Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc: Người dân không biết, chủ đầu tư mặc kệ

Thiệt hại trong các vụ cháy chung cư rất lớn nhưng nhận thức của người dân cũng như doanh nghiệp về bảo hiểm cháy nổ vẫn còn khá mơ hồ (Nguồn ảnh: Đời sống và Pháp lý).

Doanh nghiệp né trách nhiệm

Theo Nghị định số 23/2018/NĐ-CP Chính phủ vừa ban hành, từ 15/4/2018 tất cả các cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ như nhà chung cư, khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ từ 5 tầng trở lên; nhà trẻ, trường mẫu giáo có từ 100 cháu trở lên; cửa hàng xăng dầu có từ 1 cột bơm trở lên… đều phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc tại các doanh nghiệp kinh doanh nghiệp vụ bảo hiểm cháy, nổ.

Mức phí bảo hiểm bắt buộc tại Nghị định mới này được áp dụng là 0,05%/năm đối với nhà chung cư có hệ thống chữa cháy tự động và 0,1%/năm đối với nhà chung cư không có hệ thống chữa cháy tự động.

Luật đã chính thức có hiệu lực, nhưng trên thực tế người dân thì không biết hoặc thờ ơ, còn nhiều doanh nghiệp thì trốn tránh với loại bảo hiểm này. Theo thống kê từ Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), hiện nay trên toàn quốc mới chỉ có 56% cơ sở (43.693 đơn vị) có nguy hiểm về cháy nổ đã tham gia bảo hiểm cháy nổ bắt buộc. Như vậy, vẫn còn 44% cơ sở có nguy hiểm về cháy nổ, nhưng chưa tham gia bảo hiểm.

Ngay tại Hà Nội, hiện cũng chỉ có 179/718 chung cư cao tầng tham gia mua bảo hiểm cháy nổ, trong số này cũng chủ yếu là các chung cư thương mại và chung cư cao cấp. Việc chỉ có khoảng 30% các tòa nhà chung cư trên địa bàn Hà Nội mua bảo hiểm cháy nổ cho thấy các chủ đầu tư chưa thực sự quan tâm đến vấn đề này. Thậm chí, với chính cư dân sống tại các khu chung cư lại khá thờ ơ và cho rằng bảo hiểm cháy nổ là không cần thiết(?).

Anh Hoàng Tuấn Anh ở tầng 28 HH4C khu đô thị Linh Đàm (quận Hoàng Mai) cho biết: “Tôi vào ở chung cư này từ năm 2016, thật sự chưa biết chủ đầu tư đã mua bảo hiểm PCCC hay chưa? Tôi cũng không rõ số tiền mua bảo hiểm đó nếu mua chúng tôi phải đóng thêm hay là được trích trong quỹ phí bảo trì. Sau lần cháy chung cư Carina ở trong TP. Hồ Chí Minh thì chỉ thấy nhiều người rủ nhau mua các thiết bị thoát nạn chứ cũng không nói đến việc mua bảo hiểm”.

Ngay trong vụ cháy chung cư cao cấp Carina, chủ đầu tư cũng chỉ mua bảo hiểm cháy nổ cho phần diện tích thuộc sở hữu của chủ đầu tư cũng như phần tiện ích chung. Còn về phía người dân, số lượng người tham gia bảo hiểm cháy nổ đếm trên đầu ngón tay. Trong khi đó, thiệt hại về người và tài sản tại trong vụ cháy chung cư Carina là rất lớn.

Ông Nguyễn Hải Nam – Phó Trưởng phòng Phòng bảo hiểm tài sản kĩ thuật – Tổng Công ty Cổ phần bảo hiểm Petrolimex (PJICO) cho biết: Kể từ sau vụ cháy chung cư Carina tại TPHCM và hàng loạt các vụ cháy trong thời gian gần đây, cộng thêm việc Chính phủ ban hành Nghị định 23/2018/NĐ-CP về việc bắt buộc tham gia bảo hiểm cháy nổ đã khiến cho số lượng khách hàng tham gia bảo hiểm cháy nổ tăng nhẹ. Tuy nhiên so với số lượng tòa nhà cao tầng, số lượng người dân sinh sống tại các tòa chung cư cao tầng thì số người tham gia vẫn còn khá khiêm tốn.

