Có lẽ vì bấy lâu nay, các cơ quan chính quyền quá nặng về thủ tục và đôi khi thủ tục càng nhiều thì quyền uy càng lớn nên từ bỏ thủ tục như từ bỏ một thứ quyền lực.
Nhưng câu trả lời là hoàn toàn có thể cắt giảm 30% thủ tục hành chính, thậm chí hơn thế nữa. Đơn cử như tại Phòng Quản lý xuất nhập cảnh - Công an TPHCM, trước đây người dân đến làm hộ chiếu chầu chực như đi xin một loại ân huệ, “cò kéo” thừa cơ làm ăn. Người dân bất mãn, bức xúc do thủ tục rườm rà, phải đi lại nhiều lần. Nhưng hiện nay hoàn toàn khác, thủ tục nhanh gọn, người dân được tôn trọng, cung cách làm việc văn minh. Cũng những con người đó, công việc đó nhưng thay đổi cách làm thì hiệu quả công việc được nâng cao. Đơn vị này đã bỏ đi rất nhiều quy định, nhưng vẫn quản lý tốt, phục vụ công dân chất lượng hơn.
Đại diện các đơn vị nêu ý kiến cho rằng có rất nhiều quy định phải cắt. Đôi lúc chỉ một quy định nhỏ nhưng gây ra nhiều hệ lụy mà doanh nghiệp, người dân phải gánh chịu. Ví dụ như quy định phải dán tem nhập khẩu điện thoại di động, doanh nghiệp phải thêm người bóc vỏ hộp, mua tem, dán tem. Trung bình mỗi doanh nghiệp nhập khẩu điện thoại di động mất 2 tỉ đồng/năm cho việc dán tem. Có nhiều quy định nếu xem xét kỹ lưỡng thì thấy hoàn toàn không cần thiết, “đày” dân đi lại nhiều lần và nhiều nơi một cách vô ích. Thủ tục ở đây là bằng chứng của sự lạm quyền.
Một nguyên nhân chính dẫn đến thủ tục rườm rà là do các quy định từ nghị định, thông tư mà ra. Trong thực tế đã có những lĩnh vực hoạt động được nhiều bộ ngành tham gia quản lý, cho nên đối tượng liên quan phải chịu quy định của nhiều thông tư hướng dẫn của nhiều bộ, liên bộ. Đã có quy định thì các địa phương phải tuân thủ, cho nên rốt cuộc thì gánh nặng thủ tục đổ lên vai của người dân. Chính vì thế việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật luôn tính đến hệ lụy thủ tục của nó khi vận hành vào đời sống xã hội. Giảm thủ tục hành chính trước hết là giảm ngay từ khâu xây dựng luật và các văn bản dưới luật.
Cộng đồng doanh nghiệp từng lên tiếng, Chính phủ chi 1 tỉ USD cho gói kích cầu vừa qua là một giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và kích cầu hiệu quả, nhưng nếu rà soát tháo bỏ các rào cản về thủ tục hành chính thì cũng làm lợi cho doanh nghiệp gần bằng chừng đó tiền. Hiện nay có nhiều ý kiến tranh luận có nên triển khai gói kích cầu thứ hai hay không? Cộng đồng doanh nghiệp cũng lên tiếng, nếu kích cầu bằng các gói tiền mà không cải thiện về thủ tục hành chính thì vẫn không phát huy được tối đa hiệu quả của chính sách.
Lê Thanh Phong