Các em nhỏ dạy tôi biết sẻ chia hơn

 

Mọi  người thường bị vẻ đẹp vừa hoang dã vừa bí hiểm của Hà Giang lôi cuốn, còn riêng tôi “bị” những em bé miền núi hấp dẫn một  tình cảm lạ lùng cứ nhen lên, nhân lên theo thời gian. Chỉ có chúng mới sai khiến nổi nỗi nhớ da diết trong tôi, chỉ có chúng mới có thể trở thành động lực thôi thúc đôi chân tôi vượt qua bao gian khó, nhọc nhằn, mang những chuyến hàng lên vùng cao, mang hơi ấm của người miền xuôi lên miền  núi.

 

Chính những em bé nghèo khổ ở vùng cao khó khăn đã vun đắp trong chúng tôi tình yêu thương con người. (Ảnh: T.T)

 

Năm 2006, tôi được giao đi điều tra về cái chết của 2 đứa trẻ ở trên núi Nậm Củng, thuộc địa bàn xã Mậu Duệ, Yên Minh, Hà Giang. Pó và Cáy là hàng xóm, học cùng trường và hay đi chăn dê với nhau. Chúng chơi trò trẻ con, dựng nhà bên bờ suối bằng tấm cót nhặt được dưới lòng suối cạn. Nào ngờ, tấm cót ấy đã bay xuống từ túp lều canh của Công an xã Mậu Duệ. Ông Tương, Phó công an xã bắt Pó, Cáy kéo tấm cót về. Thấy cót bị rách, ông ta đe dọa 2 đứa trẻ và bắt chúng gọi bố mẹ lên xã, đền cho lão một tấm cót mới. Quá sợ hãi, 2 đứa trẻ đã bỏ lại đàn dê trên núi và đi mất tích...

 

Mất con, người nhà Pó, Cáy huy động cả họ đi tìm suốt 4 ngày trời, nhưng không hề thấy bóng các con. Một người đi tìm lang thang trên đỉnh Nậm Củng đã chết lặng khi thấy thi thể Pó, Cáy nằm chụm đầu vào nhau. Chúng đã chết nhiều ngày. Chẳng ai biết các em đã chết vì lí do gì? Chỉ duy nhất một phụ nữ dân tộc Tày, nhà ở bản bên trông thấy ông Tương đã bắt Pó, Cáy vào lán mà đe dọa khiến chúng hoảng sợ. Việc xảy ra đã hơn 3 tháng, nhưng ông Tương vẫn yên vị ngồi trên ghế quyền  trưởng Công an xã Mậu Duệ. Ông ta không một lần đến nhà 2 đứa trẻ tội nghiệp thắp một nén nhang hoặc bày tỏ sự thương tiếc, chia buồn...

 

Phóng viên Thu Trang cùng trẻ em nghèo Hà Giang.

Tôi đến nhà Pó, Cáy ở Mậu Duệ. Đó cũng là lần đầu tiên trong nghề báo tôi trải qua cảm giác đi tác nghiệp ở miền núi khó khăn, vất vả thế nào. Tôi đi bộ, máy ảnh trên vai, giày nhét ba lô, mải miết đi tìm những nhân vật quan trọng cho bài điều tra về cái chết của các em. Nhà Pó, Cáy nghèo như nhau, chẳng có tài sản nào đáng giá. Mẹ Pó bảo: “Nhà tôi thường thiếu ăn từ 4 – 6 tháng/năm. Bố Pó đi làm thuê bên Trung Quốc, kiếm tiền đong ăn từng bữa...”.

