Bệnh rối loạn thiếu khả năng chú ý

  Bệnh ADD, thường xuất hiện ở các học sinh. Chúng ta biết rằng, phần lớn trẻ em thích nghi và có khả năng hoà nhập tốt với môi trường học tập. Tuy nhiên, một số trẻ có sự khác biệt về mặt văn hoá, hoặc do tư chất cá nhân lại gặp nhiều khó khăn khi hội nhập với trường lớp. Cũng có một số trường hợp, trẻ là nạn nhân của cách dạy dỗ khiếm khuyết hoặc không phù hợp khiến cho chúng bị thụt lùi. Ở một số trẻ em, nhất là trẻ em trai trí tuệ không trưởng thành kịp với độ tuổi của chúng ngay từ thời thơ ấu, do đó không thể  thích nghi với việc học ở độ tuổi thông thường như những trẻ khác. Hiện tượng chậm phát triển này, thường xảy ra đối với những người có quan hệ huyết thống. Rõ ràng, những trẻ không học được hoặc không biết ứng xử trong môi trường học tập, đã mắc phải chứng trục trặc do trung khu thần kinh (khu nhận thức) chưa phát triển đầy đủ,  khiến cho trẻ bị mất khả năng học tập. Ngoài ra, cũng còn do điều kiện không phù hợp của môi trường xung quanh khiến cho việc học và thái độ của trẻ bị lệch lạc.

Còn chứng tự kỉ (PDD) không phải là một bệnh có nguyên nhân rõ ràng, biểu hiện của nó là trẻ có hành vi không bình trường trong kĩ năng giao tiếp. Tự kỉ còn là chứng rối loạn về mặt phát triển, chi phối nhiều mặt của con người. Cảm nhận của trẻ về thế giới bên ngoài bị sai lạc không đúng sự thực, trẻ có những phản ứng khác thường, hoặc giác quan quá nhạy cảm khiến chúng phải tự bảo vệ bằng cách làm ngơ với mùi vị, âm thanh, sự đụng chạm và vì thế thiếu cách kích thích quan trọng, giúp cho sự phát triển của con người. Ví dụ: một đứa trẻ mắc chứng tự kỉ đang đi trên đường, tự nhiên hét lớn rồi lại bình thường. Sở dĩ nó hét như vậy, vì thấy ở sườn đồi xa có đàn bò đang gặm cỏ và  sợ sườn dốc sẽ làm chúng bị rơi xuống. Chứng tự kỉ nặng hay nhẹ tuỳ thuộc vào đặc tính của từng em, có những em sẽ tự khỏi sau một thời gian, nhưng cũng có thể kéo dài mãi trong đời.   

Để phòng chống bệnh ADD và PDD cho trẻ em, vai trò của các bậc cha mẹ trong việc nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ là rất lớn. Trẻ em từ khi mới lọt lòng sau khi cất tiếng khóc chào đời, thì chỉ có hai cơ quan phát triển sớm nhất là miệng và cơ quan vận động. Trẻ định hướng vú mẹ bằng đôi môi và thay đổi nhanh chóng bằng vận động. Tai bé chưa nghe được tiếng trong, tiếng đục, mắt chưa phân biệt được ánh sáng trắng, đen, tay chạm vào vật chưa biết vật cứng, mềm… Do đó, trước khi cho con bú, người mẹ phải lau sạch đầu vú giữ không cho môi trẻ bị nhiễm bẩn và tổn thương. Cần tăng cường ôm ấp, âu yếm vuốt ve và ru trẻ ngủ.  Chính những lời nói yêu thương của cha mẹ làm cho tai trẻ thính, trí óc phát triển. Đồng thời, sự vuốt ve cũng giúp cho cơ quan xúc giác của bé nhạy cảm hơn. Thực tế đã chứng minh, những đứa trẻ được âu yếm thường xuyên, được nghe hát ru, hoặc âm nhạc nhẹ nhàng trong trẻo ngay từ trong bụng mẹ sẽ rất thông minh, nhanh nhẹn và có giấc ngủ sâu hơn. Như vậy đây chính là liều thuốc  rất có ích cho trẻ, giúp cho trẻ lớn nhanh.

Trong cuộc sống thường nhật, khi trẻ đến tuổi đi học, thật sai lầm nếu cha mẹ không dành thời gian quan tâm chăm sóc con cái về thể chất và tinh thần, phó mặc trẻ cho Ô sin, làm tình cảm giữa cha mẹ và con cái không nảy sinh, trí tuệ của trẻ sẽ kém phát triển. Các bậc phụ huynh cần thường xuyên theo dõi sự lớn lên của trẻ, kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường của con, để điều chỉnh hành vi của chúng một cách kịp thời. Trường hợp trẻ đã mắc bệnh ADD và PDD, người lớn cần đưa trẻ đi khám chữa ở các cơ  sở y tế tin cậy, hoặc nhờ tới các nhà tư vấn tâm lí. Tóm lại, sự gần gũi yêu thương của cha mẹ sẽ làm cho con cái gắn bó và loại trừ bệnh tật cho trẻ, đem lại cho chúng một cuộc sống bình yên.   

TS Đỗ Ngọc Đạt