Bệnh nhân phong sau khi khỏi bệnh: Mịt mờ đường về quê mẹ

Trại phong Cẩm Thuỷ là nơi đang có hàng trăm bệnh nhân phong tập trung chữa trị. Từ ngày thành lập tới nay, có bệnh nhân đã gắn bó gần 40 năm với trại...

Không phải họ không muốn về đoàn tụ cùng gia đình, bà con lối xóm, mà bởi cái vết hằn thành kiến đã ăn sâu vào tâm thức của những người thân thuộc, của xóm giềng nơi họ đã ra đi, khiến con đường về quê của họ luôn mịt mờ xa lắc như đêm 30 bịt bùng mưa gió.

Vợ bỏ, họ hàng chê, quê... xa lắc

Chúng tôi đến thăm trại phong Cẩm Thuỷ trong một ngày đầu tháng 5/2008. Cái nắng của miền Tây Thanh Hoá khiến ai nấy đều  mồ hôi nhễ nhại. Men theo con đường đá nhỏ nhấp nhô ổ gà, bập bùng ổ voi, chiếc xe của chúng tôi hết hất lên rồi lại lộn xuống như con ngựa “bất kham” phi nước đại trong rừng hoang rậm. Trại phong Cẩm Thuỷ nằm khuất trong thung lũng giữa hai vách đá dựng đứng, gần như tách biệt hoàn toàn với các khu dân cư trong vùng.

Thành lập cách đây hơn 40 năm và cũng từ đó, hàng trăm mảnh đời bất hạnh, những con người không may mắn khi mang trong mình căn bênh phong quái ác, từ khắp nơi trong tỉnh đã tụ về và gặp nhau tại đây. Mỗi người một hoàn cảnh, nhưng trong họ đều có chung những tâm sự buồn từ tận cõi lòng.

Ông Mai Văn Mùi không còn nhớ mình đã ở trại này bao nhiêu năm rồi, chỉ mang máng rằng khi 15 tuổi, ông đã phải mang trong mình mầm mống của căn bệnh quái ác. Ở cái tuổi đang hừng hực sức sống, với biết bao hoài bão, ước mơ đẹp như những chàng trải trẻ khác, thì căn bệnh ác nghiệt ập đến như một cơn lốc cuốn đi tất cả trong ông. Không chịu nổi cảnh nhìn mọi người hăng say lao động, không muốn sống một cuộc đời vô ích trong xã hội, ông tìm đến trại phong, xắn tay cùng đội dân công đắp đập nước Sông Chu...

Và một điều may mắn đã đến với ông, tại nơi đây ông được chữa khỏi bệnh và tìm được “một nửa” của mình, kết duyên cùng với y sỹ trực thuộc đội dân công Nguyễn Thị Vui, là người trực tiếp chữa trị cho ông. Họ sống và có với nhau 2 mặt con. Tưởng rằng niềm vui và hạnh phúc sẽ gắn bó với ông trong suốt cuộc đời còn lại, nhưng căn bệnh phong lại một lần nữa tái phát và xé nát cái gia đình bé mọn đó.

Năm 1970, gia đình đành đưa ông Mùi lên trại phong Cẩm Thuỷ điều trị. Cũng từ ngày ấy, ông luôn sống trong sự chán nản, mặc cảm. Thời gian đầu, vợ ông lên thăm thường xuyên, đó là niềm an ủi lớn lao để ông tiếp tục sống và đấu tranh với bệnh tật. Thế nhưng, cũng chính trong chuỗi ngày xa cách ấy, ông mới biết rằng người vợ, các con của ông luôn phải đối diện với những lời gièm pha, ghẻ lạnh của một số người ác ý.

Không chịu nổi cảnh trống vắng, cảnh vất vả một mình nuôi con và những lời đàm tiếu, cuối cùng vợ ông đã bỏ quê mà đi theo người đàn ông khác, mang theo hai giọt máu của đời ông. “Mình người ngợm thế này, cớ gì bắt họ phải thuỷ chung…” - ông buông câu thở dài với ánh mắt nhìn xa xăm. Trên gò má gầy nhô cao lưỡng quyền, hai dòng lệ chảy dài se sắt.

Vậy nhưng, đâu đã hết. Có những vết cứa mãi chẳng thể lành được dù thời gian cứ bình yên trôi. Cách đây gần 20 năm, vì nhớ nhà, nhớ quê quá, ông xin phép trại về thăm quê vài ngày. Những tưởng ngần ấy thời gian qua đi, những thành kiến của người đời sẽ thay đổi, ông sẽ được sống trong tình yêu thương của anh em, của xóm giềng. Nhưng khi chưa vào tới cửa ông đã bị cô em dâu dội một gáo nước lạnh: “Ông bà mất hết cả rồi, ở trên đó nốt chứ ông còn về mần chi”.

Chết điếng ở cửa. Ông khóc oà lên. Khóc nức nở như một đứa trẻ lên 3 bị mẹ mắng giữa chợ đông người. Ông đành quay ra, lẳng lặng đi một mạch trở về trại phong và từ đó cho đến nay cũng phải hơn chục năm trôi qua, ông không có ý định quay lại thăm quê nữa.

