Cách khắc phục và phòng ngừa căn bệnh là nỗi 'ám ảnh' trong mùa đông
GĐXH – Theo các chuyên gia, nhiệt độ thấp khi trời lạnh sẽ tác động lên màng hoạt dịch các khớp khiến cho các khớp có thể sưng, co cứng gây nên các triệu chứng đau nhức hoặc viêm khớp nhất là ở khớp đầu gối, khớp vai và bàn tay.
Các bệnh lý xương khớp gia tăng khi trời lạnh
Cứ đến mùa lạnh, bà V.T.M (62 tuổi, ở Hà Đông, Hà Nội) lại bị những cơn đau nhức xương khớp hành hạ, nhất là cơn đau ở lưng và các khớp gối. Theo lời người phụ nữ này, trời càng lạnh, các cơn đau càng trầm trọng khiến bà gặp nhiều khó khăn trong việc đi lại. Không những thế, cảm giác tê cứng, đau nhức như "kim châm" khiến bà M luôn trằn trọc, hay bị tỉnh dậy lúc nửa đêm.
Việc bị mất ngủ, hạn chế trong vận động ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của bà. Vì vậy, cứ đến mùa đông, bà M luôn cảm thấy phiền toái, thậm chí là "sợ hãi".

BSCKII. Phạm Văn Cường – Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông thăm khám cho người bệnh điều trị tại khoa. Ảnh: BVCC.
Trên thực tế, vào mùa lạnh, số bệnh nhân nhập viện điều trị các bệnh liên quan đến xương khớp cũng có xu hướng gia tăng.
BSCKII. Phạm Văn Cường – Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông cho biết, những ngày lạnh vừa qua, số bệnh nhân bị đau nhức xương khớp nhập viện và điều trú tại khoa tăng lên đột ngột, trong đó chủ yếu là người cao tuổi.
Theo BS Cường, nhiệt độ thấp khi trời lạnh sẽ tác động lên màng hoạt dịch các khớp khiến cho các khớp có thể sưng, co cứng gây nên các triệu chứng như đau nhức hoặc viêm khớp, thường gặp nhất là ở khớp đầu gối, khớp vai và bàn tay… Biểu hiện này thường gặp hơn ở người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch, nhiều bệnh nền hay người bệnh đã mắc các bệnh xương khớp mạn tính từ trước.
Dưới góc độ y học cổ truyền, theo ThS.BS Vũ Văn Đại, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, khi trời lạnh, các thói quen tập luyện hằng ngày bị giảm đi khiến khí huyết kém lưu thông góp phần làm bệnh xương khớp nặng thêm.
Với những người có bệnh lý khớp mạn tính, khi sức đề kháng và khả năng tự bảo vệ của cơ thể suy giảm, các yếu tố gây bệnh cùng tác động xâm phạm đến kinh lạc, cơ, khớp, làm cho khí huyết vận hành trong mạch lạc bị tắc trở, kinh lạc bất thông gây đau.
Trong đó hàn là một yếu tố rất quan trọng, vì vậy thời tiết lạnh ẩm làm người bệnh đau tăng lên. Đặc biệt, ở người già, các chức năng hoạt động cơ thể bị suy yếu làm cho khí huyết trở trệ vận hành giảm sút, không nuôi dưỡng được cân mạch, gây nên tình trạng đau và thoái hóa khớp.
Nếu bệnh nhân chủ quan và không được khám chữa trị kịp thời, bệnh có thể khó kiểm soát và có thể để lại hậu quả nặng nề đến vận động.
Làm gì khi bị đau nhức xương khớp?
Theo BS Vũ Văn Đại, khi khớp có dấu hiệu đau nhức, tê cứng, cần làm ấm xung quanh vị trí đau bằng xoa dầu hoặc cao nóng, sử dụng túi chườm, lá ngải sao với muối… để các mạch máu giãn ra, khí huyết lưu thông được dễ dàng đến nuôi các khớp.

Giữ ấm cơ thể, có thói quen dinh dưỡng hợp lý, tập luyện nhẹ nhàng để hạn chế các cơn đau khớp trong mùa lạnh. Ảnh minh họa.
Tuyệt đối không chườm hay xoa dầu nóng trực tiếp lên vùng khớp đang viêm cấp (sưng, nóng, đỏ, đau) sẽ khiến tình trạng sưng viêm trở nên tồi tệ hơn.
