Bổ sung sắt vào nước mắm: Chống thiếu máu ở trẻ em và thai phụ

Thiếu máu do thiếu sắt rất nguy hiểm

Thêm một nhà máy nước mắm Thanh Hương tại Thanh Hoá vừa khai trương dây chuyền sản xuất bổ sung sắt vào nước mắm thành phẩm. Theo GS.TS Nguyễn Công Khẩn, Giám đốc Viện Dinh dưỡng, đây là một việc làm có ý nghĩa khi người dân Việt Nam có thói quen sử dụng nước mắm thường ngày thì việc này sẽ đảm bảo cung cấp thường xuyên lượng sắt vào cơ thể.

Theo GS Khẩn, khi bị thiếu máu, trẻ em thường kém thông minh, hay ngủ gật. Phụ nữ có thai thiếu sắt thường dễ bị sảy thai, đẻ non, đẻ con nhỏ yếu, băng huyết khi sinh và con sinh ra cũng thường bị thiếu máu. Nguyên nhân dẫn tới thiếu máu do: Chế độ ăn uống không đủ sắt, phụ nữ khi có thai (nhu cầu máu tăng gấp 6 lần so với bình thường), người bị nhiễm giun đặc biệt là giun móc gây chảy máu đường tiêu hoá.

Thiếu máu do thiếu sắt làm giảm sự phát triển thể lực và trí tuệ; tăng tỷ lệ mắc bệnh, tử vong mẹ và chu sinh; giảm khả năng học tập, lao động. Tỷ lệ thiếu máu do thiếu sắt cao trong các nhóm tuổi: 45,3% trẻ dưới 5 tuổi; 52,7% phụ nữ có thai. Các biện pháp làm hạ thấp tỷ lệ thiếu máu do thiếu sắt bao gồm khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ, cho ăn bổ sung.

Ðối với người trưởng thành, khi bị thiếu máu, khả năng vận chuyển ôxy trong hồng cầu bị giảm, gây thiếu ôxy ở các tổ chức não, cơ bắp, làm tim đập nhanh, hoa mắt, chóng mặt, mệt mỏi, khả năng lao động giảm, năng suất lao động kém.

Lượng sắt trong bữa ăn chỉ đạt gần 50% nhu cầu

Theo GS Khẩn, bữa ăn của người Việt Nam vẫn còn nghèo nàn, chủ yếu là nguồn thực vật, một số loại rau xanh có nhiều chất xơ, lượng đạm trong khẩu phần thấp, thường có lượng sắt thấp và chất lượng kém.

Hiện nay, khoảng 80% dân số tiêu thụ nước mắm trong đó khoảng 50% tiêu thụ hàng ngày. Do đó, nước mắm có nhiều hứa hẹn với vai trò thực phẩm trung gian bổ sung sắt hàng ngày.

Thông qua dự án của Hiệp hội Dinh dưỡng toàn cầu (GAIN), khoảng 14.000 dân sẽ được cung cấp nước mắm có bổ sung sắt miễm phí tại các trạm y tế xã. Mỗi người được nhận một chai khoảng 450 ml/tháng. Qua giám sát thấy sử dụng hàng ngày nước mắm bổ sung chất sắt sẽ cải thiện đáng kể tình trạng thiếu sắt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, sau 18 tháng, tỷ lệ thiếu máu và thiếu sắt đã giảm 15,6%.

Có thể khắc phục thiếu máu do thiếu sắt bằng việc điều chỉnh chế độ ăn, uống bằng bổ sung viên sắt. Tuy nhiên, cách này không được áp dụng rộng rãi và hiệu quả ở nông thôn và những vùng khó khăn... Sắt sẽ được bổ sung vào nước mắm loại thường, với hàm lượng 4 mg/10 ml để người thu nhập thấp có thể sử dụng được. Chương trình này dự kiến sẽ được triển khai tại 20 nhà máy nước mắm có thị phần lớn nhất hiện nay. Các sản phẩm bổ sung sắt sẽ chiếm 70% thị phần nước mắm loại trung bình tại Việt Nam.

Cho vi chất vào các thực phẩm thông dụng sẵn có tại địa phương là một trong những giải pháp chiến lược của ngành dinh dưỡng để phòng chống thiếu vi chất. Đây là cách rất phù hợp với các quốc gia đang phát triển, khi bữa ăn của người dân còn nghèo nàn, không có điều kiện và thói quen dùng thuốc bổ. Ngoài sắt, nhiều vi chất khác cũng đang được bổ sung theo cách này, chẳng hạn như cho iốt vào muối, cho canxi, vitamin A, vitamin D vào một số loại bánh dinh dưỡng cho trẻ em.

V.Khánh - Nguyên Hà