷ do LHQ đề ra thì việc thực hiện mục tiêu số 5 về cải thiện sức khỏe cho các bà mẹ vẫn chưa có nhiều tín hiệu khả quan. Tỉ lệ tử vong mẹ và trẻ sơ sinh ở một số nước vẫn đang có xu hướng tăng lên. Tại Afghanistan, do tình hình xung đột kéo dài, đã ghi nhận tử vong ở trẻ em ở mức tiêu cực nhất với tỉ lệ 152/1.000 em được sinh ra, trong khi đó Sierra Leone là quốc gia đứng cuối bảng xếp hạng của thế giới với tỉ lệ tử vong ở bà mẹ lên tới con số 2.100. Tỉ lệ tử vong tại Trung Quốc cũng tăng lên với 22/1.000 trẻ được sinh ra, tương tự như Brazil và Jamaica và tỉ lệ tử vong ở bà mẹ tăng lên 45, như Cuba và Tobago.

Việt Nam và những thách thức

Nhờ có Chương trình Mục tiêu quốc gia DS-KHHGĐ, Việt Nam đã đạt được những thành tựu rất tốt đẹp. Tỉ lệ gia tăng dân số trung bình hàng năm đã giảm xuống còn 1,2%, thấp nhất trong vòng 50 năm qua. Theo báo cáo của UNFPA, dân số Việt Nam hiện đang ở mức 89 triệu người. Quy mô dân số ở mức hợp lý đã giúp Việt Nam giảm một bậc, trở thành nước đông dân thứ 14 trên thế giới. Gần đây nhất, tại kỳ họp của Đại hội đồng LHQ, Việt Nam được đánh giá là một trong hai điểm sáng trong việc thực hiện các Mục tiêu Thiên niên kỷ do LHQ đề ra.

Tuy đạt được nhiều thành công, song công tác DS-KHHGĐ tại Việt Nam lại xuất hiện những vấn đề mới và còn nhiều thách thức. Theo TS Dương Quốc Trọng - Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ, tuy Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế, nhưng do phong tục tập quán, tư tưởng nho giáo muốn có đông con, phải có con trai nối dõi còn rất nặng nề của người dân trong xã hội nông nghiệp nên mức sinh có thể tăng trở lại bất cứ lúc nào. Cùng đó là số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đang tiếp tục tăng nhanh và sẽ đạt cực đại vào năm 2020 - 2025. Theo báo cáo Tình hình Dân số Thế giới 2010 của LHQ, dân số Việt Nam sẽ tăng lên thành 111,7 triệu người vào năm 2050.

Một vấn đề mới xuất hiện trong công tác dân số là tỷ số giới tính khi sinh (TSGTKS - số trẻ sơ sinh trai/100 trẻ sơ sinh gái) đã tăng nhanh một cách bất thường. Từ năm 2006 đến nay, TSGTKS tăng cao và nhanh liên tục, từ 110 (2006) lên 111(2007) và 112 (2008).
 
Theo ông Bruce Campbell - Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam, TSGTKS tăng ở những nước có nền văn hóa tương đồng (ưa thích sinh con trai hơn con gái) như Việt Nam nhưng chưa có nước nào lại có tốc độ gia tăng nhanh và diễn biến phức tạp như ở nước ta. Các chuyên gia quốc tế lo ngại, nếu không có giải pháp tích cực, sự mất cân bằng giới tính này sẽ để lại những hệ lụy nặng nề, gây khó khăn trong việc xây dựng gia đình của các thế hệ tương lai và tác động xấu đến trật tự, an ninh xã hội.
 
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang bắt đầu đối mặt với những thách thức của vấn đề già hóa dân số, chất lượng dân số còn thấp. Tỷ số chết mẹ, tỷ suất chết sơ sinh, tỷ suất chết trẻ em, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em... còn khá cao và có sự cách biệt giữa các vùng miền. Việt Nam đang bước vào thời kỳ dân số "vàng", tạo ra cơ hội "vàng" với ưu thế sử dụng một lực lượng lao động trẻ dồi dào trong giai đoạn tăng trưởng kinh tế 2010 - 2020. Song vấn đề này cũng tạo ra thách thức lớn về việc làm, an sinh xã hội cũng như tỉ lệ lao động qua đào tạo còn thấp. Tổng số người thất nghiệp, thiếu việc làm thường xuyên và thu nhập thấp ở Việt Nam khoảng gần 10%.
 
