Cách chặn đứng cơn nôn khi đi tàu xe

Thứ ba, 09:18 02/02/2010 | Sống khỏe

Trong ngàn lẻ một nỗi lo của những ngày cuối năm, có không ít người phải gánh thêm nỗi lo tàu xe. Ngoài chuyện chật vật mua vé, chật vật chọn chỗ ngồi còn có cả ám ảnh của những cơn say xe.

Một hành trình dài về quê ăn tết hay một chặng đường du lịch chơi xuân có thể làm nhiều người ói ra đến mật xanh. Nặng hơn, có người phải nhập viện cấp cứu vì những cơn nôn làm họ kiệt sức, bắt cầu cho nhiều thứ bệnh khác xuất hiện.

Nôn là do các cơ thành bụng đột nhiên co bóp mạnh, hoành cách mô đẩy lên, tiền vị của dạ dày mở ra, các cơ dạ dày co thắt mạnh tống dịch, thức ăn từ dạ dày lên miệng và ra ngoài. Có nhiều nguyên nhân gây ra nôn trong đó say tàu xe, máy bay là thường gặp nhất.

Vì đâu ta buồn nôn?

Ảnh minh họa.

Chúng ta nên biết tai là cơ quan không chỉ đảm nhận chức năng nghe mà còn giúp điều chỉnh thăng bằng, định hướng cho cơ thể. Khi đi tàu xe, máy bay do có sự chuyển động, bộ phận tai trong (gồm ốc tai, tiền đình) ở một số người nhạy cảm bị kích thích không tương hợp với mắt nhìn sự chuyển động sẽ làm cho buồn nôn. Say tàu xe, máy bay còn gây chóng mặt, nôn nao, toát mồ hôi. Đấy không chỉ do sự chuyển động mà còn kết hợp với yếu tố tâm lý. Có người vốn có chứng say tàu xe nên chỉ cần nhìn thấy tàu xe chứ chưa bước lên đã xây xẩm, muốn nôn oẹ.
 
Trên đây là nguyên nhân gây nôn của đa số chứng nôn thuộc loại nhẹ hoặc tự giới hạn. Nếu nguyên nhân được loại trừ sẽ hết nôn. Nhưng ta cần phải đặc biệt lưu ý, chứng nôn có thể do nhiều nguyên nhân bệnh lý phức tạp ở hệ thần kinh trung ương, hệ tiêu hoá; các trường hợp này cần được bác sĩ khám để điều trị nguyên nhân. Dùng thuốc chống nôn bừa bãi ở những trường hợp này sẽ nguy hiểm do che mất triệu chứng mà bác sĩ cần biết để chẩn đoán bệnh.
 
Thêm nữa, nơi điều khiển phản xạ nôn nằm ở hành tuỷ trên não và trên não cũng có vùng gọi là vùng nhạy cảm mà nếu bị kích thích sẽ gây hiện tượng buồn nôn và nôn. Không những thế, dọc theo đường tiêu hoá trên như vùng hầu, thực quản, dạ dày hay như bộ phận tai trong… có những nơi gọi là thụ thể, nếu bị kích thích sẽ theo dây thần kinh truyền lên não, tác động vô vùng nhạy cảm trên đó để gây nôn. Vì vậy, các thuốc chống nôn nói chung đều nhằm tác động đến các thụ thể để gây sự ức chế; tác động lên hệ thần kinh để làm giảm sự kích thích, gây an thần hoặc làm giảm sự co thắt ở đường tiêu hoá, từ đó làm giảm cảm giác buồn nôn. Cảm giác buồn nôn không còn sẽ hạn chế được nôn ói.

Cẩn thận khi dùng thuốc chống nôn

Để chống lại những cơn say tàu xe, nếu dùng thuốc chống nôn dạng uống, nên lưu ý uống đúng liều lượng theo sự chỉ dẫn và nên uống 30 phút trước khi lên tàu xe. Trường hợp dùng dạng thuốc dán vào da sau tai, nên dán sáu tiếng đồng hồ trước khi lên tàu xe, máy bay khởi hành để có đủ thời gian cho thuốc tác dụng. Các thuốc chống nôn có thể chia làm năm loại sau:

Thuốc trị loạn thần: như clorpromazine (Aminazin, Largactil), haloperidol (Haldol)… Xin lưu ý, chỉ có bác sĩ quyết định khi nào dùng thuốc trị loạn thần để chống nôn, vì vậy chỉ dùng thuốc loại này khi có sự chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không được tự ý dùng.
 
