67 tuổi, sực nhớ…cái vòng tránh thai 30 năm trước

Cán bộ y tế huyện Tiên Lãng (Hải Phòng) tư vấn biện pháp tránh thai cho chị em. Ảnh: Võ Thu

Bỏ quên vòng tránh thai

Thời gian gần đây, bà Trịnh Thị H (67 tuổi, ở quận Bình Tân, TPHCM) bỗng hay đau tức bụng dưới. “Cảm giác đau như hồi thanh niên mỗi khi “đến tháng”. Chả lẽ tuổi này còn bị viêm nhiễm đường sinh dục mà lại đau!”, bà H nhớ lại. Nhưng đến khi tình trạng đau kéo dài, dữ dội, bà giục các con đưa đi khám, siêu âm tại bệnh viện. Lúc này, bà H mới té ngửa người khi biết thủ phạm của cơn đau chính là… cái vòng tránh thai nhỏ xíu.

“Làm sao mà nhớ nổi cơ chứ! Đẻ xong mấy đứa con từ hồi gần 40 tuổi, tôi đặt vòng luôn. Nuôi con lớn, cứ “để mặc” vòng trong người thôi, tâm trí đâu mà nhớ! Ai ngờ, “hết đát” mà vẫn gây hại được…”, bà H nói.

Theo lời người phụ nữ ở gần tuổi “thất thập cổ lai hi” này, sau khi đặt vòng tránh thai, bà cũng quên bẵng việc đi tái khám, một phần vì điều kiện khó khăn, bươn chải, lo lắng cuộc sống gia đình. Cứ thế, đến lúc các con bà khôn lớn, trưởng thành, bà H mặc nhiên “quên” luôn “vật thể lạ” trong người. Do đã để trong người quá lâu, vòng di chuyển khỏi vị trí cũ, việc tháo chiếc vòng tránh thai cũng không đơn giản.

“May mà lấy ra được! Tôi nghe bác sĩ nói còn có trường hợp hoại tử ruột vì cái vòng này chui lên tận ruột, tận ổ bụng, bé xíu nhưng đi “du lịch” khắp nơi trong người không à”, bà H tủm tỉm nói.

Đó là trường hợp một phụ nữ 59 tuổi, so với bà H, bệnh nhân này còn lập “kỷ lục” tại Bệnh viện quận Bình Tân khi bỏ quên vòng tránh thai tới 32 năm. Bệnh nhân này nhập viện vì đau bụng dữ dội, nghi tắc ruột. Kết quả kiểm tra cho thấy, chiếc vòng đã lạc vào tận ổ bụng, siết ruột non, gây tắc nghẽn máu đến nuôi ruột. Tại Hà Nội, cách đây không lâu, các bác sĩ Bệnh viện Việt Đức đã phẫu thuật cấp cứu cho một trường hợp cụ bà 78 tuổi bị hoại tử một đoạn ruột vì vòng tránh thai ở hàng chục năm trong ruột!

“Bỏ quên” vòng tránh thai là hành vi không ít người mắc phải, dẫn đến nhiều câu chuyện dở khóc dở cười. Ngoài việc vòng “chui” lên ổ bụng, vòng “đi lạc” vào ruột, bàng quang, thậm chí còn có trường hợp vòng xuyên cơ tử cung, đứt dây, rơi ra ngoài, mang thai ngoài ý muốn… Những tình huống “khó đỡ” này là nguyên nhân khiến các bác sĩ luôn khuyến cáo chị em sau khi đặt vòng, nhất định phải nhớ lịch để đi tái khám, kiểm tra vị trí vòng, tháo - thay vòng khi hết hạn.

