73% người dân mong muốn chỉ sinh 2 con

Cuối giờ chiều 17/10, Bộ Y tế đã tổ chức gặp mặt, thông tin báo chí về một số vấn đề liên quan đến nội dung dự thảo Nghị quyết Trung ương 6 BCH Trung ương Đảng khoá XII về công tác dân số trong tình hình mới và Nghị quyết về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.

Tại đây, ông Nguyễn Văn Tân – Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục Dân số - KHHGĐ (Bộ Y tế) cho biết, từ khi có Nghị quyết lần 4 khoá 7 (năm 1993), về mặt luật pháp, Việt Nam không có bất cứ văn bản quy phạm pháp luật nào quy định xử phạt những người dân sinh con thứ ba trở lên. Nhà nước không có quy định khống chế/cho phép người dân được sinh bao nhiêu con.

Tuy nhiên, Việt Nam có chính sách vận động. Mỗi người dân Việt đều quen thuộc với khẩu hiệu: “Mỗi cặp vợ chồng chỉ nên có từ 1 đến 2 con” hay “Dừng lại ở hai con để nuôi dạy cho tốt”.

Ông Nguyễn Văn Tân - Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ chia sẻ về những điểm mới trong dự thảo Nghị quyết Trung ương 6 BCH Trung ương Đảng khoá XII về công tác dân số trong tình hình mới

Với đối tượng là đảng viên, từ năm 2008 với quy định 94 của Trung ương có quy định thống nhất hình thức kỷ luật với đảng viên. Cụ thể, nếu đảng viên sinh con thứ 3 là bị cảnh cáo, sinh con thứ 4 là khai trừ. Đến năm 2013 quy định này "nới" ra, đảng viên sinh con thứ 3 là khiển trách, thứ 4 là cảnh cáo, thứ 5 là khai trừ.

"Do đó, nếu có rà soát thì trước hết rà soát những quy định đối với đảng viên, có lộ trình, từng bước sửa đổi quy định về xử lý những vi phạm chính sách dân số” – ông Nguyễn Văn Tân nói.

Phó Tổng cục trưởng Phụ trách Tổng cục Dân số - KHHGĐ cũng thông tin, hiện nay có một số địa phương (7 tỉnh) có những quy định liên quan đến xử lý vi phạm đối với người sinh con thứ 3 trở lên.

Ông Tân cho biết, dù chưa có Nghị quyết, nhưng Tổng cục Dân số - KHHGĐ (Bộ Y tế) đã phối hợp với Bộ Tư pháp làm việc trực tiếp với từng địa phương để rà soát, sửa đổi các nội dung không phù hợp với quy định hiện hành. Trước mắt, Bộ Tư pháp và các tỉnh đồng thuận với cách làm này, theo quan điểm là cùng bàn để tháo dần các vướng mắc và không tiến hành đột ngột.

Ông Nguyễn Văn Tân cũng cho biết, ở một số địa phương có xây dựng những quy ước, hương ước như những gia đình sinh con thứ ba trở lên không được công nhận là “gia đình văn hóa”, hoặc nơi nào có trường hợp sinh con thứ ba sẽ không được công nhận là “làng văn hóa”, “xóm văn hóa”.

Những quy ước, hương ước này là do cộng đồng nơi đó thỏa thuận và cùng nhau xây dựng nên - đây cũng là phong tục, là truyền thống của người Việt Nam từ xưa đến nay.

Trước câu hỏi về việc với chính sách dân số như hiện nay thì Việt Nam có rơi vào tình trạng mức sinh xuống thấp và không thể vực được mức sinh lên như ở Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan,… hay không, ông Nguyễn Văn Tân cho biết, ở Việt Nam, có 2 khu vực có mức sinh thấp: Đông Nam bộ (dưới 1,7 con, riêng TP.HCM có lúc thấp nhất là 1,3 còn trung bình là 1,4 - 1,5 con) và đồng bằng Sông Cửu Long (1,8 con).

Với việc Việt Nam điều chỉnh chính sách dân số sớm, ông Tân tin tưởng là sẽ thành công. Bởi, mức sinh của nước ta chưa xuống mức quá thấp như các nước trên đây. Hai nữa là còn tỷ lệ đáng kể những người muốn sinh thêm con.

“Một cuộc khảo sát của chúng tôi với 700.000 người trả lời cho kết quả: 73% muốn sinh 2 con, 8,3% muốn có 1 con, 9,3% là muốn sinh 3 con, số còn lại muốn sinh trên 3 con” – ông Tân cung cấp thông tin.

Mặt khác, thực tế mức sinh của nước ta khi mới điều chỉnh một chút là có dấu hiệu tăng lên. Chúng ta điều chỉnh 2 yếu tố. Thứ 1 là quy định về Đảng viên (như đã đề cập ở trên).

Thay đổi nữa là trước năm 2010, chúng ta gần như bao cấp, miễn phí biện pháp tránh thai, KHHGĐ cho tất cả người dân, sau đó giảm dần phạm vi miễn phí, tăng tỷ trọng người dân tự chi trả cho phương tiện tránh thai và KHHGĐ. Lúc này mức sinh có tăng lên. Năm 2011, bình quân mỗi phu nữ là 1,99 con, nay là 2,1 con.

Việc tăng này, ông Tân cho biết là ở các khu vực có học vấn cao hơn, ở nơi có mức sống khá hơn, tăng ở hầu hết là ở các khu vực miền Bắc, còn ở miền Nam thì không tăng lên, thậm chí có tỉnh còn giảm đi.

Võ Thu