Việt Nam đã có Chương trình mục tiêu quốc gia về DS-KHHGĐ với mục tiêu "Nâng cao chất lượng dân số" cũng như dự thảo Chiến lược Dân số và sức khoẻ sinh sản giai đoạn 2011 - 2020. Chương trình này bao gô#m nâng cao chất lượng dân số; cải thiện sức khoẻ sinh sản; duy trì cơ cấu dân số; quy mô, mật độ dân số và mức sinh... Hy vọng với Chương trình Mục tiêu quốc gia DS-KHHGĐ, giai đoạn tới công tác DS-KHHGĐ sẽ vượt qua được thách thức chung trong bối cảnh dân số thế giới và những khó khăn của riêng mình.
 
Từ đó tập trung nâng cao chất lượng dân số, cải thiện tình trạng SKSS, duy trì mức sinh thấp hợp lý, quy mô gia đình ít con, hạn chế sự gia tăng mất cân bằng giới tính khi sinh; dự báo và giải quyết tốt những vấn đề đặt ra liên quan đến sự thay đổi về cơ cấu dân số, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của nhân dân, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của đất nước.

Dân số thế giới vượt 9 tỉ người vào 2050

Báo cáo cho biết, dân số thế giới năm 2050 sẽ là 9,15 tỉ người (tăng 2,241 tỉ người so với hiện tại). Trong đó, dân số châu Phi có mức độ tăng dân số lớn nhất, từ 1,033 tỉ người lên đến 1,985 tỉ người; mức độ tăng của châu Á cũng tương đối lớn, từ 4,167 tỉ người tăng đến 5,232 tỉ người; còn dân số châu Âu sẽ giảm từ 733 triệu người xuống 691 triệu người. Đây là Châu lục duy nhất có dân số giảm. Dân số thế giới hiện nay là 6,909 tỉ người, trong đó chỉ có 1,237 tỉ người sống trong khu vực tương.

Những con số tích cực

Phần Lan, Island, Nhật bản, Niu Dilan, Singapore và Thụy Điển là những quốc gia có tỉ lệ tử vong ở trẻ em thấp nhất với tỉ lệ chỉ có 3 trong số 1.000 trẻ được sinh ra.

Theo bảng xếp hạng về tuổi thọ, các kỷ lục trong lĩnh vực này được ghi nhận đối với nữ giới, tại Nhật Bản là 86,6 tuổi và đối với nam giới, tại Island là 80,5 tuổi.

Hà Thư

thuhuyen
Ý kiến của bạn
Mãn kinh rồi có mắc ung thư cổ tử cung không?

Mãn kinh rồi có mắc ung thư cổ tử cung không?

Dân số và phát triển - 12 giờ trước

SKĐS - Nhiều phụ nữ cho rằng khi đã mãn kinh và giảm tần suất quan hệ tình dục thì không còn nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung nữa. Chính sự chủ quan này khiến các dấu hiệu bệnh bị bỏ qua và tiến triển sang giai đoạn muộn.

Nghịch lý 'sống thọ nhưng chưa sống khoẻ' và gánh nặng bệnh tật kép ở người cao tuổi Việt Nam

Nghịch lý 'sống thọ nhưng chưa sống khoẻ' và gánh nặng bệnh tật kép ở người cao tuổi Việt Nam

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Tốc độ già hoá dân số nhanh chóng ở Việt Nam đang kéo theo những thách thức lớn về y tế, nổi bật là thực trạng người cao tuổi nước ta có tuổi thọ cao nhưng tuổi thọ khoẻ mạnh lại tương đối thấp.