 

Suốt 2 ngày ở nơi đây, tôi nhớ nhất cảm giác đau đớn khi tiếp xúc với bố mẹ Pó, Cáy và cái cảm giác ghê sợ khi ông Tương thản nhiên trả lời tôi về cái chết của các em là do chính bố mẹ chúng đã giết, hòng đổ tội cho ông. Thái độ vô cảm của ông ta trước cái chết của Pó, Cáy khiến tôi thấy thật đáng sợ. Cái thiện, cái ác tồn tại trong đời sống, đòi hỏi người ta phải đấu tranh loại bỏ điều ác, chọn điều thiện... Nhưng ở đây, trước cái chết oan ức của con mình, cha mẹ của Pó, Cáy lại cam chịu “dĩ hòa vi quý”. Phải chăng họ sợ những kẻ có quyền thế như ông Tương? Họ không biết việc tôi đăng chuyện này lên báo, ông Tương mới bị xử lý, vụ án “giết người” mới được khởi tố. Bộ Công an và các cơ quan liên quan cũng vào cuộc điều tra  vụ án. Trước linh hồn của 2 em nhỏ, trong cái đêm từ Yên Minh về Hà Giang, tôi đã thề sẽ trở lại và gắn bó với nơi này. 

 

Và những chuyến hàng

 

Từ đó, tôi bắt đầu có thói quen lục tung các tủ quần áo nhà mình, cho vào bao tải cột lại cẩn thận. Tôi bắt đầu có thói quen hỏi những người bạn: “Nhà có quần áo không mặc đến nữa thì cho mình nhé!”. Biết tôi sẽ mang những thứ đó lên miền núi, có người ủng hộ, cũng có người bảo tôi là kẻ “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng”. Những chuyến hàng bắt đầu tăng dần theo thời gian, đặc biệt là khi tôi viết blog. Trong những chuyến công tác đi miền núi, ngoài viết bài cho báo, tôi thường kể trên blog những câu chuyện bên lề chuyến đi đó. Sau mỗi entry hoặc bài viết kêu gọi giúp đỡ... là những chuyến hàng của tôi và các đồng nghiệp. Trong những bao “hàng” đó là quần áo, giày dép, sách vở, mỳ, gạo...

 

Có khi là người phụ nữ tôi bắt gặp đứng nhìn phản thịt lợn thèm thuồng ở bản Nà Cọ, có khi là cậu bé bị lừa bán sang Trung Quốc chỉ vì cần tiền để mua chiếc xe đạp đi học... Tôi đã được mọi người trên mạng nhờ chuyển những sự chia sẻ quý giá đến họ. Đón nhận sự cảm thông, chia sẻ từ những người không quen biết, giúp đỡ những người khó khăn thực sự... tôi như chiếc cầu nối mọi người lại với nhau, gần gũi và hạnh phúc.

 

Công việc dạy tôi thành người tốt hơn, vị tha hơn khi chạm vào những khổ đau của người nghèo khổ để sẻ chia với họ. Tôi thầm cảm ơn Tòa soạn đã âm thầm giúp đỡ tôi làm tốt nhiệm vụ, đồng nghiệp ủng hộ những chuyến đi của tôi nhiệt thành. Những ngày cuối tuần, đồng nghiệp hì hục đóng hàng vào bao, chở ra bến xe cho tôi. Lúc nào thiếu tiền, mọi người góp lại giúp tôi làm lộ phí đi đường. Nhờ có Báo, tôi được Bộ chỉ huy biên phòng Hà Giang giúp đỡ nhiệt tình. Họ cử những xe chuyên dụng, chở hàng của chúng tôi đến những xã biên giới xa xôi. Chứng kiến sự vất vả của mình được bà con đón nhận bằng tất cả sự cảm động, trân trọng, tôi thấy điều này nuôi dưỡng niềm đam mê những chuyến đi của mình. Và, khó có thể đếm nổi những chuyến đi như thế.  

 

Tôi đã bắt đầu đắn đo mỗi khi ngồi trước những bữa ăn xa xỉ, hay đôi giày bạc triệu. Thay vì bỏ ra một khoản tiền lớn để chi trả cho những thứ đắt đỏ như thế, tôi sẽ để dành cho những chuyến hàng. Những chuyến đi mang nặng sự sẻ chia ấm áp của người miền xuôi lên miền núi cao nghèo khó. Ở đó vẫn còn những em bé đứng co ro, rách rưới, đói khát đang chờ đợi. Chính các em đã dạy tôi biết thương người hơn...