Vô sinh nam giới ngày càng tăng

| Dân số và phát triển

GiadinhNet - Có khoảng 10 - 15% các cặp vợ chồng trong tuổi sinh sản có vấn đề về hiếm muộn.

Trong đó, nguyên nhân do nam giới, đơn thuần hoặc kết hợp chiếm ít nhất 50%. Nhiều báo cáo trên y văn từ nhiều khu vực trên thế giới cũng cho thấy, một xu hướng đáng lo ngại là tần suất hiếm muộn nam giới ngày càng tăng.

Vì đâu nên nỗi?

Rất nhiều giả thuyết được đưa ra để giải thích cho hiện tượng số lượng và chất lượng tinh trùng trong tinh dịch người có xu hướng giảm dần. Dưới đây là một số vấn đề chính được tổng hợp từ các báo cáo trong y văn thế giới:

Tổn thương cấu trúc di truyền của tinh trùng và tế bào sinh tinh: Nhiều nghiên cứu cho thấy, tiếp xúc với nhiệt độ cao, ô nhiễm môi trường và hoá chất công nghiệp, các gốc ôxy hoá tự do... có thể làm tổn thương cấu trúc di truyền (ADN, ARN) của tinh trùng. Các tổn thương này có thể dẫn đến tinh trùng dị dạng, giảm khả năng thụ tinh, bất thường trong phát triển hợp tử và phôi người, làm giảm khả năng thụ tinh của trứng, khả năng làm tổ của phôi, tăng khả năng sảy thai. Tổn thương ADN của các tế bào mầm sinh tinh trùng có thể làm thay đổi hiện tượng chết theo chương trình. Điều này ảnh hưởng đến phân chia tế bào và quá trình sinh tinh ở tinh hoàn, dẫn đến giảm số lượng tinh trùng sinh ra.
 
Bệnh nhân đăng ký khám tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
Ảnh: Chí Cường.
 
Các tác nhân gây rối loạn hệ thống nội tiết: Sự ổn định nội tại của hệ thống nội tiết và cận tiết đóng vai trò rất quan trọng cho sự đồng bộ hệ thống sinh sản của người. Những tác nhân gây rối loạn hệ thống nội tiết trong môi trường sống mà con người có thể tiếp xúc từ giai đoạn phôi thai, sau sinh đến dậy thì, sau dậy thì là tác nhân quan trọng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và hoạt động hệ sinh sản. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của cá thể tiếp xúc mà còn cả trên các thế hệ sau đó.
 
Các tác động được ghi nhận bao gồm: Tăng đột biến gen; ảnh hưởng đến sự sinh tinh, làm giảm sản xuất tinh trùng hoặc ảnh hưởng đến sinh tinh, dẫn đến bất thường tinh trùng, giảm khả năng thụ tinh của tinh trùng; ảnh hưởng lên thai, làm giảm khả năng sinh sản về sau của thai nhi; tăng tỷ lệ dị tật và bất thường hệ thống sinh sản của thai nhi.
 

Chất lượng suy giảm theo thời gian

Theo một nghiên cứu của Đan Mạch, số lượng tinh trùng trong tinh dịch của đàn ông trên thế giới suy giảm nhanh chóng theo thời gian, khiến tỷ lệ vô sinh nam tăng lên. Các nhà khoa học cũng báo động về tình trạng gia tăng các bệnh có thể dẫn đến vô sinh ở cơ quan sinh dục nam: Ung thư tinh hoàn, dị dạng ống dẫn tinh, tinh hoàn không đồng đều.

Cách phòng chống duy nhất vẫn là khám nam khoa sớm, thay đổi thói quen và cải tạo tốt môi trường sống, làm việc.

Lối sống và ảnh hưởng của môi trường: Các thay đổi lối sống và môi sinh là các tác nhân ảnh hưởng xấu đến khả năng sinh sản. Một số vấn đề lớn về lối sống và thay đổi môi trường hiện nay được y văn đề cập, gồm: Chế độ ăn không tốt cho sức khoẻ; tỷ lệ béo phì ngày càng tăng; hút thuốc; ô nhiễm không khí từ các phương tiện giao thông, các nhà máy; ô nhiễm nguồn nước sử dụng; thực phẩm chứa độc chất...

