Vụ ly hôn nhiều nghìn tỷ ở Trung nguyên: Vì sao tòa không chấp thuận yêu cầu của bà Lê Hoàng Diệp Thảo đòi chia các siêu xe?

Vợ chồng chủ Tập đoàn cà phê Trung Nguyên phải đóng bao nhiêu tiền án phí?

Chiều 27/3, TAND TP.HCM đã ra phán quyết sơ thẩm về vụ án ly hôn giữa bà Lê Hoàng Diệp Thảo (46 tuổi) và ông Đặng Lê Nguyên Vũ (48 tuổi, Chủ tịch, kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Trung Nguyên).

Có thể nói đây là một vụ án ly hôn tại Việt Nam có nhiều kỷ lục như: Thời gian từ khi khởi kiện đến khi xét xử (bà Thảo đơn phương ly hôn năm 2015); Kỷ lục về việc phân chia tài sản và kỷ lục về tiền án phí…

Mặc dù Tòa án sơ thẩm đã ra phán quyết chấp thuận cho vợ chồng họ ly hôn. Tuy nhiên, đằng sau phán quyết này thì ngoài vấn đề mà các bên đã thỏa thuận được tại tòa như chấp thuận ly hôn, việc nuôi con và cấp dưỡng nuôi con thì vẫn còn một số vấn đề pháp lý liên quan đến quyết định phân chia tài sản mà cả nguyên đơn và bị đơn đều chưa hài lòng.

Tại Tòa, ông Vũ và bà Thảo cho biết cả hai không có thỏa thuận nào về tài sản chung, riêng. Ảnh: Lê Quân

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Trần Thanh Phán – Công ty Luật Tầm nhìn và Thịnh Vượng (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) nêu quan điểm: Theo quy định tại Điều 59 – Luật Hôn nhân gia đình thì nguyên tắc chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn sẽ do các bên thỏa thuận hoặc nếu các bên không thỏa thuận được sẽ do Tòa giải quyết. Tại khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân gia đình xác định về việc chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn như sau:

“2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng”.

Như vậy, nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn sẽ áp dụng nguyên tắc chia đôi và có xét đến yếu tố hoàn cảnh gia đình và công sức đóng góp, tạo lập, duy trì và phát triển tài sản.

Luật sư Trần Thanh Phán – Công ty Luật Tầm nhìn và Thịnh Vượng.

Trong vụ án ly hôn nêu trên, tài sản chung của vợ chồng ông Vũ – bà Thảo được xác định bao gồm: Giá trị sở hữu cổ phần hơn 5.700 tỷ ở Tập đoàn Trung Nguyên và các công ty con của Trung Nguyên; Bất động sản; và tiền, vàng trị giá 1.764 tỷ đồng. Trong khối tài sản chung này thì ông Vũ và bà Thảo đã thống nhất về việc chia tài sản nên Tòa đã chấp nhận việc thỏa thuận này. Riêng đối với tài sản là giá trị sở hữu cổ phần hơn 5.700 tỷ và giá trị tiền vàng trị giá 1.764 tỷ đồng thì Tòa không chấp nhận yêu cầu của ông Vũ, bà Thảo đã trình bày tại phiên Tòa, cụ thể như sau:

Đối với giá trị sở hữu cổ phần tại Trung Nguyên và các công ty con của Trung Nguyên có giá trị tài sản hơn 5.700 tỷ đồng.

Ông Vũ yêu cầu chia theo tỷ lệ 70%-30%, bà Thảo yêu cầu chia theo tỷ lệ 50%-50% còn Tòa quyết định tỷ lệ chia là ông Vũ 60 %– bà Thảo 40%. Việc Tòa án quyết định chia tài sản cho ông Vũ nhiều hơn bà Thảo như trên là hoàn toàn hợp lý, hợp pháp như quan điểm và lập luận như sau: Căn cứ các tài liệu có cơ sở xác định, ông Vũ là người sáng lập cà phê Trung Nguyên nhờ vào tài sản là bán hai căn nhà của bố mẹ và vay mượn tiền của nhiều người. 

Ông Vũ đứng tên giấy phép kinh doanh, phát triển công ty. Từ khi thành lập doanh nghiệp, số lượng vốn góp của ông Vũ luôn nhiều hơn bà Thảo. Bà Thảo nuôi các con ăn học và thường xuyên ở nước ngoài chăm các con. Đây là điều cốt lõi xác định công sức đóng góp của hai bên. Như vậy, Tòa quyết định chia theo tỷ lệ ở giữa yêu cầu của ông Vũ và bà Thảo là hoàn toàn hợp lý và hợp tình và phù hợp với quan điểm phân chia tài sản trong Luật Hôn nhân và gia đình.

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ tại phiên tòa sáng 27/3. Ảnh: Lê Quân

Việc Tòa chấp nhận yêu cầu của ông Vũ rằng nếu chia cổ phần của Trung Nguyên và các công ty con của Trung Nguyên sẽ gây khó khăn cho việc phát triển Doanh nghiệp đồng thời chấp thuận cho ông Vũ sở hữu toàn bộ các cổ phần của vợ chồng ông Vũ bà Thảo và ông Vũ sẽ trả lại cho bà Thảo số tiền tương ứng với tỷ lệ bà Thảo được nhận theo tỷ lệ 40% tại Tập đoàn Trung Nguyên cũng là một quyết định hợp lý, phù hợp với định hướng phát triển doanh nghiệp của mỗi người. 