Chị Hồng Quý (34 tuổi, ở Hà Nội) đã có một con trai 7 tuổi. Nhớ lại “lịch sử tránh thai” của mình, chị cho biết chỉ đặt vòng vì “không tin mình có thể nhớ lịch uống thuốc tránh thai hàng ngày”, chồng lại dị ứng với bao cao su. “Chỉ có đặt vòng là “chắc ăn” hơn cả. Con trai 7 tuổi, muốn có em để chơi cùng, kinh tế lại có hơn trước, tôi quyết định đi tháo vòng. Tưởng đơn giản mà khó đấy! Hồi đặt vòng chỉ mất mấy phút, nhưng tháo vòng lại lâu hơn vì phần dây đầu vòng bị đứt”, chị Quý nói. “Nói thật là hồi đặt xong, tôi quên mất không đi tái khám như lời bác sĩ dặn. Vòng của tôi được khuyến cáo 5 năm phải lấy ra, muốn đặt tiếp thì phải thay vòng mới. Nhưng đúng là, chỉ đến lúc muốn có bầu thì mới… nhớ ra còn cái vòng cũ trong người”, chị Quý nói tiếp.

Để lâu, hậu quả nặng

ThS.BS Ngô Thị Yên (Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Từ Dũ TPHCM) cho hay, ở Việt Nam, loại vòng tránh thai được dùng nhiều nhất hiện nay là vòng tránh thai có chứa đồng. Theo các nghiên cứu đã công bố, hiệu quả tránh thai của vòng tránh thai có đồng khoảng 99%, nghĩa là trong 100 người sử dụng trong 1 năm thì có 99 người không mang thai.

Cơ chế tránh thai của chiếc vòng này là không cho trứng gặp tinh trùng, đồng thời ngăn trứng làm tổ trong tử cung sẽ phát triển thành bào thai. BS Lê Thị Thu Hà, Phó Trưởng khoa Sản A (Bệnh viện Từ Dũ) cho biết, mỗi loại vòng, nhà sản xuất đều có thời hạn sử dụng nhất định (5 năm, 8 năm...). Nếu chị em đặt vòng chữ T, thời hạn đặt vòng để có hiệu quả tránh thai tốt là trong khoảng 8 năm. Sau khoảng thời gian này, hiệu quả tránh thai không còn cao nữa vì không còn sự phóng thích chất đồng có trong vòng. Ngoài ra, khi để vòng quá lâu có khả năng dây vòng bị yếu dễ đứt nên khi lấy vòng sẽ khó khăn (khi vòng bị đứt dây). Đây là dụng cụ giúp chị em vẫn giữ được cảm giác thoải mái và tương đối bền, sử dụng đơn giản và đặc biệt là không hề tốn kém. Khác với các phương pháp tránh thai khác, nhiều cặp vợ chồng thường ưu tiên phương pháp đặt vòng vì nó không làm “vướng víu” hay cản trở chuyện “gần gũi”.

BS Nguyễn Ngọc Thông, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Sinh sản TPHCM cho biết, thông thường, thời gian đầu sau khi đặt vòng, bệnh nhân thường được hẹn quay lại khám sau 1 tháng, rồi 3 tháng, 6 tháng… Sau khi đã ổn định thì chỉ cần khám thường niên. Dù vòng tránh thai có hiệu quả ngừa thai cao (99%) và an toàn nhưng chị em vẫn nên tuân thủ việc thăm khám sau đặt vòng, bởi biện pháp nào cũng có một tỉ lệ thất bại nhất định. Trong thực tế, các bác sĩ sản phụ khoa thường gặp những phụ nữ để vòng trong tử cung rất lâu, sau tuổi mãn kinh, tuổi đã về hưu. Với những phụ nữ đến lúc mãn kinh mới lấy vòng ra, lúc này tử cung đã teo nhỏ, nội mạc mỏng dần khiến cho việc lấy vòng trở nên phức tạp hơn.

Khi sử dụng vòng tránh thai, nếu thấy các biểu hiện bất thường như: Trễ kinh, đột nhiên ra huyết, đau bụng…, chị em nên tìm đến bác sĩ chuyên khoa để kiểm tra xem tình trạng đó có liên quan đến vòng tránh thai hoặc có mang thai ngoài muốn hay không.

Quỳnh An/Báo Gia đình & Xã hội