Hà Nội tổ chức hội thảo xây dựng mô hình công lập chăm sóc người cao tuổi

Hà Nội tổ chức hội thảo xây dựng mô hình công lập chăm sóc người cao tuổi

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Trước thực trạng già hóa dân số ngày càng rõ nét, Hà Nội đang triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày dành cho người cao tuổi. Mô hình không chỉ hỗ trợ theo dõi sức khỏe, phục hồi chức năng mà còn tạo môi trường giao lưu, sinh hoạt, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm áp lực chăm sóc cho các gia đình.

Thai nhi 20 tuần tuổi thiếu máu nặng được cứu sống ngay trong bụng mẹ

Thai nhi 20 tuần tuổi thiếu máu nặng được cứu sống ngay trong bụng mẹ

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Chuyên gia khuyến cáo thai phụ cần tuân thủ lịch khám thai định kỳ, bởi nhiều bất thường nguy hiểm như thiếu máu thai nhi, rối loạn tuần hoàn hoặc dị tật bẩm sinh.

Nâng cao vị thế trẻ em gái qua Hội thi 'Là con gái để tỏa sáng'

Nâng cao vị thế trẻ em gái qua Hội thi 'Là con gái để tỏa sáng'

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Hội thi "Là con gái để tỏa sáng" là sân chơi bổ ích giúp học sinh nâng cao kiến thức về sức khỏe sinh sản vị thành niên, bình đẳng giới và kỹ năng sống. Chương trình góp phần nâng cao vị thế trẻ em gái, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.

Đau bụng khi đi du lịch, người phụ nữ 28 tuổi sốc mất máu vì thai ngoài tử cung vỡ

Đau bụng khi đi du lịch, người phụ nữ 28 tuổi sốc mất máu vì thai ngoài tử cung vỡ

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Đang trong chuyến du lịch tại Quảng Ninh, người phụ nữ 28 tuổi bất ngờ đau bụng dữ dội, ngất xỉu. Các bác sĩ xác định nguyên nhân là thai ngoài tử cung vỡ gây xuất huyết ổ bụng ồ ạt.

Nôn nóng có con, nhiều cặp vợ chồng vô tình giảm cơ hội thụ thai vì thói quen này

Nôn nóng có con, nhiều cặp vợ chồng vô tình giảm cơ hội thụ thai vì thói quen này

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Tin rằng quan hệ đúng ngày rụng trứng sẽ giúp sớm có con, tuy nhiên, sau nhiều tháng rồi nhiều năm kiên trì, kết quả vẫn không như mong đợi.

Mãn kinh 5 năm, người phụ nữ 41 tuổi sinh con nhờ trứng hiến tặng sau hành trình 12 năm tìm con

Mãn kinh 5 năm, người phụ nữ 41 tuổi sinh con nhờ trứng hiến tặng sau hành trình 12 năm tìm con

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Nhờ thụ tinh trong ống nghiệm với trứng hiến tặng cùng quá trình theo dõi thai kỳ chặt chẽ, chị đã sinh con gái khỏe mạnh sau 12 năm chờ đợi.

Khám vì bí tiểu, người đàn ông 63 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, khối u phình to gấp 5 lần

Khám vì bí tiểu, người đàn ông 63 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, khối u phình to gấp 5 lần

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GĐXH - Nhập viện cấp cứu do bí tiểu, ông Tiến (63 tuổi) bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển. Khối u khiến tuyến tiền liệt phình to gấp 5 lần bình thường và chỉ số PSA tăng cao gấp 40 lần ngưỡng cho phép.

Sương mù não ở phụ nữ mãn kinh dễ bị bỏ qua

Sương mù não ở phụ nữ mãn kinh dễ bị bỏ qua

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Mãn kinh là bước ngoặt lớn với nhiều thay đổi thể chất ở phụ nữ nhưng một khía cạnh đáng lo ngại thường bị bỏ qua là tình trạng sương mù não gây suy giảm trí nhớ và mất tập trung nghiêm trọng.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.