Băn khoăn "nhà ở" cho người đã khuất

Để giải quyết tình trạng này, năm 2002, UBND thành phố Vinh đã có quyết định phê duyệt đề án quy hoạch, xây dựng, quản lý nghĩa trang trên địa bàn thành phố.

Thế nhưng, sau 5 năm triển khai hầu hết các nội dung của đề án đều không thực hiện được, trong khi nhu cầu mai táng ngày càng tăng.

Đất nghĩa trang ngày càng eo hẹp

Theo dự kiến khoảng hai thập niên tới, với nhịp độ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, dân số thành phố Vinh sẽ tăng lên khoảng 40-50 vạn người. Mật độ dân số tăng kéo theo số lượng tử vong cũng tăng lên. Hiện nay, số tử vong của thành phố Vinh khoảng 1.300 người/năm. Khi dân số thành phố tăng lên 40-50 vạn người thì số tử vong  tự nhiên cũng tăng từ 2.000-2.500người/năm. Trong 1.300 người qua đời hàng năm, có khoảng gần 250 người được đưa về quê chôn cất. Còn gần 1050 trường hợp chôn cất tại thành phố trên diện tích  5.250m2 đất. Cụ thể hơn, mỗi năm, số người chết đã an táng tại nghĩa trang Hưng Lộc chỉ khoảng 200 trường hợp (chiếm diện tích 1.000m2), còn phần lớn an táng tại các nghĩa trang phường, xã. Vậy nhưng, hiện nay nghĩa trang Hưng Lộc chỉ đủ giải quyết hung táng trong thời gian 1 năm. Các năm tiếp theo sẽ gặp khó khăn vì đất an táng còn rất ít, phụ thuộc vào diện tích đất cải tạo từ những vị trí đã cải táng. Việc cải táng ở các nghĩa trang tại các phường, xã cũng rất hạn chế.

Theo đề án “Điều chỉnh quy hoạch xây dựng và quản lý nghĩa trang thành phố Vinh”, năm 2006, trên toàn địa bàn thành phố có 85 nghĩa trang nằm rải rác ở khắp các phường, xã và không đảm bảo các tiêu chuẩn về vệ sinh môi trường. Trong tổng số 85 nghĩa trang, có 41 nghĩa trang phải di dời đến năm 2010; 23 nghĩa trang đình chỉ hung táng, cát táng và xây lăng mộ; 13 nghĩa trang tiếp tục sử dụng đến sau năm 2010 và có 7 nghĩa trang được quy hoạch mở rộng sử dụng lâu dài trong đô thị. Tổng diện tích đề nghị mở rộng ở 7 nghĩa trang được sử dụng lâu dài là 50.000m2.

Cũng theo đề án này, tính đến năm 2010, cần có diện tích cho 6.750 m2 để cải táng khoảng 500 mộ tại nghĩa trang Hưng Lộc; khoảng 14ha (gần137.000m2) để cất bốc và di dời trên 50.000 ngôi mộ của 40 nghĩa trang; khoảng 31ha (gần 314.000 m2) để quy tập số mồ mả của 23 nghĩa trang sau năm 2010. Sau năm 2010, việc hung táng và một phần cát táng (mộ có chủ) sẽ chuyển lên nghĩa trang Hưng Tây, Hưng Nguyên.

Có lời giải, nhưng chưa hết lo

Đề án thì như vậy, nhưng đến nay hầu như không thực hiện được. Ông Nguyễn Văn Hồng - Trưởng Ban quản lý nghĩa trang thành phố cho biết: “Hầu hết các nội dung đề ra trong đề án không thực hiện được. Số nghĩa trang di dời chỉ đếm đầu ngón tay, chủ yếu phục vụ cho các dự án xây dựng. Có nhiều nguyên nhân khiến đề án không thực hiện được: Trước hết là do Nghĩa trang sinh thái Vinh Hưng - Nghệ An (ở Hưng Tây, Hưng Nguyên) được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch nhưng đến nay vẫn chưa triển khai đầu tư xây dựng, nên chưa có quỹ đất để phục vụ việc cất bốc, di dời và mai táng. Tiếp đó là việc quy hoạch, mở rộng 7 nghĩa trang để sử dụng lâu dài không được chính quyền các phường xã và nhân dân sở tại đồng thuận”.

Ông Hồng lo lắng nói thêm: “Với tình hình này, thì đến giữa năm 2009 sẽ không còn quỹ đất để mai táng nữa. Đây thực sự là vấn đề bức xúc, đáng báo động. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị với lãnh đạo thành phố, nhưng cũng chưa có giải pháp nào khả dĩ hơn”. 

Theo thông tin chúng tôi có được, ngày 18/4/2008, UBND tỉnh Nghệ An có Quyết định số 1363/QĐ-UBND cho phép Tổng công ty An Lạc Viên Indevco (có trụ sở tại phường Quang Hanh, thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh) được khảo sát lập quy hoạch địa điểm xây dựng Công viên nghĩa trang đài hóa thân An Lạc Viên và Nhà tưởng niệm lưu giữ tro cốt tại xã Hưng Tây, huyện Hưng Nguyên. Vị trí và phạm vi khảo sát dựa trên đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng Nghĩa trang sinh thái Vinh Hưng - Nghệ An tại xã Hưng Tây, Hưng Nguyên.

Theo đó, Tổng công ty An Lạc Viên Indevco có trách nhiệm hoàn trả toàn bộ chi phí phần khảo sát theo quy định hiện hành cho tỉnh Nghệ An. Hiện nay, Sở xây dựng (chủ đầu tư về công tác quy hoạch) đang tổ chức làm quy hoạch chi tiết theo tỷ lệ 1/500 để trình UBND tỉnh phê duyệt.

Có thể nói, bài toán về quỹ đất dành cho nghĩa trang thành phố đã bắt đầu có lời giải. Tuy nhiên, điều dư luận đang băn khoăn là liệu dự án có được “thuận buồm xuôi gió”, để công trình sớm được xây dựng và đi vào sử sụng trong vài ba năm tới, trong khi quỹ đất cho nghĩa trang của thành phố Vinh chỉ  đáp ứng đến nửa năm 2009?

Hồ Hà