Bị hàng xóm xây tường, lấn đất phải làm gì?

Trả lời:

Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở công dân được Hiến pháp hiện hành quy định như sau: “Công dân có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu người đó không đồng ý, trừ trường hợp pháp luật cho phép…”.

Người hàng xóm xây tường lấn sang đất nhà bạn, nhân lúc bạn đi vắng là hành vi trái pháp luật và có dấu hiệu của tội “Xâm phạm chỗ ở của công dân” quy định tại Điều 124 Bộ luật hình sự.

Các dấu hiệu cơ bản của tội danh:

Dấu hiệu hành vi khách quan được thể hiện dưới nhiều hình thức: Khám xét trái pháp luật; đuổi trái pháp luật người khác khỏi chỗ ở của họ; tự ý dọn đồ của chủ nhà ra ngoài và dọn đồ của mình vào nhà và ở luôn đó; lợi dụng chủ nhà đi vắng tổ chức xác lập trái phép chủ quyền trên phần đất của chủ nhà, gây thiệt hại cho chủ sở hữu hợp pháp về vật chất hay tinh thần …

Dấu hiệu chủ quan của tội phạm: Là tội cố ý, người phạm tội biết rõ hành vi của mình xâm phạm chỗ ở người khác là trái pháp luật, thấy trước hậu quả hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra đó là việc xâm hại đến diện tích đất thuộc quyền sở hữu hợp pháp của người khác. Mục đích phạm tội là mong lấn chiếm được một phần chỗ ở, phần đất hợp pháp của bạn. Trong trường hợp này, mục đích có thể tạo lý do tranh chấp để gây khó khăn cho chủ sở hữu trong các giao dịch dân sự hay cấp phép xây dựng.

Khách thể của tội phạm: Là chỗ ở công dân được pháp luật xác lập hoặc công nhận. Trường hợp này phần đất bị xâm hại (lấn chiếm) là đối tượng tác động của tội phạm.

Sau khi đã thông báo cho chính quyền sở tại về sự việc mà vẫn không được giải quyết thấu đáo, gia đình bạn có quyền tháo dỡ bức tường là công trình xây dựng trái phép trong lòng diện tích đất thuộc quyền sở hữu hợp pháp của mình. Việc tháo dỡ phải được thực hiện công khai, vào ban ngày và có thông báo trước với chính quyền và công an địa phương.

Ngoài ra, nếu thấy hành vi của người hàng xóm và các tình tiết khách quan có dấu hiệu của tội phạm, bạn nên tiến hành lập biên bản hiện trạng, ghi hình và thu thập chứng cứ tố cáo hành vi “xâm phạm chỗ ở của công dân” tới cơ quan cảnh sát điều tra. Đơn tố cáo cần kèm theo các chứng cứ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp về chỗ ở của gia đình bạn đã bị xâm phạm trái pháp luật: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyết định giao đất hoặc các giấy tờ có giá trị pháp lý tương đương.

         Luật sư Nguyễn Phú Thắng