Bên cạnh đó, nên đi tất chân và găng tay để giữ ấm cho tứ chi. Nếu ở trong nhà nên đi dép và lúc ra ngoài nên đi giày, ủng để bảo vệ chân. Lưu ý, khi trời lạnh nên tắm bằng nước ấm và tắm nơi kín gió; tránh tập thể dục ngoài trời khi thời tiết quá lạnh, nhiều gió, độ ẩm cao hay có mưa …
Để giảm đau cần giảm hoạt động và áp lực cho khớp như dùng gậy chống, vịn tay, mang găng hay miếng dán ở các khớp xương, đeo đai lưng, masage, chườm ấm…
Đặc biệt, cần tránh thực hiện theo các kinh nghiệm truyền miệng thiếu tính khoa học, các thuốc và thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc nếu không muốn bệnh tình thêm nặng.
Cách phòng ngừa các cơn đau khớp trong mùa đông
Giữ ấm cơ thể
Chú ý nghe tin dự báo thời tiết đặc biệt khi thời tiết chuyển lạnh để có phương pháp phòng vệ hiệu quả như: tăng cường giữ ấm cơ thể, việc giữ ấm luôn là vấn đề cần được chú trọng nhất trong mùa đông, cần giữ ấm cơ thể, cổ, ngực, tay, chân, trong đó đặc biệt lưu ý giữ ấm các khớp dễ bị thoái hóa như (khớp gối, khớp cổ chân, cổ tay, bàn tay…).
Hạn chế ngồi lâu một chỗ
Từ bỏ thói quen ngồi làm việc quá lâu tại một vị trí mà hãy tranh thủ một vài phút giải lao đi lại, vận động nhẹ nhàng vừa giúp tinh thần thoải mái vừa ngăn ngừa bệnh thoái hóa khớp cổ, vai, cột sống.
Chế độ ăn uống hợp lý
Cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý, đủ chất và cân bằng để duy trì cân nặng ở mức độ vừa phải, tránh béo phì, thừa cân. Nên chú ý chế độ ăn uống như cần phải chú ý bổ sung đầy đủ protein, các loại vitamin, đặc biệt là vitamin C, D và các nguyên tố vi lượng; đồng thời ăn nhiều thực phẩm hàm chứa nhiều canci như sữa, chế phẩm từ đậu, các loại hạt, rau củ quả…
Tránh xa một số loại thực phẩm có thể tác động tới bệnh xương khớp vì những thực phẩm này sẽ sinh ra các chất có thể làm tăng gánh nặng cho khớp, trong đó bao gồm: các chất kích thích, thịt đỏ, đồ đông lạnh, phủ tạng động vật, đồ ăn nhanh, đồ ăn có tính nóng, quá chua hay quá mặn.
Sử dụng thuốc hợp lý
Khi khớp bị đau nhức nên đi khám bác sĩ sớm để được chỉ định điều trị phù hợp. Không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau thường chứa corticoid dễ gây tổn thương dạ dày, phù nề, suy giảm hệ miễn dịch.
Tập luyện nhẹ nhàng
Nhiều người khi bị đau nhức xương khớp thường sợ đau nên không dám cử động khiến các khớp càng trở nên tê cứng. Tuy nhiên, thực chất, khi bị khớp, mọi người càng nên vận động thường xuyên nhưng nhẹ nhàng để giúp khí huyết lưu thông, mô sụn có điều kiện hấp thu dưỡng chất và tăng tiết dịch, bôi trơn các khớp.
Một số bài tập thể dục đơn giản như: Bơi lội, đạp xe, đá bóng, cầu lông, võ thuật, tập thái cực quyền, khí công dưỡng sinh, Yoga…có thể giúp giảm đau các khớp, cải thiện vận động. Điều này rất hữu ích không chỉ cho hệ xương khớp mà còn tăng cường sức khỏe, bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.
9 thực phẩm không nên để tủ lạnh dịp Tết: Cứ tưởng giữ tươi lâu, ai ngờ lại làm mất sạch dinh dưỡng
Bệnh thường gặp - 7 giờ trướcGĐXH - Tủ lạnh không phải “cứu tinh” của mọi loại thực phẩm. Có ít nhất 9 thực phẩm không nên để trong tủ lạnh gồm: bánh mì, khoai tây, hành tây, tỏi, cà chua, chuối, mật ong, cà phê và dưa hấu chưa cắt. Việc bảo quản sai cách, đặc biệt trong dịp Tết tích trữ nhiều đồ ăn, có thể khiến thực phẩm mất dinh dưỡng, biến đổi hương vị và nhanh hỏng hơn bạn nghĩ.
