"Bộ não của vũ trụ" lộ diện

Theo Sci-News, độ nhạy vượt trội của Kính viễn vọng không gian James Webb mà NASA/ESA/CSA (các cơ quan vũ trụ của Mỹ, châu Âu và Canada) đang đồng điều hành đã khiến tinh vân hành tinh PMR 1 hiện lên như một bộ não phức tạp lơ lửng giữa vũ trụ.

PMR 1, còn được biết đến với tên gọi IRAS 09269-4923, nằm cách Trái Đất khoảng 5.000 năm ánh sáng trong chòm sao Vela.

PMR 1 được kính viễn vọng không gian Spitzer của NASA (nay đã ngừng hoạt động) phát hiện đầu tiên dưới ánh sáng hồng ngoại vào năm 2013.

"Tinh vân này dường như có các vùng riêng biệt thể hiện các giai đoạn tiến hóa khác nhau của nó, gồm một lớp vỏ khí bên ngoài bị thổi bay ra trước tiên và chủ yếu bao gồm hydro, cũng như một đám mây bên trong có cấu trúc phức tạp hơn, chứa hỗn hợp các loại khí khác nhau" - nhóm điều hành James Webb cho biết.

Các thiết bị NIRCam (Camera cận hồng ngoại) và MIRI (Thiết bị hồng ngoại tầm trung) của James Webb đều cho thấy một dải tối đặc trưng chạy dọc theo giữa tinh vân, khiến "bộ não của vũ trụ" hiện ra hoàn hảo hơn.

Kết quả phân tích cho thấy vệt này có thể liên quan đến sự bùng phát hoặc dòng chảy từ ngôi sao trung tâm, thường xảy ra khi hai luồng tia song song bùng phát theo hai hướng ngược nhau.

"Tinh vân hành tinh" vốn là cách gọi sai lầm cổ xưa để gọi các tinh vân được tạo ra bởi một ngôi sao đang giải phóng các lớp ngoài cùng khi đã bắt đầu cạn nhiên liệu, sắp "chết".

Tùy vào khối lượng của ngôi sao, nó sẽ thải khí ra cho đến khi chỉ còn vỏn vẹn một sao lùn trắng, hoặc bùng nổ thành siêu tân tinh.