Ông Nam cũng dẫn ra một thực tế đáng buồn về ý thức tham gia bảo hiểm cháy nổ của người dân Việt Nam. “Thời gian gần đây, PJCO cũng có phối hợp đi tuyên truyền cùng cảnh sát PCCC. Tuy nhiên, ở phần thứ nhất khi cảnh sát PCCC tuyên truyền về kĩ năng thoát hiểm thì rất đông cư dân tham gia. Nhưng khi đến phần thứ 2 là tuyên truyền bảo hiểm cháy nổ thì người dân đứng dậy đi về gần hết. Hội trường hôm đó có 200 người thì chỉ có khoảng 20 người ở lại nghe về bảo hiểm cháy nổ. Đa số mọi người đều không nhận thức được tầm quan trọng của việc tham gia bảo hiểm cháy nổ” ông Nam cho hay.

Thờ ơ đến khi nào?

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng đáng buồn trên là do chủ đầu tư chưa thực sự quan tâm đến vấn đề an toàn cháy nổ; hoặc sợ tốn kém, chủ quan, chưa ý thức được mức độ nghiêm trọng khi các sự cố cháy nổ xảy ra.

Còn về phía người dân, đa số đều có tâm lý chủ quan, thậm chí một số người còn quan niệm rằng hỏa hoạn xảy ra là do may rủi mà không hề quan tâm đến các biện pháp phòng tránh cháy nổ để bảo vệ chính mình. Người dân hầu như đều khá lạ lẫm với khái niệm bảo hiểm cháy nổ, một số ít người đã biết đến loại hình bảo hiểm này thì chưa hiểu hết về sản phẩm bảo hiểm cũng như quyền lợi mà họ được hưởng nếu không may xảy ra hỏa hoạn.

Theo ông Nam, bảo hiểm cháy nổ là một sản phẩm hết sức thiết thực. “Ở nước ngoài, người ta quan niệm không có bảo hiểm thì sẽ không có hoạt động, tuy nhiên, ở Việt Nam, nhiều người vẫn chưa xem trọng chuyện đó. Thời gian qua, một số nhà xưỏng sản xuất, siêu thị, quán karaoke hay các khu chung cư bị cháy, nếu như tham gia bảo hiểm thì doanh nghiệp sẽ nhận được một sự hỗ trợ rất lớn về tài chính để khôi phục lại hoạt động sản xuất. Nhưng nếu không có bảo hiểm thì một số doanh nghiệp dù đang làm ăn rất tốt nhưng vẫn dẫn đến nguy cơ phá sản. Bảo hiểm giúp cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có được nguồn tài chính để nhanh chóng khắc phục, trở lại hoạt động sản xuất. Với người dân cũng vậy, khi mà có cháy nổ xảy ra, họ sẽ nhận được phần tài sản bị ảnh hưởng để sớm ổn định cuộc sống. Ngoài ra, PJCO còn hỗ trợ thêm cho khách hàng chi phí thuê nhà khi mà có sự cố xảy ra. Đây là những quyền lợi sát sườn đối với người dân” ông Nam cho hay.

Để nâng cao ý thức của người dân cũng như doanh nghiệp trong việc tham gia bảo hiểm cháy nổ, ông Nam cũng kiến nghị một số giải pháp. “Công việc đầu tiên, chúng ta cần làm là tuyên truyên cho người dân nhận thấy rõ trách nhiệm, quyền lợi của bản thân họ khi tham gia bảo hiểm cháy nổ. Thứ 2, cần đẩy mạnh công tác thanh kiểm tra, giám sát việc tham gia bảo hiểm, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm. Về phía PJCO, chúng tôi cũng đã và đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến người dân qua nhiều hình thức như qua kênh online, đến trực tiếp các tòa nhà, thông qua các đơn vị vận hành,… Tuy nhiên, việc thay đổi nhận thức, thói quen của người dân vẫn là một bài toán khó”.

Q.Thành – K.Oanh