Cá chết hàng loạt do nguồn nước thay đổi, lượng bèo tây lớn?

Liên quan đến vụ việc cá chết hàng loạt xảy ra ở xã Thanh Xuân, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa, mới đây đoàn kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) tỉnh Thanh Hóa đã có kết luận.

Theo kết quả kiểm tra hiện trạng nguồn nước Suối Hón Thành, suối có chiều dài khoảng 4km, điểm cuối là đập Hón Thành, thuộc địa bàn thôn Thanh Thủy, xã Thanh Xuân, huyện Như Xuân.

Đây là nguồn nước phục vụ thủy lợi và nông nghiệp và một phần sinh kế của người dân khu vực (đánh bắt cá). Theo báo cáo của Trưởng thôn Thanh Thủy và đại diện xã Thanh Xuân, từ ngày 25/01/2023, nguồn nước suối có dấu hiệu bị ô nhiễm, nước mầu đen, có mùi hôi và xảy tình trạng cá bị chết rải rác hằng ngày.

Kết quả kiểm tra, đánh giá ban đầu với mẫu cá chết của Chi cục chăn nuôi và Thú y- Sở NN& PTNT ngày 09/02/2023 cho thấy, mẫu cá không có yếu tố dịch bệnh, nguyên nhân cá chết do thay đổi đột ngột về chất lượng nguồn nước, lượng bèo tây bề mặt suối tương đối lớn ảnh hưởng đến khả năng hô hấp của cá.

Tại thời điểm kiểm tra ngày 13/02/2023 cho thấy, chất lượng nguồn nước theo đánh giá cảm quan có dấu hiệu tốt hơn so với thời điểm báo chí phản ánh; tại khu vực đầu nguồn suối có khe nước Lèn (cách đầu nguồn 200m) hiện vẫn còn một dòng nước có màu nâu, lưu lượng chưa xác định đang chảy vào suối Hón Thành. Đây là vị trí người dân địa phương phản ánh là dòng nước ô nhiễm đổ vào suối Hón Thành, ngoài ra không phát hiện nguồn nước thải khác. Sở TN&MT đã tiến hành lấy các mẫu nước suối Hón Thành và mẫu nước khe nước.

Theo báo cáo của UBND huyện Như Xuân tại xã Thanh Xuân và xã Thanh Sơn có 4 trang trại lợn. Theo hướng địa hình và phân bố 3 trang trại không có hướng xả thải về phía suối Hón Thành. Chỉ có trang trại của Công ty TNHH phát triển nông nghiệp Như Xuân nằm phía thượng nguồn, cách suối Hón Thành khoảng 1 km.

Kết quả kiểm tra tại trang trại chăn nuôi lợn của Công ty TNHH phát triển nông nghiệp Như Xuân không phát hiện nước từ ao sinh học hay các khu vực khác thải trực tiếp ra môi trường.... Tuy nhiên, việc ao sinh học số 1 chứa nước thải chưa được lót bạt chống thấm có nguy cơ rò rỉ, ngấm nước thải vào nền đất.

Kết luật của Sở TN&MT cũng chỉ rõ, Công ty TNHH Phát triển nông nghiệp Như Xuân đi vào hoạt động chăn nuôi lợn tại xã Thanh Sơn, dù đã được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, đã đầu tư các công trình xử lý chất thải. Tuy nhiên, công ty này chưa báo cáo cấp có thẩm quyền để được phép vận hành thử các công trình bảo vệ môi trường.

Cụ thể, ao sinh học số 1 chứa nước thải chưa lót bạt thành đáy chống thấm; chưa rà soát công trình, thiết bị xử lý chất thải để xác định nguyên nhân gây ô nhiễm khi có phản ánh của người dân. Qua đó, Sở TN&MT đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với công ty này.

Ngoài ra, yêu cầu công ty này dừng ngay việc xả nước thải sau hệ thống xử lý hóa lý ra ao sinh học số 1; bơm toàn bộ nước trong ao số 1 sang các ao chứa khác để lưu giữ; thực hiện gia cố, lót thành đáy chống thấm ao số 1 nhằm đảm bảo không để rò rỉ, thẩm thấu nước thải ra ngoài môi trường.

Dừng việc tiếp nhận lợn giống vào chăn nuôi lứa mới; rà soát, cải tạo, sửa chữa lại toàn bộ các công trình, biện pháp xử lý chất thải, nước thải, có biện pháp tuần hoàn nước thải sau xử lý để hạn chế lượng nước thải ra môi trường.

Cũng theo kết luận của Sở TN&MT, tình trạng ô nhiễm nguồn nước suối Hón Thành tại thôn Thanh Thủy như phản ánh của người dân và cơ quan báo chí là có cơ sở. Nguồn nước chảy từ khe núi Lèn chảy ra suối Hón Thành có dấu hiệu ô nhiễm. Tuy nhiên, không có tình trạng nước thải của các trang trại trên địa bàn xã Thanh Xuân và xã Thanh Sơn đổ thải trực tiếp vào suối Hón Thành do vị trí của các trang trại đều nằm cách xa suối Hón Thành.

Mặc dù kết luận chỉ rõ Công ty TNHH Phát triển nông nghiệp Như Xuân không xả thải trực tiếp ra suối Hón Thành, nhưng Sở TN&MT vẫn yêu cầu công ty này phối hợp với thôn Thanh Thủy và UBND xã Thanh Xuân có biện pháp hỗ trợ đối với một số hộ dân bị ảnh hưởng ở khu vực suối.