Món bánh gói lá chuối quen thuộc của miền Trung: Ăn tưởng nhẹ bụng, hóa ra giàu dinh dưỡng hơn nhiều người nghĩ
Bệnh thường gặp - 10 giờ trướcGĐXH - Không cầu kỳ như nhiều món ăn truyền thống khác, bánh nậm chinh phục người ăn bằng lớp vỏ mềm mịn, nhân tôm thịt đậm đà và hương thơm dịu nhẹ từ lá chuối. Ít ai biết rằng, đằng sau vẻ ngoài giản dị ấy là sự kết hợp khá hài hòa giữa tinh bột, protein và các vi chất thiết yếu, mang lại giá trị dinh dưỡng đáng chú ý nếu ăn đúng cách.
Tết uống trà gì để vừa thơm dịu như sen nở, vừa nhẹ bụng, dễ ngủ suốt những ngày xuân?
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Ngày Tết, sau những bữa ăn nhiều đạm và dầu mỡ, một chén trà thơm không chỉ giúp cân bằng vị giác mà còn mang lại cảm giác thư thái rất riêng của mùa xuân. Từ trà sen, trà hoa nhài đến những loại trà thảo mộc dịu nhẹ, lựa chọn đúng loại trà ngày Tết có thể giúp cơ thể nhẹ nhõm hơn, tinh thần dễ chịu hơn trong những ngày đầu năm.
Loại củ này được ví như 'kho' dưỡng chất thu nhỏ: vừa chống viêm, vừa bổ não, còn giúp ổn định đường huyết
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Không chỉ là món ăn dân dã quen thuộc, khoai từ (củ từ) còn được xem là 'kho' dưỡng chất tự nhiên nhờ chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe. Từ khả năng chống viêm, hỗ trợ ổn định đường huyết đến tác dụng với não bộ và nội tiết nữ, khoai từ đang ngày càng được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao.
Top 5 loại thuốc cần dự phòng trong ngày Tết, nhà nào cũng nên có
Sống khỏe - 13 giờ trướcGĐXH - Chủ động dự phòng một số loại thuốc thiết yếu trong gia đình sẽ giúp bạn xử trí kịp thời các tình huống thường gặp, đồng thời bảo vệ sức khỏe cho cả nhà trong suốt kỳ nghỉ lễ.
Thói quen dịp Tết tưởng tốt nhưng đang 'nuôi lớn' tế bào ung thư, người Việt ai mắc nên sớm từ bỏ
Sống khỏe - 14 giờ trướcGĐXH - Thay đổi thói quen ăn uống và bảo quản thực phẩm khoa học không chỉ giúp phòng tránh ngộ độc thực phẩm mà còn góp phần giảm nguy cơ hình thành tế bào ung thư.
5 lợi ích sức khỏe khi uống nước hạt chia trước khi đi ngủ
Sống khỏe - 14 giờ trướcHạt chia là thực phẩm giàu chất xơ, omega-3 và khoáng chất, được chứng minh có lợi cho tim mạch, tiêu hóa và chuyển hóa. Vậy việc uống nước hạt chia vào buổi tối, đặc biệt sau 10 giờ, mang lại tác động gì cho sức khỏe?
Người đàn ông 32 tuổi nhập viện cấp cứu sau khi ăn hải sản ở tiệc tất niên
Sống khỏe - 17 giờ trướcGĐXH - Chuyên gia cảnh báo phản vệ có thể xảy ra với cả người không tiền sử dị ứng, đặc biệt khi thử hải sản lạ trong các bữa tiệc tất niên, liên hoan dịp Tết.
Vì sao nên uống nước khi thức dậy dịp Tết? 5 lợi ích đơn giản nhưng nhiều người lại quên mất
Bệnh thường gặp - 19 giờ trướcGĐXH - Uống nước khi thức dậy giúp bù nước sau giấc ngủ, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện tuần hoàn và tăng năng lượng cho cơ thể. Dịp Tết ăn uống thất thường, thức khuya nhiều, thói quen đơn giản này càng quan trọng để giữ sức khỏe ổn định suốt những ngày đầu năm.
Ăn hành muối kèm bánh chưng có lợi ích sức khỏe gì?
Sống khỏe - 20 giờ trướcSự kết hợp giữa bánh chưng và hành muối từ lâu đã được xem là một nghệ thuật cân bằng trong ẩm thực truyền thống, mang lại những tác động tích cực cho cơ thể thông qua các cơ chế tự nhiên.
5 loại rau quả rất tốt cho thận, bác sĩ khuyên nên ăn thường xuyên
Bệnh thường gặpNhiều người ăn dưa chuột, uống nước chanh bổ sung vitamin C hàng ngày nhưng có thể chưa biết loại rau quả này rất tốt cho thận, giảm nồng độ axit uric và nguy cơ sỏi thận.
