Đây là một phần nội dung sẽ được nhiều đại biểu Quốc hội, đại biểu dân cử nêu lên tại Hội thảo “Chính sách, pháp luật về đưa người đi làm việc ở nước ngoài” tổ chức vào ngày 7/8 tại Hà Nội.
Cạnh tranh thiếu lành mạnh, người dân “lãnh đủ”
Trao đổi với PV Báo GĐ&XH chiều 4/8, TS Bùi Sỹ Lợi – Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết: Cơ cấu người đi xuất khẩu lao động đều ở vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, điều kiện rất khó khăn. Họ mang hy vọng “đổi đời” khi làm thủ tục xuất khẩu lao động. Vì thế, dù không có nhiều tiền bạc nhưng họ sẵn sàng thế chấp nhà cửa, tài sản và vay mượn ngân hàng, làng xóm để có tiền chi phí cho “niềm hy vọng” đó.
Thừa nhận thực trạng cạnh tranh không lành mạnh của các công ty xuất khẩu lao động, làm ẩu dẫn đến thiệt hại, rủi ro cho người lao động. Ông Lợi cho rằng, nguyên nhân cơ bản là nhiều công ty khi tuyển đã không phổ biến rõ ràng điều kiện, tiêu chuẩn mà phía đối tác đặt ra.
Mặt khác lại sợ công ty khác tranh cướp thị phần của mình nên cứ nhận ào ào, rồi thu tiền, định hướng qua loa thông qua các trung tâm giới thiệu việc làm nên chất lượng không đảm bảo theo yêu cầu của đối tác, nếu sang đó lao động không được làm đúng những gì đã được phổ biến nên xảy ra tranh chấp, khiếu kiện...
Một cán bộ xuất khẩu lao động giấu tên nhận xét, tính kỷ luật của người lao động Việt Nam chưa cao nên dễ xảy ra khiếu kiện. Tình trạng uống rượu, đánh nhau, không chấp hành nội quy công ty và khu lưu trú không phải là chuyện hiếm. Khi xảy ra chuyện, phía bạn sẵn sàng xử lý lao động của ta.
|
|
|
Lao động Việt Nam làm việc tại Hàn Quốc. (Ảnh: Mạnh Dũng) |
Bao nhiêu doanh nghiệp là đủ?
Đồng tình với nhiều ý kiến cho rằng, “khuyết điểm” lớn hiện nay của các cơ quan quản lý nhà nước là “không có định hướng rõ ràng về thị trường cho doanh nghiệp và người lao động”, ông Bùi Sỹ Lợi nhìn nhận, điểm đáng chú ý hiện nay là cơ quan quản lý nhà nước chưa định hướng được rõ ràng thị trường lao động nào là có hiệu quả cho doanh nghiệp và người lao động nắm bắt.
Mặt khác, các doanh nghiệp xuất khẩu lao động cũng chưa khai thác thị trường bằng chính năng lực của mình mà phải thông qua đối tác, môi giới lao động thì khó có thể nói là nắm chắc được thực tế ra sao. Nhiều doanh nghiệp “ăn xổi” khi tuyển lao động qua các trung tâm giới thiệu việc làm, trong khi các trung tâm này lại đào tạo không bài bản, bán lao động khi thấy công ty nào mạnh hơn... đã ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của người lao động.
Kiến nghị về các giải pháp, ông Lợi cho rằng: Cách làm hữu hiệu nhất là phải liên tục công bố những doanh nghiệp làm ăn không đứng đắn, vi phạm pháp luật, lừa đảo người lao động. Có như vậy dân mới biết mà tránh, cơ quan chức năng xử lý triệt để, nghiêm minh, không nể nang, né tránh. “Công tác thanh, kiểm tra phải sát sao, siết cho chặt thì người dân mới được nhờ, những hành vi “cò quay” người lao động mới được hạn chế”, ông Lợi chỉ rõ.
Hiến kế cho cơ quan quản lý nhà nước, TS Bùi Sỹ Lợi kiến nghị: Nên xem xét, có bao nhiêu doanh nghiệp là vừa để tránh tình trạng “tranh mua, tranh bán” thiếu lành mạnh hiện nay. Bên cạnh đó hạn chế cho phép các doanh nghiệp được mở nhiều chi nhánh ở các địa phương để tránh việc “bán giấy phép” thu hoa hồng, khi rủi ro xảy ra người lao động không biết bấu víu vào đâu.
|
Theo số liệu của Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ,TB&XH), năm 2008 cả nước xuất khẩu được khoảng 85.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài, 6 tháng đầu năm nay là 33.435 lao động. Từ đầu năm đến nay đã có khoảng 8.000 lao động Việt Nam mất việc làm phải về nước trước thời hạn. |
Hồng Sơn