Bắt cả trẻ em, thương binh đóng góp

Nếu hộ gia đình nào không thuận, chính quyền địa phương sẽ gây khó khăn khi giao dịch hành chính.

Hộ nào “nợ”... miễn giao dịch hành chính

Quỳnh Thắng là một xã nghèo nhất nhì của huyện Quỳnh Lưu, người dân quanh năm chỉ biết “bán mặt cho đất bán lưng cho trời”. Nhưng tháng 7/2008, không hiểu sao UBND xã Quỳnh Thắng lại lên kế hoạch huy động vốn để xây dựng trường tiểu học giai đoạn 2008- 2011 với tổng trị giá 4,4 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn  huy động từ sức dân phải đạt 50% (2,2 tỷ đồng).

 

Những đứa trẻ như này ở Quỳnh Thắng cũng phải nộp tiền truy thu của xã. Ảnh: T.G

Để đạt được con số này, UBND xã đã thu mỗi khẩu 340.000 đồng. Điều nghịch lý  là UBND xã tận thu từ trẻ em 6 tuổi, đến người già trên 60 tuổi, kể cả thương bệnh binh mất sức lao động dưới 81%.
 
Anh Trần Trung Hiếu, xóm 8, Đồng Tâm cho biết: “Cháu đầu nhà tôi sinh năm 2002, đang học lớp 1 cũng phải đóng tiền xây dựng trường. Cháu thứ 2 sinh năm  2004, cũng không thoát trong vụ tới. Chúng tôi đang lo không biết lấy tiền đâu để trang trải cả chuyện học lẫn tiền xây dựng”.

Gia đình chị Trương Thị Loan, thuộc hộ nghèo có một con đang học lớp 1 cũng khốn khổ vì khoản thu này. Chị Loan nói: “Tui phải đi vay nóng tiền hàng xóm để nộp. Nếu không nộp thì lại như tiền điện, nhà nào nợ xã sẽ tính lãi suất 2- 3%/tháng như trước đây thì chết”.

Anh Nguyễn Cao Sơn, thương binh hạng 4/4 cho biết: “Gia đình tôi làm gì có chuyện được miễn giảm. Cán bộ xã nói đối tượng giảm là thương bệnh binh mất sức lao động từ 81% trở lên. Cả xã này chỉ có duy nhất một người thuộc đối tượng miễn giảm của xã thì nay đã chết rồi”.
 
Cụ Phạm Hữu An (75 tuổi), ở xóm 8 Đồng Tâm, bức xúc: “Nghĩ mà bất công, cuộc sống của người dân thì khổ, mùa màng thì thất bát, chăn nuôi thì dịch bệnh. Lấy cái gì bán mà có tiền? Vì thế, dân nợ thuế, phí là chuyện đương nhiên.

Nhưng hễ gia đình nào còn nợ, khi con cháu lên UBND xã giao dịch từ khai sinh, chuyển khẩu, đăng ký kết hôn cho đến xin giấy tạm vắng đều không được xác nhận, không được đóng dấu như trường hợp anh Nguyễn Văn Liên, ở xóm 7. Gia đình mới chuyển từ Thái Nguyên về quê, chưa có tiền nộp nên khi lên xã xin nhập hộ khẩu cán bộ xã không cho”.
 
Biết bất cập vẫn làm

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết: Trong việc huy động vốn để xây dựng trường học, UBND xã Quỳnh Thắng từng có cách làm  khá “sáng tạo”. Đơn cử như tháng 11/1997, Quỳnh Thắng được cấp trên đầu tư 200 triệu đồng để xóa bỏ trường học tranh tre nứa lá, thế nhưng, UBND xã lại trích 40% (80 triệu đồng) cho người chạy vốn.

Việc làm này khiến người dân bức xúc, gửi đơn lên UBND huyện nên thanh tra huyện đã vào cuộc làm rõ sai phạm. Nhưng không hiểu đến nay, số tiền này đã được nộp vào kho bạc nhà nước hay chưa?  Chính vì lí do  này nên người dân thiếu tin tưởng khi chính quyền xã thực hiện chủ trương huy động vốn để xây dựng trường học.

Anh Trương Đăng Hải, xóm trưởng xóm 8 Đồng Tâm cho biết: “Xóm 8 có 91 hộ,  tại buổi họp xin ý kiến nhân dân về việc huy động vốn xây dựng trường có 69 hộ tham gia (đạt 76,7%), trong đó chỉ có 10 hộ tán thành mức đóng góp 340.000 đồng/khẩu” (chiếm 7%). Vì vậy, khó khăn lắm xóm 8 mới thu được 80% kế hoạch được giao”.

Tuy nhiên, qua tìm hiểu thì có những số liệu từ cấp xóm đã được “thổi” lên để kế hoạch thu tiền xây dựng trường của xã được thực hiện. Cụ thể, xóm 6 Đồng Tâm có 72 hộ, trong đó có 55 hộ tham gia hội nghị lấy ý kiến và chỉ có 3 hộ nhất trí đóng góp với mức trên. Nhưng tại bảng tổng hợp ý kiến người dân về huy động vốn xây dựng trường học, từ 3 hộ đã được nâng lên 10 hộ.

Lý giải về việc này, ông Nguyễn Văn Điền, Bí thư Đảng ủy xã Quỳnh Thắng nói: “Việc này xóm làm sai, xóm đã xin lỗi bà con rồi”. Về việc thu tiền đối với trẻ em từ 6 tuổi trở lên và người trên 61 tuổi, đặc biệt truy thu đối với thương bệnh binh mất sức dưới 81%, ông Nguyễn Văn Điền giải thích: “Do xã nghèo nên chúng tôi phải thu như vậy, chứ nếu thu theo độ tuổi lao động thì họ sẽ quá sức. Vì vậy, bất đắc dĩ phải thu theo nhân khẩu. Biết bất cập nhưng cũng phải thu”.  

Thực hiện xã hội hóa giáo dục là việc làm đúng. Tuy nhiên, trong quá trình thực thi, UBND xã Quỳnh Thắng đã không thực hiện tinh thần tự nguyện dân chủ mà  tận thu từ trẻ em đến thương binh đã  gây bức xúc cho một vùng quê còn nhiều khó khăn.