Bộ quy tắc đánh giá quyết định mua của bạn liệu có xứng đáng với số tiền đã bỏ ra hay không
Đưa ra 1 quyết định mua không khó nhưng để biết điều đó có hợp lý hay không thì lại hoàn toàn khác.
Bài viết dựa trên sự tư vấn của Eric Roberge, là người sáng lập Beyond Your Hammock. Eric Roberge giúp các chuyên gia ở độ tuổi 30 kiếm được nhiều tiền hơn và đã chia sẻ các mẹo kiếm tiền của mình với Wall Street Journal, USA Today, CNBC, Forbes và MONEY Magazine.
Rất nhiều lời khuyên trong kế hoạch tài chính nói về cách tiết kiệm nhiều hơn và chi tiêu ít hơn. Bạn có thể nghe thấy điều đó mọi lúc, kiểu như là cần phải sống dưới mức thu nhập, tiết kiệm bao nhiêu % trên tổng thu nhập, mỗi năm cần làm gì để đạt được mục tiêu tài chính lớn là nghỉ hưu.
Nhưng rất ít người chỉ cho bạn cách tiêu tiền như thế nào là đúng đắn. Bởi suy cho cùng, tâm lý phải tiết kiệm hết mức có thể sẽ khiến bạn cảm thấy việc chi tiêu theo 1 cách nào đó sẽ rất tệ không mang lại lợi ích gì cho cảm xúc. Bởi đôi khi tiền là công cụ được sử dụng để người ta cảm thấy tăng giá trị cho cuộc sống.
1. Bắt đầu với các dữ kiện tài chính

Bước đầu tiên để đưa ra quyết định chi tiêu tốt là hiểu thực tế tài chính của bạn. Những con số thực mà bạn đang có là gì? Ở mức cơ bản nhất, bạn cần biết dòng tiền của mình. Bao nhiêu tiền thu nhập mỗi tháng và tiêu bao nhiêu? Từ đó, bạn sẽ biết mình có:
- Chi tiêu nhiều hơn số tiền bạn kiếm được. Có nghĩa là bạn nên cẩn thận đưa ra bất kỳ quyết định chi tiêu bổ sung nào và có thể đặt trọng tâm vào việc giảm chi phí hiện có trước (hoặc lập kế hoạch tăng thu nhập của mình).
- Tiền lương chỉ đủ sống. Điều này cho thấy bạn không có nhiều tiềm lực tài chính. Thật tuyệt nếu bạn không lâm vào cảnh nợ nần hoặc chồng chất những hóa đơn không thể trả. Nhưng đây là khoản tài chính tương đương với việc đang giẫm chân tại chỗ. Ưu tiên đầu tiên của bạn có thể là tạo ra khoảng cách giữa thu nhập và chi phí để có nhiều tự do và lựa chọn với số tiền của mình.
- Kiếm được nhiều hơn số tiền chi tiêu và có thể tiết kiệm mỗi tháng. Thậm chí là đầu tư để tăng tài sản. Nếu bạn thấy mình đang ở trong tình trạng cuối cùng, có thể đánh giá xem tình hình tài chính của mình sẽ như thế nào nếu tiếp tục với quyết định chi tiêu đang cân nhắc. Bởi đứng trước các chi phí lớn sẽ phức tạp hơn và cần nhiều thời gian cân nhắc trước khi đưa ra quyết định.
Ví dụ, nếu bạn muốn biết liệu việc mua một căn nhà có đáng giá hay không, phải nghĩ đến các chi phí liên quan tới việc sở hữu nhà mà không chỉ là khoản trả trước và các chi phí khác.
2. Dành thời gian để xác định các giá trị của bạn

Có khả năng mua một thứ gì đó và thực sự muốn mua một món đồ nào đó là hai điều khác nhau. Hãy quay lại ví dụ về việc mua một ngôi nhà.
