Ánh sáng dẫn lối cuộc đời ông lão chơi đàn một tay nức tiếng phố biển Nha Trang

Nhà ông Sáu là địa chỉ tìm tới của nhiều người yêu thích đờn ca tài tử.

Cảm phục trước tài năng và nghị lực của ông, không ít người đã tìm đến “tầm sư học đạo”. Hơn 40 năm chơi đàn chỉ với một bàn tay, ông thực sự trở thành huyền thoại của khu vực tháp bà Ponagar.

“Âm nhạc cứu rỗi tâm hồn tôi”

Cơn mưa vừa ngớt, chúng tôi vội vã lên đường theo lời mời của một người bạn tới quán nhậu Đờn Ca Tài Tử tại tổ dân phố Tháp Bà (phường Vĩnh Phước. TP. Nha Trang, Khánh Hòa). Đang lai rai đĩa cá khô giá rẻ chỉ khoảng 15 ngàn đồng, chợt nghe tiếng đàn vang lên réo rắt, gần gũi. Quay lại mới thấy một người đàn ông khoảng ngoài 60 tuổi. Ông chơi đàn bằng tay giả nhưng ngón đàn thì “ngọt” khó ai bì kịp. Hỏi ra mới biết đó là ông Sáu (ngụ tại địa phương). Tiếng mưa lại rơi, tiếng đàn như làm nghiêng ngả chiều tà, làm không gian quán nhậu vốn ồn ào trở nên bình yên đến lạ. Ngoài kia, dòng sông Cái có phần giống với cuộc đời của ông lão chơi đàn: Lặng lẽ nhưng đầy sức sống.

Được biết, ông Sáu là con út trong một gia đình có 7 anh chị em, mẹ mất sớm khi ông mới tròn 1 tuổi. Năm ông lên 17, cha ông cũng qua đời. Gia cảnh không yên bình có lẽ là phần nào lý do ông tìm đến với tiếng đàn. Ông dành khá nhiều thời gian cho những bản nhạc, lời ca. Nhưng chiến tranh đã khiến ông mất cánh tay phải, đồng nghĩa với việc niềm đam mê của ông cũng khó mà tiếp tục. Ngày trở về quê hương, ông thấy lạc lõng, bơ vơ. Sau một thời gian đau khổ, tuyệt vọng, ông chợt nhận ra cuộc sống này nhìn có vẻ không công bằng nhưng lại rất công bằng. “Tôi đã từng rất đau đớn vì hỏng mất 1 cánh tay. Bởi chơi đàn có thể nói là tất cả niềm đam mê của tôi, là động lực để tôi vượt qua những khó khăn. Nghĩ tới việc không thể tiếp tục theo đuổi niềm đam mê này, lại không biết làm gì khi mất đi một bộ phận quan trọng trên cơ thể, tôi vô cùng tuyệt vọng. Nhưng sau khi suy nghĩ thấu đáo, hiểu được rằng ông trời lấy của mình cái này sẽ mang tới cho mình cái khác, tôi không còn ngồi than trách số phận nữa. Nhiều người giàu sung sướng về vật chất nhưng lại phải đối mặt với bao nhiêu lo lắng, muộn phiền. Cũng có người nghèo “đói cơm, thiếu áo” nhưng gia đình lại yên ấm, hạnh phúc. Mình nghèo, mình mất đi một cánh tay nhưng vẫn còn sức khỏe, còn các bộ phận khác lành lặn trên cơ thể, còn gia đình bên cạnh. Vậy là đủ để cho cuộc sống này rồi. Nghĩ vậy nên tôi đã dành 1 năm để khổ luyện khôi phục lại khả năng đánh đàn, nhưng cũng không thể bằng được ngày xưa. Tuy vậy, âm nhạc lại cứu rỗi linh hồn tôi một lần nữa”, ông nhớ lại. Không những tự luyện tập, ông Sáu còn tích cực tham gia Câu lạc bộ Đờn ca tài tử, cũng là để có thêm môi trường sinh hoạt, học hỏi. Tinh thần tự học, tự rèn luyện giúp ông tiếp cận nhanh với hàng loạt bài khó: Nam ai, Ngựa ô...

