Bệnh mùa lạnh-nhận diện và xử trí: “Khách” không mời mà đến

Mùa đông đang về trong tiết giá lạnh, khô hanh và các cơn mưa phùn ẩm ướt. Đây cũng là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn gây bệnh sinh sôi và phát triển. Ở các bệnh viện, số bệnh nhân mắc các bệnh liên quan đến mùa lạnh như cảm cúm, hen suyễn, viêm phổi, bệnh khớp, bệnh ngoài da... tăng rõ rệt. Giá lạnh và bệnh tật càng khiến sức đề kháng của người bệnh giảm mạnh, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và cuộc sống hàng ngày.

 

Ảnh minh họa

 

"Đến hẹn lại lên, cứ mùa đông là cả nhà tôi ốm. Chồng tôi mắc hen phế quản, vào mùa này lại lo ngay ngáy việc kiểm soát để không bị lên cơn suyễn. Tôi thì khổ sở vì viêm mũi dị ứng, còn mấy đứa nhỏ viêm mũi, viêm họng suốt", chị Mai Hiên ở Cổ Nhuế, Từ Liêm, Hà Nội buồn rầu tâm sự về "lý lịch" các bệnh liên quan đến mùa lạnh của cả gia đình.

 

Dễ cảm lạnh, cúm

Mùa đông là mùa đáng sợ nhất cho những người hay mắc bệnh về đường hô hấp. "Đây là những vị "khách" không mời mà đến. Rõ ràng mình có ý thức phòng ngừa, nhưng cứ lơ là một cái là mấy căn bệnh đáng ghét ấy lại có mặt trong nhà" - chị Hiên kêu.

Theo TS. Nguyễn Thanh Hồi - Khoa Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) mùa đông là mùa các bệnh phổi - phế quản phát triển mạnh. Khi tiết trời vào đông, nhiệt độ thấp, độ ẩm không khí rất cao, khí áp thấp cộng thêm khả năng đề kháng của cơ thể bị suy giảm, các vi sinh vật như vi khuẩn, virus, nấm mốc, bụi phấn hoa, ký sinh trùng... phát triển thuận lợi khiến nhiều người mắc bệnh về đường hô hấp.

Bệnh dễ gặp nhất và nhiều người mắc phải là cảm lạnh. Theo thống kê, chứng cảm lạnh là chứng bệnh thường gặp nhiều nhất trên thế giới. Vào những ngày mùa đông, trời lạnh giá, nhiệt độ xuống thấp sẽ khiến cho bạn càng dễ mắc chứng này. Có hơn 100 loại virus là thủ phạm gây nên chứng cảm lạnh. Và khi bị cảm lạnh, các bệnh liên quan đến hô hấp sẽ tấn công sức khỏe của bạn khiến bạn từ đau họng, chảy nước mắt, nước mũi, khó thở, đến các triệu chứng sốt, nghẹt mũi, ho...

"Cạnh tranh" về tần suất dễ mắc phải với bệnh cảm lạnh là bệnh cúm. Bệnh cúm dễ lây lan qua tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt trong môi trường kín, tập trung đông người như lớp học, chợ, siêu thị... Triệu chứng dễ thấy nhất của bệnh cúm là bắt đầu sốt, ho, đau họng, chảy nước mắt, nước mũi, đau người, đau đầu, rét run, mệt mỏi. Một số người bị chảy máu cam, buồn nôn có khi nôn kèm theo tiêu chảy, nặng hơn bệnh sẽ dẫn đến viêm phổi nặng và dẫn đến tử vong.

"Hai bệnh trên tôi ít mắc phải nhưng cứ mùa này là tôi bị viêm thanh quản. Bệnh này khổ không kém đâu cô ơi" - đứng trước phòng khám ở BV Xanh Pôn chờ đến lượt, ông Vũ Linh, 65 tuổi, Cầu Diễn, Từ Liêm, Hà Nội nói với giọng khản đặc. Theo các bác sĩ chuyên khoa tai - mũi - họng, vào mùa lạnh, người cao tuổi, trẻ em và ở những người nghề nghiệp đòi hỏi phải nói nhiều dễ bị viêm thanh quản. Khi bị viêm thanh quản, bệnh nhân không nói to được, khàn tiếng, đau họng, nói hay hụt hơi, chóng mệt. Thanh quản bị viêm nhiễm sẽ tiết nhiều nhầy gây cảm giác vướng, ngứa cổ họng. Nếu không điều trị kịp thời dễ dẫn đến mãn tính và xơ thanh quản.

Bệnh tăng nặng, dễ tái phát

Theo BS Thanh Hồi, đối với các bệnh liên quan đến đường hô hấp, người chưa mắc bệnh thì dễ mắc, người đang mắc thì bệnh có xu hướng tăng nặng, người đã chữa khỏi thì bệnh dễ tái phát. Đặc biệt hen phế quản, bệnh phổi là những bệnh đáng lo ngại nhất khi mắc phải. Nếu chủ quan, không điều trị đến nơi đến chốn, bệnh dễ phát triển, tăng nặng và dễ tái phát.

Phế quản của người bị hen rất nhạy cảm với mọi kích thích gây bệnh. Kích thích đó có thể là các dị nguyên từ bên ngoài như phấn hoa, hóa chất, bụi sinh vật, nấm, mốc, vi khuẩn, bụi vô cơ..., hay có nguồn gốc nội tại trong cơ thể người bệnh: Các nội tiết tố, những thay đổi của môi trường bên trong cơ thể... Trong bệnh hen phế quản, cần chú ý nhất đến thể khó thở kịch phát, thường gặp ở trẻ nhỏ, đa số do dị ứng; thể khó thở liên tục xuất hiện ngay từ đầu hoặc sau những cơn khó thở kịch phát, thường gặp ở bệnh nhân có tiền sử hen lâu ngày.

Còn bệnh viêm phổi rất dễ gặp phải khi tiết trời đang nắng ấm đột ngột chuyển sang lạnh. Viêm phổi rất nguy hiểm đối với người cao tuổi và trẻ nhỏ vì sức đề kháng cũng như sức chịu lạnh kém. Nhiều ca tử vong ở người già và trẻ em do viêm phổi nặng, vì thế việc phòng viêm phổi rất quan trọng đối với hai đối tượng này.

Phân biệt  cúm thường với  cúm A/H1N1 > Cúm tuy không phải là loại bệnh quá nguy hiểm, tuy nhiên, đối với phụ nữ đang mang thai, cúm có thể gây nên dị tật thai nhi. > Khi đã bị mắc cúm bạn cần dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi, bổ sung đủ lượng nước cơ thể, có thể sử dụng thuốc giảm đau. Tuy nhiên bạn không nên tự ý dùng thuốc mà hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa. > Lưu ý phân biệt giữa cúm thường và cúm A/H1N1: Khi bị cúm A/H1N1 người bệnh có thân nhiệt tăng rất nhanh, chỉ cần một vài tiếng là thân nhiệt có thể lên tới 380c. Cúm AH1N1 khác cúm thường ở một điểm nữa là không có biểu hiện chảy nước mắt, nước mũi kèm nhèm.   Theo BS. Nguyễn Thanh Hồi

 

Hà Anh