Thuốc kháng histamin ở thụ thể H1: như promethazine (Phenergan), diphenhydramine (Nautamine), dimenhydrinate (Dramamine), cinnarizine (Stugeron)… Đây là các thuốc chống dị ứng nhưng đồng thời chống nôn, thường được dùng để chống say tàu xe, máy bay.

Thuốc chống tiết cholin: như scopolamine TTS, có dạng là miếng băng dán, dán vào sau tai để chống say tàu xe. Thuốc này chống co thắt, làm giảm sự co thắt ở đường tiêu hoá nên làm giảm buồn nôn.

Thuốc chống tiết dopamine: như metoclopramide (Primpéran), domderidone (Motilium–M)… ngoài chống nôn còn trị khó tiêu, đầy bụng.

Thuốc kháng thụ thể serotonin 5-HT3: như ondansetron, granisetron… dùng để trị nôn mửa nặng do xạ trị hay do dùng thuốc trị ung thư.

Dùng các loại thuốc trên có thể sẽ bị tác dụng phụ như dùng nhóm thuốc chống tiết cholin dù là dạng băng dán vào da sau tai vẫn có thể bị khô miệng, khó tiểu, nhìn mờ…Hoặc dùng kháng histamin, ngoài tác dụng phụ giống như thuốc tiết cholin chống co thắt, còn bị ngầy ngật buồn ngủ rất khó chịu.
 
Ngoài dùng thuốc, có thể thực hiện thêm một số biện pháp nhằm giảm bớt sự kích thích đưa đến say tàu xe, máy bay như ngồi ở chỗ thoáng mát, đầu tựa nơi cố định, không đọc sách báo hoặc nhìn các vật di chuyển bên ngoài (nhắm mắt là tốt nhất), đắp khăn mát lên trán, không ăn uống quá no…
 
Theo SGTT
hoaianh
Ý kiến của bạn
5 loại đồ uống nhiều người uống mỗi ngày nhưng lại âm thầm 'bào mòn' trái tim, số 1 có thể đang nằm trong tủ lạnh nhà bạn

5 loại đồ uống nhiều người uống mỗi ngày nhưng lại âm thầm 'bào mòn' trái tim, số 1 có thể đang nằm trong tủ lạnh nhà bạn

Bệnh thường gặp - 6 giờ trước

GĐXH - Nhiều loại đồ uống tưởng chừng vô hại lại có thể làm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch nếu sử dụng thường xuyên. Nếu muốn bảo vệ trái tim khỏe mạnh lâu dài, đây là 5 loại đồ uống bạn nên hạn chế ngay từ hôm nay, theo khuyến cáo của các chuyên gia sức khỏe.

Bố mẹ cần ghi nhớ những điều này để bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ đuối nước

Bố mẹ cần ghi nhớ những điều này để bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ đuối nước

Sống khỏe - 6 giờ trước

GĐXH - Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ đuối nước thương tâm tại ao, hồ, sông, suối và cả những bể bơi tự phát, cướp đi sinh mạng của nhiều trẻ nhỏ, gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ đuối nước trong dịp hè. Để phòng ngừa những tai nạn đáng tiếc, các chuyên gia khuyến cáo gia đình cần tăng cường giám sát trẻ, dạy trẻ kỹ năng bơi và an toàn dưới nước, đồng thời trang bị kiến thức sơ cứu đuối nước đúng cách để kịp thời xử trí, nâng cao cơ hội cứu sống trẻ trong các tình huống khẩn cấp.

5 thói quen ăn tối làm giảm tuổi thọ, nhiều người Việt vẫn đang mắc phải

5 thói quen ăn tối làm giảm tuổi thọ, nhiều người Việt vẫn đang mắc phải

Sống khỏe - 7 giờ trước

GĐXH - Nhiều người quan niệm buổi tối cơ thể hoạt động ít nên không cần ăn qua loa. Tuy nhiên, đây là quan niệm sai lầm có thể làm giảm chất lượng cuộc sống cũng như tuổi thọ của bạn.

Đừng bỏ qua hội chứng bàn tay - bàn chân: Tác dụng phụ nhiều bệnh nhân ung thư gặp phải khi điều trị

Đừng bỏ qua hội chứng bàn tay - bàn chân: Tác dụng phụ nhiều bệnh nhân ung thư gặp phải khi điều trị

Bệnh thường gặp - 7 giờ trước

GĐXH - Hội chứng bàn tay - bàn chân là một tác dụng phụ thường gặp ở người bệnh sử dụng một số thuốc điều trị ung thư như capecitabine, 5-fluorouracil truyền kéo dài hay các thuốc nhắm trúng đích. Dù không đe dọa tính mạng nhưng gây đau rát, bong tróc da, ảnh hưởng đến sinh hoạt...

