Cách phòng ngừa và điều trị bệnh phong

Cách phòng ngừa

Bệnh phong trước đây còn gọi là bệnh cùi, bệnh hủi. Ngày nay khoa học đã chứng minh bệnh phong là một bệnh nhiễm trùng mạn tính gây ra bởi vi trùng phong. Bệnh phong không phải là bệnh di truyền, không gây chết người, tuy nhiên nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể để lại những tàn tật, di chứng trầm trọng. Chính những tàn tật này làm cho người ta sợ hãi và quan niệm sai lầm về bệnh phong.

Bệnh phong thường lây khó và lây chậm do bởi đặc trưng về mặt dịch tễ của vi trùng phong. Bệnh lây lan chủ yếu qua da và viêm mạc có tổn thương bị trầy xước, mặt khác trực khuẩn phong sinh sản chậm với chu kỳ 12 - 13 ngày, không có vật chủ trung gian truyền bệnh. Trực khuẩn lại bị giết chết rất nhanh bằng các loại thuốc như Rifampicin, ofloxacin…, dễ mất hoạt tính với xà phòng và ánh nắng.

Vì vậy để phòng ngừa bệnh thì vaccin BCG và thuốc viên dapsone đã có một thời kỳ được dùng, nhưng công hiệu rất giới hạn nên hiện nay ít được áp dụng.

Hiện nay, bệnh chỉ xảy ra rất ít tại một số quốc gia chứ không phổ biến như là dịch như cúm. Bệnh lại rất khó lây lan, cho nên giới chức y tế khuyến cáo mọi người:

- Tránh tiếp xúc trực tiếp với dịch mũi, miệng của bệnh nhân.

- Rửa tay sạch sẽ sau khi chăm sóc, tiếp xúc với bệnh nhân.

- Hiểu biết rõ ràng về nguyên nhân, diễn tiến của bệnh.

- Khi vùng da bị trầy xước của người bình thường tiếp xúc với vùng da bị trầy xước của bệnh nhân phong thì cần rửa tay bằng xà phòng trong vòng hai phút trực khuẩn sẽ chết hoặc để ngoài nắng cũng trong vòng hai phút trực khuẩn cũng sẽ chết.

Ngoài ra, tắm hàng ngày cũng là cách để ngăn ngừa bệnh phong.

Vi khuẩn phong ăn cụt tay người bệnh.

Cách điều trị bệnh phong

Ở Việt Nam, chương trình phòng chống phong đã trở thành chương trình y tế Quốc gia từ năm 1995. Sau hơn 20 năm thực hiện chương trình, ngành Da liễu Việt Nam đã góp phần quan trọng làm cho tỷ lệ lưu hành bệnh giảm xuống một cách đáng kể.

Các chuyên gia cho biết việc điều trị bệnh phong theo nguyên tắc phối hợp thuốc (gọi là đa hóa trị liệu). Bệnh nhân nhóm ít vi trùng, người lớn dùng 2 loại thuốc uống trong 6 tháng gồm: Rifampicin 600mg, uống tháng một lần; Dapsone 100mg uống hàng ngày.

Bệnh nhân nhóm nhiều vi trùng, người lớn dùng 3 loại thuốc trong 12 tháng gồm: Rifampicin 600mg, Chofazimin 300mg, uống mỗi tháng một lần; Dapsone 100mg và Chofazimin 50mg uống hàng ngày.

Trẻ em dưới 12 tuổi dùng 1/2 liều của người lớn hoặc dựa vào cân nặng. Trong quá trình điều trị, người bệnh cần được biết thuốc điều trị khỏi bệnh phong nhưng không khỏi tàn tật (nếu bị tần tật), cần phải uống thuốc đều, không ngắt quãng.

Ngoài việc dùng thuốc với phác đồ điều trị chuẩn, việc khám phát hiện bệnh nhân phong cũng đã có những tiến bộ nhất định. Hiện nay, phương pháp khám phát hiện bằng cách khám toàn thân đã không còn được sử dụng. Thay vào đó là các cách thức khám mới như khám tiếp xúc, khám cụm dân cư và khám có ảnh lâm sàng.

Khám tiếp xúc là khám toàn bộ những người sống cùng trong gia đình, trong cùng một mái nhà với bệnh nhân phong. Có thể mở rộng ra những người xung quanh, người thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân Phong mới.

Khám có ảnh lâm sàng là khám cho những người có bệnh da, được sàng lọc qua phiếu có hình ảnh lâm sàng. Thông qua khám bệnh da để phát hiện ra bệnh nhân phong mới.

Lily (th)