Bà đẻ kiêng khem: Tránh mất lòng vì mâu thuẫn nhỏ

"Bâng khuâng đứng giữa đôi dòng nước"

Không kiêng khem một cách quá cực đoan để bảo vệ sức khỏe cho mẹ và em bé.

Chị Hoài kể một đoạn đối thoại ngắn khiến chị phải "đau đầu": Mẹ chồng nói - "Phải kiêng tắm gội 1 tháng" còn bác sĩ (BS) bảo: "Đấy là biện pháp ngừa thai hữu hiệu nhất rồi còn gì! Em bé thì được tắm hàng ngày còn mẹ tại sao lại phải kiêng?". Cụ nói: "Phải bịt bông vào tai, đeo khăn, mặc quần áo dài tay" còn BS bảo: "Giữa mùa hè mà mặc như thế nhìn chẳng khác gì sinh vật lạ cả, chẳng biết làm thế để tránh cái gì?". Cụ nói: "Đẻ xong không được nói nhiều, không thì bị nhịu lưỡi" còn BS bảo: "Chẳng có gì liên quan ở đây cả, ăn nói là nhu cầu bình thường của con người". Cụ nói: "Em bé sơ sinh phải bó tay chân thật chặt, không thì nó bị giật mình", còn BS thì cho rằng: "Thế thử bó người bà như thế xem bà có chịu được không?"...

Anh Trần Trung Kiên - Chuyên viên tư vấn tâm lý gia đình - Tổng đài 1088 cho biết: Tổng đài Trung tâm thường xuyên nhận được những cuộc gọi tư vấn, hầu hết của các cô con dâu gọi đến cầu cứu cách ứng xử với những bà mẹ chồng hoặc bậc bề trên khó tính, khắt khe trong việc chăm sóc sản phụ. Người cao tuổi ở thành thị hay nông thôn đều có những kiêng khem "gia truyền". "Tôi có nên làm không?", "Làm thế nào để mẹ tôi không mất lòng?" là những câu hỏi được đề cập nhiều nhất...

PGS.TS Nguyễn Hồi Loan Trường Đại học KHXH&NV Hà Nội. "Cần thiết nhất là cô con dâu không được đối đầu cãi lý với mẹ chồng. Nếu cảm thấy khó nói trực tiếp sợ mất lòng bề trên, hãy trao đổi qua người chồng. Đây là cầu nối quan trọng trong mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu. Nếu thông tin về việc chăm sóc sản phụ hợp lý thì ít có bà mẹ chồng nào bắt ép con dâu phải kiêng khem quá lâu, quá kỹ. Suy cho cùng, mẹ chồng muốn con dâu tuân thủ chuyện kiêng cữ cũng là vì lo cho sức khỏe của con cháu mà thôi".

Chia sẻ kinh nghiệm thuyết phục gia đình, chị Bùi Thu Hoa (ở đường Hoàng Hoa Thám, Hà Nội) cho hay: "Với mình, để xét xem lời khuyên của các cụ có đúng không thì phải tìm cách giải thích nguồn gốc của lời khuyên đó, có như vậy mới tin được là lời khuyên đó có đúng hay sai. Việc của chị em mình là suy xét xem việc kiêng kỵ nào là phù hợp với hoàn cảnh hiện tại mà theo thôi".

Theo BS Lê Thị Kim Dung (Trung tâm y tế lao động, Hà Nội): Chúng ta không phủ nhận những kinh nghiệm quý báu của các cụ lớp trước. Nhưng cũng phải thừa nhận rằng, có những  kiến thức của các cụ không còn phù hợp. Hơn thế, hiện nay kiến thức là của cả thế giới chứ không riêng gì đất nước mình" - BS Dung khẳng định.

Có những gia đình, sản phụ là người hiểu biết nhưng sợ mất lòng bề trên. Tốt nhất, các ông bố bà mẹ trẻ  nên trang bị những hiểu biết và kiến thức trước khi sinh con một cách kỹ lưỡng. Nếu sợ làm mất lòng mẹ chồng, con dâu nên cùng chồng trao đổi với bà về kiến thức kiêng cữ trước khi sinh nở. Phải có tri thức thì mới bảo vệ được cái lý của mình. Chủ động trong kiến thức, tự chủ kinh tế và phải có chính kiến trong gia đình, cô con dâu sẽ tạo cho mình vị thế khác.

Cũng theo BS Dung, ngoài việc trao đổi với người thân về kiến thức và cách chăm sóc sức khoẻ sau sinh, trong việc giải quyết các vấn đề tâm lý, cần thiết phải trang bị cả những kỹ năng sống. Với những người có kỹ năng sống tốt thì lúc cần mềm dẻo: "Mẹ ơi, bây giờ theo con được biết thì món này con cũng ăn được, mẹ phải cho con kiểm chứng chứ!". Nhưng cũng có lúc phải khẳng định sớm với những điều nguy hiểm như nằm than trong phòng kín, sản phụ phải đưa lý lẽ khoa học: Dù là than gì đi nữa thì nguyên lý của đốt cháy là đốt ôxy và nhả CO2. Điều này càng tai hại nếu trong phòng kín. Hơn thế, da trẻ em rất mỏng, rất nhạy, không thiếu những trường hợp trẻ sơ sinh bị bỏng hơi than.

Theo chuyên gia tư vấn tâm lý Trần Trung Kiên: Cần xác định và chuẩn bị vai trò của từng người trong gia đình trước khi gia đình xuất hiện thêm một thành viên mới. Đối với sản phụ, nên cùng nhau trao đổi với mẹ chồng những kiến thức hiện đại. Nếu bà mẹ không nghe, nên mua các sách vở từ trước sinh cho mẹ chồng tham khảo cùng. Nếu quá đà hơn, bà mẹ vẫn khăng khăng, sản phụ nên gọi điện hoặc nhờ đến các chuyên gia sức khoẻ tư vấn trực tiếp cho các thành viên trong gia đình. Còn nếu đã hết cách, khi đã chắc chắn kiến thức của mình đúng, sản phụ nên âm thầm khéo léo làm theo ý mình, dù trước mặt có thể: "Dạ, vâng ạ!" với các cụ.

"Không nên nói các cụ là bảo thủ hay cố chấp, dù rõ ràng là như thế. Bởi, ai cũng muốn tốt cho con cháu mình, chỉ là làm theo cách nào mà thôi! Theo tôi, nếu nhờ các bậc bề trên cùng thế hệ giúp đỡ sẽ thuận lợi cho việc vận động"- anh Kiên chia sẻ.

Quỳnh An