Buổi hàn huyên chia sẻ những tâm sự buồn của các bệnh nhân phong. Ảnh: C.T

“Đưa giùm tên lên báo để người thân biết tôi còn sống”

Trại phong Cẩm Thuỷ những năm 70-80 thế kỷ trước có tới hàng trăm bệnh nhân điều trị, nhưng giờ chỉ còn lại vài chục người. Hầu hết họ đã khỏi bệnh, nhưng những câu chuyện buồn như của ông Mùi thì ai cũng một vài lần trải qua.

Trong khoé mắt đục ngầu của một người ở cái tuổi gần đất xa trời, ông Trần Văn Hải, quê ở xã Hoằng Trinh - Hoằng Hoá nghẹn ngào kể lại: “Tôi bị bệnh phong khi đang còn rất trẻ, người nhà đưa tôi lên đây rồi không một lần quay lại, kể từ đó tôi mất liên lạc với gia đình. Hôm nay gặp các anh, tôi nhờ các anh đưa tên tuổi, quê quán tôi lên báo để may ra người nhà tôi đọc được và biết tôi vẫn còn sống”.

Gần 40 năm qua ông cũng chưa một lần trở lại thăm quê và giờ đây, ông chỉ muốn một lần có vài câu thăm hỏi, động viên của những người ruột thịt. Trầm buồn đến tê tái, ông nói: “Tôi muốn về quê để nhìn thấy nơi mình sinh ra và lớn lên bây giờ ra sao, mong được ăn bát cơm, uống bát nước quê hương một lần rồi có chết tôi cũng yên lòng. Nhưng khi nghĩ tới cảnh bị mọi người xa lánh, tôi sợ”.

Hàng ngày ông thường ngồi trầm tư trên chiếc giường nhỏ, gửi những tâm sự buồn, những nỗi nhớ niềm thương về nơi chôn rau cắt rốn. Ông bảo, ông không trách ai cả, ông chỉ trách đời sao gieo cho ông nhiều cay đắng quá. Ông không trách người nhà ông vô tâm, vì chính ông cũng không nghĩ là mình sống được đến ngày hôm nay. Vả lại, chiến tranh loạn lạc, biết ai còn, ai mất ở đâu mà tìm?

Vậy nên, khi khỏi bệnh, ông đã xin ở lại nơi đây để chăm sóc cho những bệnh nhân khác. Hàng ngày, được chăm sóc, được chia sẻ niềm vui, nỗi buồn cùng những người bạn đồng cảnh ngộ, là niềm vui, là động lực cho ông sống tiếp những chuỗi ngày còn lại.

Ông cho biết, có bệnh nhân vào trại khi bệnh đã nặng, cứ mỗi ngày trôi qua là phải nhắm mắt chia tay một phần cơ thể mình, không chịu nổi những nỗi đau họ đã toan tự tử mấy lần. Nhưng rồi được sống trong tình thương của những người cùng cảnh ngộ, được sự chăm sóc, chữa trị tận tình của y bác sỹ, đã nhen nhóm lên trong họ niềm tin vào cuộc sống.

Mặc cảm khó vượt

Cũng có người khỏi bệnh, người nhà đến đón, về nhà không được bao lâu rồi cũng quay lại trại mặc cho con cháu nài nỉ. Không phải họ không thương con, thương cháu nhưng họ đã quen với nếp sống ở đây hàng chục năm. Vả lại, dù con cháu có hiếu thuận thì khi về nhà, bản thân họ cũng không thể quên được những lúc đắng cay tủi nhục có được những giọt nước mắt chia sẻ của những người đồng cảnh ngộ, những giọt nước mắt có sức mạnh mà không có gì có thể sánh nổi.

Họ từ nhiều vùng quê, số phận run rủi đưa họ đến bên nhau. Họ sống với nhau bằng tình cảm của một gia đình lớn. Rồi những đau thương mất mát cũng trôi qua cùng năm tháng, họ vẫn đùm bọc, chia sẻ cùng nhau, chỉ có họ, những người cùng chung những niềm đau, mới thấu hiểu nhau và cùng nhau vượt lên số phận để sống có ích.

Bệnh phong đã đeo đẳng những kiếp người nơi đây, nhưng nó không đáng sợ khi đã có các phương thuốc điều trị tận gốc. Cái đáng sợ, cái mà chưa có một phương thuốc nào để chữa trị tận gốc rễ, đó chính là những dị nghị do thiếu hiểu biết của không ít người đời.

Ông Đỗ Văn Huấn, 73 tuổi, ngậm ngùi: “Chẳng biết bao giờ những người bệnh phong như chúng tôi mới thoát khỏi sự xa lánh của người đời. Khi sống đã vậy, khi chết những đám ma của các bệnh nhân phong cũng không trống, kèn, không hoa, chỉ có những người cùng cảnh ngộ - những bệnh nhân phong tiễn đưa nhau về cõi vĩnh hằng”.

Câu nói này của ông sao mà buồn, mà xót xa đến vậy!

Phóng sự của Công Tâm - Thanh Tùng