Ấn tượng Phìn Ngan, điểm sáng “xã không 3 con”

Cán bộ chuyên trách dân số, y tế thôn bản (giữa) tuyên truyền cho người dân Phìn Ngan (Bát Xát, Lào Cai) về thực hiện chính sách DS-KHHGĐ. Ảnh: Hồng Tấm

Làm tốt công tác dân số, xóa đói, giảm nghèo

Cách thị trấn huyện Bát Xát trên 20km, xã Phìn Ngan gồm 14 thôn, bản chủ yếu là dân tộc Dao sinh sống, trình độ dân trí thấp, phong tục tập quán còn lạc hậu, chủ yếu là sản xuất nông nghiệp.

Thế nhưng 10 năm qua, Phìn Ngan lại là xã đi đầu trong thực hiện tốt công tác DS-KHHGĐ, duy trì tốt kết quả là xã không có người sinh con thứ ba trở lên, góp phần rất lớn vào việc cải thiện và nâng cao chất lượng đời sống của người dân.

Gia đình chị Tẩn Lở Mẩy (ở thôn Van Hồ) là điển hình của xã trong thực hiện DS-KHHGĐ. Là gia đình có kinh tế khá, anh chị luôn nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng của việc sinh đẻ có kế hoạch.

Gia đình anh chị có hai con gái, cháu lớn bị khuyết tật. Trong hoàn cảnh vậy, bố mẹ và anh chị em hai bên gia đình đều khuyên đẻ thêm đứa nữa nhưng anh chị quyết định dừng lại không đẻ thêm.

Chị Mẩy tâm sự: "Thương con bé lớn bị khuyết tật, nên phải dành nhiều thời gian chăm sóc nó, vì nó đã thiệt thòi hơn chúng bạn rồi. Nếu đẻ thêm, nó còn khổ và thiệt thòi hơn nữa, không có thời gian phát triển kinh tế, vì vậy, gia đình chỉ đẻ hai con để nuôi cho thật tốt, cho đi học đầy đủ”.

Chia sẻ với vợ, người chồng cũng rất đồng cảm: “Vợ chồng mình không đẻ nữa đâu. Con gái hay con trai đều là con mình mà!”.

Với suy nghĩ như vậy, anh chị dành mọi tình yêu thương cho 2 cô con gái và tích cực sản xuất để cho cả gia đình có cuộc sống đầy đủ hơn. Vì thế, gia đình anh chị cũng đã xây dựng được ngôi nhà khang trang, hiện có 5 con trâu, nuôi 5 con lợn thịt và một đàn lợn con.

Gia đình anh chị là một trong những gương mặt tiêu biểu của xã trong phong trào thực hiện tốt DS-KHHGĐ và làm kinh tế giỏi.

Tiếp chúng tôi trong phòng làm việc, chị Nguyễn Thị Nga, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Phìn Ngan tâm sự: Đảng ủy và chính quyền địa phương đã xác định mục tiêu: “Muốn xóa đói, giảm nghèo cho xã, trước tiên phải làm tốt công tác DS-KHHGĐ”.

Vì vậy, xã đã thực hiện quy mô gia đình ít con, khỏe mạnh để có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Nhiều biện pháp tích cực, nhiều cách làm mới được thực hiện đồng bộ như: Gắn công tác DS-KHHGĐ với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, đưa công tác DS-KHHGĐ trở thành một trong những nhiệm vụ không thể tách rời trong hoạt động kinh tế - xã hội của địa phương.

Hằng năm, mục tiêu công tác DS-KHHGĐ được đưa vào nghị quyết, chuyên đề của địa phương để lãnh đạo thực hiện; việc kiểm tra, đánh giá được thực hiện nghiêm túc. Đảng viên là người đi đầu, thực hiện gương mẫu những chủ trương, chính sách về công tác dân số.

Mô hình điểm của toàn tỉnh

Điều đáng ghi nhận tại xã Phìn Ngan là một xã còn nhiều khó khăn, nhưng cấp ủy, chính quyền xã đã có sự nhìn nhận đúng trong việc đầu tư cho công tác DS-KHHGĐ để góp phần cải thiện, nâng cao đời sống cho đồng bào dân tộc, tiến đến nâng cao chất lượng dân số.

Ban DS-KHHGĐ xã đã chủ động tham mưu, đề xuất các giải pháp để duy trì bền vững, thực hiện hiệu quả công tác DS-KHHGĐ.

Trong đó phải kể đến việc cấp ủy, chính quyền quan tâm sát sao tới từng thôn, bản những trường hợp cụ thể về người dân có hoàn cảnh khó khăn, trực tiếp lãnh đạo và cử cán bộ phụ trách xuống thăm, trao đổi với người dân.

Thông qua tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng sẽ tìm biện pháp tháo gỡ cho phù hợp. Đội ngũ y tá thôn, bản, cán bộ dân số xã và người uy tín của từng thôn, bản sẽ rà soát, cập nhật thường xuyên các trường hợp đã sinh hai con gái và có nguyện vọng sinh con thứ 3 để theo dõi, giám sát, vận động họ thay đổi theo hướng tích cực.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương hỗ trợ kinh phí trong các đợt chiến dịch và hỗ trợ chi phí cho những cặp vợ chồng nghèo vỡ kế hoạch, có thai ngoài ý muốn; khuyến khích những cá nhân, gia đình sử dụng các biện pháp lâm sàng (cấy thuốc tránh thai, triệt sản…) và có biện pháp hỗ trợ.

Điều quan trọng hơn là, xã chú trọng lấy phong trào xây dựng mô hình thôn, bản không có người sinh con thứ ba trở lên làm mục tiêu cơ bản và là động lực để phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn xây dựng nông thôn mới hiện nay.

Chỉ riêng 6 tháng đầu năm, có 80 lượt khám, điều trị phụ khoa, số phụ nữ sử dụng dụng cụ tử cung là 16 người đạt 59,25% kế hoạch; số nam giới dùng bao cao su đạt 25,80% kế hoạch, uống thuốc tránh thai đạt 30,43%, tiêm thuốc tránh thai đạt 40,18% kế hoạch.

“Mô hình xã không có người sinh con thứ 3 trở lên của xã Phìn Ngan là một mô hình điểm của toàn tỉnh trong những năm gần đây”, chị Nga phấn khởi cho biết thêm.

Ban DS-KHHGĐ xã là những cán bộ năng nổ, nhiệt tình với tinh thần trách nhiệm cao, đã phối hợp tốt với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể xã để đưa chính sách DS-KHHGĐ vào nội dung xét gia đình văn hóa hằng năm. Vai trò của già làng, trưởng thôn, bản và các bí thư chi bộ thôn đã gương mẫu, chấp hành và tích cực tuyên truyền chính sách dân số tại địa phương.

Trong đó, tập trung tuyên truyền chính sách DS-KHHGĐ là không đẻ nhiều, đẻ dày ảnh hưởng đến sức khỏe, kinh tế gia đình... Nhờ vậy mà công tác DS-KHHGĐ tại xã Phìn Ngan ngày càng được người dân ủng hộ, tỷ lệ cặp vợ chồng thực hiện các biện pháp tránh thai hiện đại ngày càng tăng, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên giảm rõ rệt. Từ năm 2007 đến nay, toàn xã không có người sinh con thứ 3 trở lên.

Hồng Tấm