Chính vì trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp Trung Nguyên, bà Thảo không đồng ý với mục tiêu, chiến lược mà ông Vũ đưa ra và hơn nữa trên thực tế thì hiện nay, bà Thảo đã có hãng cà phê King Coffe. Bởi vì nếu bà Thảo vẫn tiếp tục sở hữu tỷ lệ 40% cổ phần tại Trung Nguyên thì mâu thuẫn chắc chắc sẽ vẫn không giải quyết được và sẽ gây thiệt hại cho Doanh nghiệp và gây thiệt hại cho cả bà Thảo và ông Vũ.

Đối với giá trị tài sản là tiền gửi và vàng có giá trị 1.764 tỷ đồng (ban đầu ông Vũ xác định là 2.100 tỷ đồng). Trước hết việc Tòa xác định đây là tài sản chung của vợ chồng ông Vũ bà Thảo để làm căn cứ chia tài sản có đúng không và cách chia như thế nào? 

Sau khi bà Thảo nộp đơn ly hôn, ông Vũ đã có yêu cầu phản tố về việc chia tài sản chung là tiền vàng mà bà Thảo đang gửi tại các ngân hàng. Tại thời điểm trước, ông Vũ xác định tổng giá trị tiền vàng là 2.100 tỷ nhưng sau khi xác minh thì giá trị giảm còn lại là 1.764 tỷ. Sở dĩ có sự chênh lệch như trên là do ông Vũ xác định giá trị vàng là lượng thay vì giá trị thực tế là chỉ. 

Phía nguyên đơn bà Thảo cho rằng yêu cầu phản tố của ông Vũ không hợp lệ vì ông Vũ xác định sai giá trị là không thuyết phục bởi vì đối với yêu cầu phản tố của ông Vũ thì ông Vũ yêu cầu chia tài sản mà bà Thảo đang gửi tại các ngân hàng, giá trị ông Vũ xác định ban đầu chỉ là giá trị quy đổi từ vàng, đô la sang tiền đồng và nó không làm mất đi bản chất đây là tài sản chung của ông Vũ và bà Thảo được hình thành trong quá trình hôn nhân.

Với tỷ lệ phân chia 60/40 của tòa án, tổng giá trị tài sản bà Lê Hoàng Diệp Thảo được chia sau vụ ly hôn cùng ông Đặng Lê Nguyên Vũ lên tới hơn 3.000 tỷ đồng.

Việc bà Thảo cho rằng tài sản trên không phải là tài sản chung nhưng bà cũng không chứng minh được tài sản đó được tạo lập như thế nào và việc tài sản đó bị biến mất hay chi tiêu như thế nào thì Tòa không chấp nhận yêu cầu của bà Thảo là có căn cứ. 

Như vậy, với việc xác định tài sản tiền vàng có giá trị hơn 1.764 tỷ là tài sản chung của vợ chồng ông Vũ, bà Thảo thì việc Tòa xác định chia tài sản này theo tỷ lệ 50%-50% là hoàn toàn phù hợp với quy định của Khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân gia đình.

Đối với tài sản là các siêu xe của Trung Nguyên: Bà Thảo cho rằng ông Vũ đang sở hữu các siêu xe và yêu cầu Tòa xác định giá trị các tài sản này để chia tài sản nhưng không được Tòa chấp thuận. Như trình bày của ông Vũ thì các siêu xe trên đều là sở hữu của Trung Nguyên và phục vụ việc phát triển của doanh nghiệp của Trung Nguyên. Do vậy, các siêu xe này không phải do ông Vũ sở hữu mà thực tế đã được định giá trong giá trị của Doanh nghiệp Trung Nguyên với tổng giá trị tài sản là hơn 5.700 tỷ đồng. 

Đối với tài sản siêu xe đã được nhập trong tài sản của Trung Nguyên và đã được Tòa chia rồi thì việc Tòa bác yêu cầu của bà Thảo chia tài sản này là hoàn toàn hợp lệ.

“Tại phiên các phiên hòa giải trước đó, ông Vũ đã có yêu cầu phản tố và đề nghị Tòa án giải quyết cho chia tài sản là tiền, ngoại tệ, vàng mà bà Thảo đang đứng tên và gửi tại các ngân hàng là hoàn toàn phù hợp. 

Giá trị của tài sản mà ông Vũ đưa ra ban đầu khác với giá trị xác minh của Tòa án là chỉ khác nhau về vấn đề đơn vị tính của vàng là lượng hay chỉ vì trên thực tế ngân hàng cũng không ghi rõ đơn vị tính này. Việc nhầm lẫn đơn vị tính của vàng là lượng hay chỉ nó không làm thay đổi bản chất đây là tài sản nên yêu cầu phản tố của ông Vũ là hoàn toàn chính xác và cần được xem xét”, luật sư Trần Thanh Phán nhấn mạnh.

Vụ ly hôn nghìn tỉ của ông chủ cà phê Trung Nguyên: Ông Vũ giải thích lí do xưng "qua" trước tòa

Nhật Tân