Bác sỹ tâm thần mắc bệnh… nghề nghiệp

BS Dũng đang thăm sức khỏe bệnh nhân.

 

TS.BS Ngô Thanh Hồi, Giám đốc BV Tâm thần Mai Hương cho biết: Hơn 20 năm trong nghề đã không ít lần ông bị chính người bệnh tấn công, bị trầy xước, bị phun cả thuốc, nước bọt vào mặt khi cho bệnh nhân uống thuốc. “Vì bệnh nhân không thể kiểm soát ý thức, hành vi nên ban đầu ai mới vào nghề này cũng đều sợ hãi, lo lắng, căng thẳng”, BS Hồi nói.

BSCKII Nguyễn Văn Dũng, công tác tại Viện Sức khỏe tâm thần (BV Bạch Mai) kể: Bệnh nhân ở đây phức tạp lắm! Những va chạm, xô xát là chuyện thường ngày, còn bác sỹ thì bị tấn công bất cứ lúc nào. Lúc mình nghỉ thì người ta hát, đập phá, đe dọa, thậm chí tấn công. Làm cái nghề này luôn căng thẳng, mệt mỏi về thần kinh bởi thường ngày tiếp xúc với họ, họ hỏi những câu vô nghĩa mà vẫn phải trả lời.

“Không ít bác sỹ làm việc nhiều năm tại bệnh viện tâm thần đã mắc bệnh… nghề nghiệp. Nhiều bác sỹ nhiễm trạng thái kể lể, than phiền, cục cằn thô lỗ. Có người giọng nói “sang sảng” như quát, người thì đôi khi…thẫn thờ không bình thường. Không ít người trong số chúng tôi mắc bệnh mất ngủ kinh niên vì thường xuyên bị đánh thức giữa đêm. Có khi trong giấc ngủ của chúng tôi lúc nào cũng len lỏi tiếng khóc i ỉ, rồi tiếng cười khanh khách… của những bệnh nhân”, BS Dũng chia sẻ.

Nói về đặc thù của ngành, BS Dũng đùa rằng: Bác sỹ tâm thần là bác sỹ của 3 cái nghèo: Đó là sự kỳ thị, kiến thức của nhân dân về ngành tâm thần chưa có và chưa có luật bảo vệ bác sỹ chuyên khoa tâm thần… “Ngay chính bác sỹ chuyên khoa tâm thần cũng không muốn nhắc đến nghề nghiệp của mình khi được hỏi tới chỉ vì sự miệt thị. Ở Khoa có hơn 20 bác sỹ, hầu hết đều trẻ. Đã có những trường hợp vào làm việc một thời gian chán không muốn ở lại. Đấy là Viện, là một đơn vị chuyên biệt, chứ nhiều chỗ khác các bác sỹ vào làm được thời gian lại muốn chuyển ngành hoặc ra làm ngoài. Họ thường né tránh khi nói đến từ “tâm thần”, BS Dũng cho biết thêm.

 

BS Cao Thị Vịnh, Trưởng Khoa Phục hồi chức năng và vật lý trị liệu (BV Tâm Thần TƯ I) chia sẻ: Chữa bệnh bình thường đã khó, điều trị cho các bệnh nhân tâm thần lại càng khó hơn. Các bệnh nhân ở đây đa phần phát bệnh vì phải hứng chịu những cú sốc quá lớn của cuộc sống. Họ không bao giờ nhận mình bị bệnh nên phản ứng quyết liệt với việc khám, điều trị của thầy thuốc.
Việc điều trị rất khó khăn, thậm chí để giao tiếp với bệnh nhân cũng không phải dễ dàng. “Sự thân thiện, gần gũi, hòa đồng với người bệnh là yếu tố quan trọng để giúp họ ổn định tâm lý, phối hợp với bác sĩ điều trị. Vậy là bác sỹ phải tỉ tê trò chuyện, nắm bắt tâm lý, tình cảm của người bệnh. Nhiều khi còn phải "nhập vai" thành người bệnh, để nói, cười, tâm sự ...”, BS Vịnh nói.

BS Vịnh kể, có nhiều trường hợp bệnh nhân sốt cao, co giật, phải tiêm định kỳ. Nhưng để tiêm được không phải đơn giản, các bác sỹ phải làm đủ kiểu, nịnh nọt có, dọa có… rồi có những lúc phải chiều theo ý muốn của bệnh nhân thì họ mới chịu để tiêm như phải hát, giả bắn súng. Có hôm bệnh nhân lên cơn động kinh còn cắn, thậm chí là đánh các y bác sỹ. Cắn xong, đánh xong thì họ ngồi cười. Chuyện bị hất cả bát cơm, cháo vào người khi cho bệnh nhân ăn là chuyện thường ngày…   Hiện nhà nước đã có những ưu tiên cụ thể cho những người làm trong lĩnh vực điều trị bệnh nhân tâm thần như tăng chế độ độc hại từ 2% lên 4%, đã có những quan tâm hơn ở một số bệnh viện. “Nhưng nhìn chung chế độ vẫn còn thấp. Người dân vẫn chưa hiểu bệnh tâm thần, cho rằng đây là bệnh điên nên kỳ thị cả bác sỹ chuyên khoa tâm thần”, BS Vịnh nói.

BS Dũng cho biết, ban đầu, lĩnh vực tâm thần chưa có cơ sở điều trị mà chỉ là những trung tâm để “nhốt” bệnh nhân. “Có một thời không ai muốn làm bác sỹ tâm thần, chỉ không xin được ở đâu họ mới làm. Khi công nghệ phát triển, hóa dược nhiều thì lĩnh vực điều trị tâm thần mới được thay đổi diện mạo. Từ những bác sỹ chuyên ngành kém đã trở thành những bác sỹ chuyên khoa sâu, có những nghiên cứu riêng về ngành tâm thần…”, BS Dũng nói.