Giả sử bạn đưa ra các con số trên giấy và bảng tính cho biết tất cả đều thành công: Về mặt lý thuyết, bạn có tiền để thanh toán trước và bạn có đủ ngân sách cho khoản thanh toán thế chấp hàng tháng. Điều đó không có nghĩa đây là một quyết định đáng giá hoặc một quyết định chi tiêu tốt. Bạn phải xác định xem việc sử dụng tiền theo cách này có phù hợp với giá trị của bản thân và cuộc sống mà bạn muốn hướng tới hay không.
Nếu bạn coi trọng sự tự do, linh hoạt, phiêu lưu, trải nghiệm mới và du lịch, thì việc mua một ngôi nhà có thể khiến bạn thất vọng vì nó không phù hợp với những gì bạn mong muốn. Mặt khác, nếu cộng đồng, đóng góp, gia đình hoặc sự ổn định nằm ở đầu danh sách giá trị của bạn, thì việc mua một ngôi nhà cố định mới thể hiện việc sử dụng tiền của bạn đang hiệu quả.
Đó không phải là quyết định tốt hay xấu. Nó liên quan đến những gì bạn xác định là quan trọng trong cuộc sống, bạn phải xác định giá trị của mình để có thể điều chỉnh các quyết định tài chính phù hợp với mục tiêu sống.
3. Quyết định tài chính cần được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên
Một khi bạn biết giá trị của mình, bạn cần phải tiến thêm một bước nữa trước khi có thể quyết định điều gì đáng giá hay không. Bởi ngay cả khi quyết định đó là chi tiêu phù hợp, trong 1 vài trường hợp bạn vẫn không thực hiện được vì phải đánh đổi nó với quyết định tài chính khác hợp lý hơn.
Lấy ví dụ bạn đang muốn đi du lịch hoặc chuyển tới một nơi ở mới tốt hơn, đó có thể là căn hộ 2 phòng ngủ chẳng hạn. Nhưng còn 1 mối lo lắng khác to hơn đó là tiền học của con, tiền thuốc men,... Nó khiến bạn phải đặt lên bàn cân và so sánh. Đó là lý do vì sao các quyết định tài chính phải được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên.
4. Đưa ra quyết định cuối cùng - với sự tự tin

Bạn có thể lắng nghe thêm ý kiến của các chuyên gia tài chính, họ sẽ nói với bạn cần phải xử lý như thế nào. Những "điểm mù" bạn còn chưa phát hiện ra. Nhưng sau đó, quyết định và lựa chọn cuối cùng vẫn là của bạn. Chỉ bạn mới có thể xác định điều gì thực sự xứng đáng với cuộc sống của mình. Nếu chi tiêu của bạn phù hợp với giá trị, đưa bạn đến gần hơn với những gì tốt đẹp hơn trong cuộc sống thì nên thực hiện.
Hôm nay (26/6/2026) giải độc đắc Vietlott đã tìm về chủ
Sản phẩm - Dịch vụ - 8 giờ trướcGĐXH – Mới đây, Công ty Xổ số Điện toán Việt Nam (Vietlott) thông báo đã tìm ra người chơi may mắn trúng giải Jackpot của xổ số Mega 6/45.
Honda thông báo tin vui tới toàn bộ khách hàng mua ô tô
Giá cả thị trường - 8 giờ trướcGĐXH - Honda đang giảm tới 100% phí trước bạ khi mua xe ô tô trong tháng 6 và chương trình khuyến mại lớn nhân 30 năm thành lập Honda Việt Nam.
Gần 1/7, thị trường ghế an toàn cho trẻ ‘tăng nhiệt’ mạnh chống phạt tiền khi tham gia giao thông
Sản phẩm - Dịch vụ - 11 giờ trướcGĐXH - Từ 1/7/2026, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn dành cho trẻ em khi đi ô tô chính thức có hiệu lực, vì vậy mà thị trường ghế an toàn cũng đang ‘nóng’ lên từng ngày.