Sau khi nhận được động lực từ âm nhạc, ông Sáu chấp nhận việc thiếu mất một bộ phận trên cơ thể như một điều tất nhiên. Ông bắt đầu lao vào cuộc mưu sinh. Ông kiếm sống bằng nhiều nghề khác nhau nhưng chủ yếu vẫn bằng nghề câu. Đến khi tuổi già, ông không theo nghề câu nữa mà mở quán nhậu Đờn Ca Tài Tử và tiếp tục lấy âm nhạc làm niềm vui sống. Không chỉ vậy, ông còn phát huy sức mạnh của tiếng đàn, lời ca bằng việc thu nhận học trò. Với sự cởi mở và chân thành, lớp học tại nhà của ông đã thu nhận rất nhiều học viên, nhiều tới nỗi ông không thể nhớ hết. Điều đáng nói là nhiều học trò tìm đến thầy Sáu cũng với mong muốn vơi đi nỗi sầu trong cuộc sống. “Có chơi nhạc mới biết được sự thần kỳ của nó. Khi vui, chơi đàn làm tôi thêm phấn chấn, sảng khoái. Khi buồn, nó lại như người bạn an ủi, động viên. Nhiều học trò của tôi cũng đã “thấm” được cái ý nghĩa ấy”, ông tâm sự.

Âm nhạc tháo vòng “kim cô”

Hơn 40 năm theo đuổi đờn ca tài tử, người dân trong vùng đều biết đến ông Sáu với nghệ danh Minh Quang. Không chỉ gửi gắm tâm tư, tình cảm vào tiếng đàn, ông còn mang lại niềm vui cho nhiều người. Nhiều khách hàng tới quán nhậu của ông cũng chỉ mong được hưởng thụ cái không khí âm nhạc được bao trùm nơi đây. Mấy chục năm qua, niềm đam mê của ông lão chơi đàn một tay bên Tháp bà Ponagar vẫn không thay đổi, chỉ có mái tóc nhuốm màu thời gian. Quy luật “sinh - lão - bệnh - tử” luôn cuốn lấy con người như vòng kim cô luôn được niệm chú, không thể tháo rời bởi bàn tay của ai khác trừ số phận của chính họ. Với ông Sáu, chiếc vòng kim cô ấy đã được tháo bằng âm nhạc. Ông chia sẻ: “Âm nhạc không phân biệt tuổi tác, người bệnh vẫn hát được, trẻ con vẫn có thể đánh đàn. Bởi vậy mà mặc dù sức khỏe đã suy yếu nhiều, bên trong cơ thể cũng đã xuất hiện mầm bệnh nhưng tôi vẫn chưa ngày nào rời cây đàn. Nó sẽ theo tôi đến tận khi nhắm mắt”. Không chỉ vậy, nhờ có âm nhạc mà ông Sáu đã kết giao với rất nhiều bạn bè, nhạc sĩ, đi nhiều nơi giao lưu đờn ca tài tử. Đó cũng là niềm vui sống mà ít người có được.

Nói về ông lão chơi đàn một tay nổi tiếng, người dân địa phương đều không khỏi tỏ ra thán phục. Với họ, ông Sáu không chỉ là người nghệ sĩ tài năng mang lại không khí âm nhạc cho khu phố mà còn là tấm gương sáng về nghị lực sống, sự cố gắng, kiên trì. Một người hàng xóm nhà ông Sáu bày tỏ: “Với người lành lặn, theo đuổi nghiệp đàn hát đã là việc không hề đơn giản. Vậy mà ông Sáu không những làm được mà còn làm tốt. Ông cũng là người giàu nghị lực, vươn lên mạnh mẽ trong cuộc sống. Với sự cố gắng của bản thân, ông đã gây dựng cho gia đình được cuộc sống kinh tế vững chắc. Tuy không giàu có hơn người nhưng cũng no đủ, ấm êm. Bình thường, ông Sáu cũng là người thân thiện, cởi mở nên được nhiều người quý mến”.

Cùng với niềm đam mê, ông Sáu cũng rất trăn trở với lĩnh vực đờn ca tài tử mà mình theo đuổi mấy chục năm nay. Ông thường tham gia sinh hoạt ở Câu lạc bộ đờn ca tài tử Nha Trang để góp chút ít công sức để giữ gìn và phát huy bộ môn nghệ thuật này. “Đờn ca tài tử là loại hình nghệ thuật xuất sắc của dân tộc ta từ lâu. Tuy nhiên, giới trẻ hiện nay không ít người “thấm” và theo được nó. Với việc dạy đờn, tôi cũng mong góp một phần công sức để lưu giữ bộ môn này”, ông Sáu tâm sự. Với niềm trăn trở ấy, ông Sáu còn xây dựng một sân khấu nhỏ ngay tại nhà dành riêng cho hoạt động đờn ca tài tử vào tối thứ 4 và thứ 7 hàng tuần. Chia tay ông Sáu, chúng tôi chợt nghĩ đến câu nói: “Âm nhạc khiến tinh thần con người bộc phát ra những đốm lửa”. Quả là tiếng đờn đã mang đến cho “ông lão một tay” niềm vui, hi vọng và một cuộc sống vô cùng ý nghĩa.     

Diên Khánh