Vai trò của kỹ thuật hỗ trợ sinh sản

Với các xu hướng và cơ chế ảnh hưởng khả năng sinh sản nêu trên, việc chẩn đoán xác định nguyên nhân hiếm muộn nam giới là rất khó khăn. Thứ nhất, khó xác định nguyên nhân mắc phải của chính bệnh nhân; thứ hai, hầu như không chẩn đoán và điều trị hồi phục nếu là nguyên nhân do các biến đổi di truyền đã phát sinh từ bố mẹ. Do đó, các biện pháp nội khoa và ngoại khoa cổ điển sẽ ít có giá trị trong điều trị hiếm muộn cho nam giới. Trong bối cảnh đó, vai trò của các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản ngày càng trở nên quan trọng.

Sự xuất hiện của thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), đặc biệt với kỹ thuật ICSI đã giúp giải quyết khá triệt để vấn đề hiếm muộn nam. Các báo cáo tổng kết ở Mỹ và châu Âu qua các năm đều cho thấy tăng số chu kỳ thụ tinh trong ống nghiệm, trong đó ICSI là kỹ thuật chiếm đa số. Kỹ thuật ICSI giúp một tinh trùng có thể thụ tinh trực tiếp với trứng để tạo phôi mà không phải vượt qua các trở ngại ở đường sinh dục nữ và hàng rào bảo vệ trứng. Điều này giúp nam giới rối loạn số lượng và chức năng tinh trùng ở các mức độ khác nhau có thể có con của chính mình.

Tuy nhiên, các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản chủ yếu giúp vượt qua các trở ngại về sinh lý để vợ chồng có con chứ không điều trị trực tiếp nguyên nhân. Do đó, về lâu dài, cần đến các giải pháp toàn diện mang tính toàn cầu để cải thiện lối sống và ngăn chặn các biến đổi xấu của môi trường sống. Đây hiện là một thách thức lớn của nhân loại.

Có thể kể đến các tác nhân làm tinh trùng ít và suy yếu: Nóng nực vùng tinh hoàn thường xuyên, thừa cân, thuốc lá, tuổi tác hoặc giãn mạch của dây dẫn tinh dịch. Đôi khi chỉ cần sửa chữa thói quen cuộc sống là có tinh dịch gần như bình thường, nghĩa là có khoảng 20 triệu tinh trùng trong 1 ml tinh dịch, một nửa trong số đó di động được và kích thước bình thường.
 
Trong các trường hợp điều trị một hay nhiều nguyên nhân vô sinh, 20-30% bệnh nhân có hy vọng sản xuất tinh trùng khỏe mạnh trở lại. Với những người khác, có thể chọn một trong nhiều giải pháp: Thụ tinh trong ống nghiệm hoặc cấy tinh trùng vào tế bào chất.
 
Có một thực tế hầu hết các quí ông chỉ quan tâm đến bộ phận sinh dục của họ khi gặp vấn đề. Thực ra, chỉ cần sờ nắn bìu đã có thể nhận thấy khiếm khuyết. Nếu một người đàn ông muốn có con ở tuổi 35, anh ta phải quan tâm đến khả năng sinh sản của mình trước đó. Nhưng ít ai nghĩ đến chuyện đi gặp bác sĩ nếu chưa cố gắng thật nhiều lần mà vẫn thất bại.
 
Theo các chuyên gia, nam giới không nên chịu đựng sự vô sinh của mình với mặc cảm là người có lỗi. Nên thổ lộ vấn đề với bác sĩ và khoan chọn giải pháp dùng tinh trùng hiến tặng khi chưa có kết quả cuối cùng về khả năng sinh sản của mình.
BS Mạnh Tường
(Bệnh viện Hùng Vương, TP HCM)
thuhuyen
Ý kiến của bạn

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.