Bệnh phức tạp được điều trị tại Việt Nam với chi phí thấp nhờ xã hội hóa

Chính sách xã hội hóa y tế bao gồm 2 biện pháp chính, nhằm tăng cường vai trò của khu vực tư nhân trong cung ứng dịch vụ y tế. Thứ nhất là, phát triển các nhà cung ứng dịch vụ y tế tư nhân. Thứ hai là, nâng cao mức độ tự chủ về tài chính của các tổ chức sự nghiệp y tế, công lập.

GS.TS Nguyễn Quang Tuấn, Giám đốc BV Bạch Mai

Trả lời câu hỏi về các ý kiến xoay quanh vấn đề xã hội hóa y tế, GS.TS Nguyễn Quang Tuấn, Giám đốc BV Bạch Mai cho biết, Việt Nam đã đạt được những thành kết quả rõ rệt về sức khỏe, đặc biệt là nâng cao tuổi thọ của người dân. Tuy nhiên, những thay đổi về nhân khẩu học, dịch tễ học và xã hội đặt ra những thách thức, đổi mới đối với ngành y tế. Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới với nhóm dân số từ 65 tuổi trở lên dự kiến sẽ tăng 2,5 lần vào năm 2050.

Do đó, nhu cầu về nguồn lực để sàng lọc, điều trị ung thư và bệnh tim mạch cùng với các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tiểu đường cũng tăng lên. Ngoài gánh nặng bệnh tật đang thay đổi, Việt Nam cũng phải đáp ứng nhu cầu của tầng lớp trung lưu đang tăng lên, có đòi hỏi cao hơn về chất lượng và hàm lượng công nghệ trong các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Chính phủ đã xem nguồn lực tư nhân là rất quan trọng để bù đắp sự thiếu hụt về vốn, trong đó Bộ Y tế và các bệnh viện có trách nhiệm huy động nguồn vốn từ khu vực tư nhân.

"Đây là một chính sách lớn nằm trong chương trình cải cách vĩ mô tổng thể về y tế từ đầu những năm 90 nhằm khuyến khích huy động mọi nguồn lực xã hội cho các dịch vụ quan trọng. Về lý thuyết, chủ trương xã hội hóa nhằm chia sẻ chi phí và trách nhiệm giữa Nhà nước và xã hội cho việc cung cấp và chi trả dịch vụ", ông Nguyễn Quang Tuấn nói.

Giám đốc BV Bạch Mai nhìn nhận, chính sách xã hội hóa y tế đã mang lại nhiều kết quả tích cực, làm thay đổi sâu sắc hệ thống chăm sóc sức khỏe ở Việt Nam nhờ kỹ thuật mới, hiện đại được áp dụng cho nâng cao chất lượng về chuyên môn, đưa trình độ y tế Việt Nam ngang tầm các nước trong khu vực. Nhờ vậy, bệnh phức tạp đã được điều trị tại Việt Nam với chi phí thấp hơn nhiều lần khi điều trị tại nước ngoài.

Xã hội hóa đã giúp người dân được tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật cao ngay trong các bệnh viện công lập

Tuy nhiên, giám đốc BV Bạch Mai cũng chỉ ra chính sách xã hội hóa y tế cũng phát sinh những mặt tích cực và hạn chế như: các hoạt động xã hội hóa thường tập trung vào các lĩnh vực có khả năng mang lại nhiều doanh thu, dẫn đến tăng chi trả tiền túi của người bệnh; đồng thời, chủ trương này chưa mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ cho người dân sinh sống ở các khu vực có điều kiện khó khăn hơn những người không có khả năng chi trả cho dịch vụ y tế đắt tiền. Ngoài ra các dự án xã hội hoá thường tập trung vào các dự án có quy mô nhỏ với thời gian hoàn vốn ngắn thay vì các dự án quy mô lớn...

Bộ Y tế đã nhiều lần điều chỉnh chính sách về liên doanh đầu tư thiết bị và các dịch vụ theo cầu trong hệ thống công lập, để giảm thiểu những mặt còn hạn chế của chính sách xã hội hóa y tế.

Để giảm thiểu mặt còn hạn chế của chính sách xã hội hóa y tế, ông Nguyễn Quang Tuấn đề xuất các kiến nghị gồm: cần xây dựng các quy định và hướng dẫn liên quan đến các hình thức hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế; xây dựng và tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ quản lý dự án hợp tác công tư trong ngành y tế; xây dựng các danh mục, các lĩnh vực được phép hợp tác công tư; các cơ quan quản lý tham gia thẩm định, lựa chọn nhà đầu tư và đàm phán các hợp đồng hợp tác công tư thuộc lĩnh vực mình quản lý; kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả các dự án hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về các dự án hợp tác công tư nhằm công khai, minh bạch các dự án xã hội hóa để các cơ quan chức năng và người dân tiện theo dõi, giám sát.

K.N