YKông - già làng dân sô

Đi đâu, chúng tôi cũng thấy đồng bào trong vùng tỏ lòng khen ngợi già làng YKông, đặc biệt là trong việc tuyên truyền về dân số, kế hoạch hóa gia đình, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của bà con buôn làng.

 

Đói nghèo và nhiều con

Từ khi biết, hiểu về công tác dân số theo chủ trương của Đảng, Nhà nước và việc thực hiện hương ước, qui ước ở làng, thôn, khu phố..., sau một đợt tập huấn trên huyện về công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, già YKông thấy được rất nhiều vấn đề liên quan đến việc sinh đẻ với đời sống của bà con mình. Cái sướng, cái khổ, cái đói, cái nghèo cũng phần nhiều từ đó mà ra. Già nghĩ, mình phải nói, phải làm thế nào cho bà con hiểu.

Một mặt, già khuyên và lý giải cho bà con Cơtu của Tống Cooíh thấy làng mình nghèo là do sinh nhiều con. Vì vậy, để thoát cảnh nghèo đói, mỗi gia đình không được sinh nhiều con. Mặt khác, già YKông cùng với Hội đồng già làng trong các cuộc họp của làng, vận dụng luật tục của làng ra thực hiện. Qua đó, người dân dễ tiếp thu, cảm thấy đồng thuận cũng như trách nhiệm của mọi người đối với nhau trong sinh hoạt cộng đồng.

Để việc thực hiện công tác dân số và hương ước, qui ước ở làng, thôn, khu phố... nhanh chóng ăn sâu vào tiềm thức, thói quen của người dân, già làng YKông còn lồng ghép vào các lễ hội của làng để tuyên truyền và vận động bà con. Nếu gia đình nào vi phạm thì đưa ra kiểm điểm, phê bình nghiêm khắc trước mọi người tại nhà Gươl của làng, còn gia đình nào thực hiện tốt thì YKông đề nghị chính quyền địa phương khen thưởng.

Nhờ quy định này, hơn 5 năm qua, 100% số chị em Tống Cooíh trong độ tuổi sinh đẻ không sinh con thứ 3, nhận thức của các ông chồng có tư tưởng muốn sinh nhiều con, sinh dày... dần dần bỏ hẳn và họ đã hiểu đúng về chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình.

 

Già YKông đang dạy cháu ngoại đánh trống. Ảnh: TG

Nhân rộng mô hình sáng

Mới đây, khi về huyện Đông Giang nhân dịp huyện tổ chức Đại hội Đại biểu các dân tộc thiểu số, chúng tôi rất mừng khi thấy già YKông minh mẫn và nhanh nhẹn với công việc của mình. Già bảo: Cuộc sống của bà con hôm nay dù còn nhiều khó khăn thiếu thốn, về mặt nhận thức của đồng bào miền núi còn hạn chế so với đồng bào người Kinh dưới xuôi, nhưng văn hóa và tinh thần luôn được bà con người Cơtu  trân trọng, giữ gìn. Người Cơtu sẽ làm tốt công tác dân số và kế hoạch gia đình hóa để cuộc sống của bà con ngày càng ấm no hơn.  

Khi nói về những việc làm của già làng YKông, Y Hải - Chủ tịch UBND xã Ba và là con gái của YKông tâm sự: "Với sự sáng tạo và tinh thần nhiệt tình đầy trách nhiệm của già làng YKông trong việc quản lý làng bằng luật tục, với các biện pháp thiết thực, hiệu quả, các quy định của hương ước đã đi vào cuộc sống. Đời sống của bà con Cơtu làng Tống Coóih, xã Ba có nhiều thay đổi, những phong tục lạc hậu dần dần được bỏ hẳn, đời sống văn hóa được nâng cao; an ninh trật tự ổn định. Đặc biệt, nhiều năm liền thôn Tống Cooíh là một trong những thôn điển hình của xã Ba với 80% gia đình trong thôn không có cặp vợ chồng nào sinh con thứ 3, 100% trẻ em trong thôn được đến trường".

Đó là cách làm hay trong việc đưa các quy định dân số - gia đình và trẻ em vào việc xây dựng và thực hiện hương ước của làng Tống Coóih. Thiết nghĩ cách làm này của già làng YKông cần được nhân rộng để đồng bào các vùng trong huyện Đông Giang nói riêng và tỉnh Quảng Nam nói chung học tập và làm theo.

 

Sơn Gia Phúc (Bảo tàng tỉnh Quảng Nam)