Kết quả xổ số - KQXS hôm nay thứ Sáu ngày 26/6/2026
Sản phẩm - Dịch vụ - 11 giờ trướcGĐXH - Kết quả xổ số hôm nay - KQXS thứ Sáu ngày 26/6/2026: Xổ số miền Nam - XSMN, xổ số miền Trung - XSMT, xổ số miền Bắc - XSMB, xổ số Vietlott - XS Vietlott.
Trải nghiệm xe ga 125cc lý tưởng cho phái nữ giá 32,8 triệu đồng di chuyển nhẹ, êm, siêu tiết kiệm, rẻ chỉ ngang Vision
Giá cả thị trường - 11 giờ trướcGĐXH - Xe ga 125cc sở hữu thiết kế gọn gàng, tiết kiệm nhiên liệu cùng khả năng vận hành phù hợp cho nhu cầu đi lại hằng ngày.
LPBank lập 'cú đúp' giải thưởng danh giá tại Vietnam I4 Impact Awards 2026
Sản phẩm - Dịch vụ - 13 giờ trướcNgân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh tại Vietnam I4 Impact Awards 2026 tại hai hạng mục giải thưởng quan trọng, gồm "Lãnh đạo Sáng tạo và Chuyển đổi số" dành cho ông Vũ Quốc Khánh – Tổng Giám đốc và "Dịch vụ số xuất sắc" dành cho bộ đôi sản phẩm công nghệ nổi bật là LPBank Plus và LocPhat Pay.
Loại quả xưa rụng đầy bờ rào không ai ngó giờ thành đặc sản lên tới 500.000 đồng/kg, trồng một lần thu hoạch cả đời
Giá cả thị trường - 13 giờ trướcGĐXH - Loại quả này có thời điểm được bán với giá lên tới 500 nghìn đồng/kg nên nhiều người đã vào rừng tìm cây con, mang về nhà trồng để lấy quả bán.
Hà Nội: Khai trương không gian 'Huế thương', mang đặc sản Huế đến tận tay du khách, người tiêu dùng Thủ đô
Bảo vệ người tiêu dùng - 13 giờ trướcGĐXH - Hôm nay, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phối hợp với Công Thương thành phố Huế chính thức khai trương chương trình "Sức sống hàng Việt" số 8 với chủ đề "Huế thương". Gian hàng mở cửa từ nay đến hết ngày 28/6 tại phố Tràng Tiền (Hà Nội), phục vụ người dân và du khách tham quan, trải nghiệm các sản phẩm đặc trưng của xứ Huế.
Loại rau giá rẻ như cho, bán đầy chợ Việt được mệnh danh là 'vua của các loại thảo mộc', vừa là rau vừa là vị thuốc quý
Giá cả thị trường - 14 giờ trướcGĐXH - Ngải cứu còn được gọi là "vua của các loại thảo mộc" nhờ giá trị dược liệu phong phú. Hiện nay, loại rau này được bán phổ biến ở các chợ dân sinh với giá chỉ vài nghìn đến vài chục nghìn đồng mỗi bó, dễ trồng và có thể thu hoạch quanh năm.
Giá bạc hôm nay 26/6: Bạc Phú Quý, Doji, Ancarat, Sacombank-SBJ giảm còn bao nhiêu?
Giá cả thị trường - 14 giờ trướcGĐXH - Giá bạc hôm nay ngày 26/6, bạc Phú Quý, Doji, Ancarat, Sacombank-SBJ vẫn duy trì ở vùng 59 triệu đồng/kg.
Ô tô điện giá 399 triệu đồng ở Việt Nam thiết kế retro thời trang, sạc nhanh 35 phút, đi tới 410km, rẻ như Kia Morning có đáng tiền?
Giá cả thị trườngGĐXH - Ô tô điện đô thị thế hệ mới gây chú ý với thiết kế retro thời trang, sạc nhanh CCS2, tầm hoạt động tới 410 km và giá dự kiến từ 399 triệu đồng.