Cô gái 19 tuổi nguy cơ mất bàn tay vĩnh viễn vì sơ suất trong lúc dùng máy xay

Cô gái 19 tuổi nguy cơ mất bàn tay vĩnh viễn vì sơ suất trong lúc dùng máy xay

Sống khỏe - 8 giờ trước

GĐXH - Tại bệnh viện, kết quả thăm khám và chụp X-quang cho thấy, người bệnh bị vết thương dập nát toàn bộ bàn tay trái từ ngón II đến ngón V, gãy phức tạp nhiều xương bàn tay, ngón tay, mất hoàn toàn cấu trúc giải phẫu, không còn khả năng bảo tồn phần lớn bàn tay.

7 lợi ích của việc uống đủ nước mỗi ngày: Điều số 5 khiến nhiều người bất ngờ

7 lợi ích của việc uống đủ nước mỗi ngày: Điều số 5 khiến nhiều người bất ngờ

Bệnh thường gặp - 9 giờ trước

GĐXH - Nước chiếm khoảng 60% trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết các hoạt động sống, từ điều hòa thân nhiệt, vận chuyển dưỡng chất đến đào thải chất cặn bã. Theo các chuyên gia, duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày không chỉ giúp cơ thể hoạt động hiệu quả hơn mà còn mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, tiêu hóa, làn da, thận và quá trình kiểm soát cân nặng. Dưới đây là 7 lợi ích nổi bật của việc uống đủ nước mà bạn không nên bỏ qua.

Điều gì xảy ra khi nam giới cai thuốc lá? Bác sĩ chỉ ra 4 thay đổi rõ rệt sau khoảng 5 tháng

Điều gì xảy ra khi nam giới cai thuốc lá? Bác sĩ chỉ ra 4 thay đổi rõ rệt sau khoảng 5 tháng

Sống khỏe - 10 giờ trước

GĐXH - Nhiều nam giới cho rằng sau khi bỏ thuốc lá, cơ thể sẽ khỏe lên ngay lập tức. Thực tế, những tuần đầu thường là giai đoạn khó chịu nhất. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, nếu kiên trì vượt qua, chỉ sau khoảng 5 tháng, cơ thể có thể ghi nhận nhiều thay đổi tích cực từ phổi, tim mạch đến giấc ngủ và hệ miễn dịch.

Sốt cao, buồn nôn, đau thượng vị, cụ ông ở Ninh Bình rơi vào nguy kịch

Sốt cao, buồn nôn, đau thượng vị, cụ ông ở Ninh Bình rơi vào nguy kịch

Y tế - 11 giờ trước

GĐXH - Tại bệnh viện, kết quả xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy tình trạng nhiễm trùng đường mật nặng. Chỉ số bạch cầu tăng cao, đặc biệt chỉ số phản ứng viêm vọt lên cao gấp hàng chục lần mức bình thường.

Muốn sống khỏe, sống thọ: Đừng để 4 món ăn qua đêm làm tăng nguy cơ gây bệnh

Muốn sống khỏe, sống thọ: Đừng để 4 món ăn qua đêm làm tăng nguy cơ gây bệnh

Sống khỏe - 11 giờ trước

GĐXH - Thức ăn thừa nếu lưu trữ hoặc hâm nóng không đúng cách sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Về lâu dài, những thói quen ăn uống thiếu khoa học này có thể ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và tuổi thọ.

'Ăn cho nhanh, khỏe chưa thấy đâu: 'Thủ phạm giấu mặt’ trong nhiều bệnh mạn tính là đây

'Ăn cho nhanh, khỏe chưa thấy đâu: 'Thủ phạm giấu mặt’ trong nhiều bệnh mạn tính là đây

Bệnh thường gặp - 13 giờ trước

GĐXH - Thực phẩm siêu chế biến đang ngày càng xuất hiện dày đặc trong bữa ăn hiện đại vì sự tiện lợi và ngon miệng. Tuy nhiên, đằng sau những gói snack, mì ăn liền hay nước ngọt lại là loạt cảnh báo từ chuyên gia: nếu dùng thường xuyên, chúng có thể làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, tim mạch và nhiều bệnh mạn tính khác mà nhiều người không để ý.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.