Cách truyền thông mới về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh ở TP.HCM

Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục của cả nước.  Thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác Dân số trong tình hình mới, Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều giải pháp thực hiện việc chuyển trọng tâm từ Dân số - Kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và Phát triển. 

Nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, nhiều mô hình, đề án đã được ngành Dân số Thành phố Hồ Chí Minh triển khai, áp dụng. 

Cụ thể là thực hiện chiếu các video clip tuyên truyền về thực trạng, nguyên nhân và hậu quả của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại các rạp chiếu phim Galaxy nhân ngày Quốc tế Trẻ em gái 11/10 gắn liền với sự kiện Bộ Y tế khởi động chiến dịch "Chung tay giải quyết mất cân bằng giới tính khi sinh".

Bên cạnh đó, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình TP.HCM cũng phối hợp với Đài truyền hình xây dựng phim phóng sự chuyên đề, ghi hình buổi tọa đàm trao đổi, spot tuyên truyền 45 giây về nội dung kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh dưới hình thức nhân vật hoạt hình nhằm tạo sự đa dạng, phong phú, trực quan sinh động và gần gũi trong việc chuyển tải các thông điệp truyền thông đến các tầng lớp nhân dân.

Cùng đó, lãnh đạo Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình TP.HCM đã tham mưu Sở Y tế ban hành công văn đề nghị các đơn vị y tế phối hợp thực hiện trình chiếu các video clip chuyên đề "Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh" tại sảnh chờ bệnh viện cấp Thành phố và quận, huyện. Đồng thời trình chiếu các poster về các nội dung không phân biệt giới tính khi sinh, không phân biệt con trai, con gái tại 32 chi nhánh hệ thống siêu thị CO.OP.

Ngành dân số cũng phối hợp với Trung tâm quản lý và điều hành vận tải hành khách Công cộng Thành phố triển khai tuyên truyền, cổ động các thông điệp về can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh trên 50 trụ dừng, nhà chờ xe buýt có bảng lật điện tử. Cho đến nay, các hoạt động này vẫn được tiếp tục duy trì thực hiện hàng năm.

Ngành dân số TP.HCM đã mạnh dạn áp dụng, triển khai các mô hình truyền thông mới trong thực hiện Đề án kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh. Ảnh minh họa

Ngoài ra, Chi cục DS-KHHGĐ thông qua Ban Tôn giáo Thành phố đã chủ động làm việc với Ban Biên tập Báo Giác ngộ - tờ báo dành cho đồng bào Phật tử trên địa bàn thành phố - nhằm phối hợp tuyên truyền về hậu quả của việc nạo phá thai và mất cân bằng giới tính khi sinh thông qua những bài viết trên các trang mục, những phóng sự chuyên đề được thực hiện trên trang báo Giác Ngộ.

Các nội dung chuyên đề mất cân bằng giới tính khi sinh còn được chuyển tải liên tục, thường xuyên thông qua Trang thông tin điện tử của Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình. Trong các buổi giao ban định kỳ của Ban Tuyên giáo Thành ủy với Ban Tuyên giáo quận, huyện ủy, với báo cáo viên Tuyên giáo, với phóng viên các báo, đài, … Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình đã chủ động đăng ký tham gia và thực hiện cung cấp các thông tin, nội dung liên quan đến các số liệu, các vấn đề về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh của Thành phố một cách chính xác, kịp thời.

Trước tình hình kinh phí thực hiện các hoạt động công tác dân số, trong đó có công tác truyền thông - giáo dục ngày càng bị cắt giảm, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình TP.HCM đã tranh thủ vận động các đơn vị tài trợ nhằm đẩy mạnh các hoạt động truyền thông kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh. Cụ thể là Công ty Dược phẩm Hoa Linh thực hiện in trên 1.000.000 tờ rơi và 325 bộ băng đĩa về chuyên đề về can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, tuyên truyền các quy đinh của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi, ... triển khai đến phòng Y tế quận, huyện và các Sở, Ban ngành, Đoàn thể thành phố.

Theo Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình TP.HCM, trong giai đoạn 2015-2020, ngành Dân số Thành phố cũng đã tổ chức hơn 2.300 cuộc truyền thông chuyên đề về mất cân bằng giới tính khi sinh với hơn 90.000 lượt người tham gia. 

Công tác truyền thông - giáo dục luôn được quan tâm và chú ý, với nhiều nét mới trong tổ chức triển khai, cùng với sự đổi mới, đa dạng hóa các hoạt động tại cơ sở đã thu hút được rộng rãi các đối tượng của Đề án như các bạn thanh niên nam, nữ sắp kết hôn, các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, những người có uy tín cao trong cộng đồng; Các nội dung truyền thông về mất cân bằng giới tính khi sinh còn được thực hiện thường xuyên thông qua công tác vãng gia của đội ngũ cộng tác viên Dân số; Thời lượng truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng được tăng cường liên tục (Phát thanh, truyền hình, báo chí, trang thông tin điện tử, trang mạng xã hội, …).

Thông qua cán bộ tư pháp - hộ tịch phường, xã, thị trấn, từ năm 2016 đến nay đã tham gia tư vấn, tuyên truyền các quy định của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi cho 72.782 cặp nam/nữ thanh niên ra đăng ký kết hôn.

Ngoài ra, thành phố và quận huyện tổ chức các hoạt động tuyên dương hơn 800 cặp vợ chồng có hai con một bề là gái chăm ngoan, học giỏi, thành đạt nhân các ngày Kỷ niệm ngày Dân số Thế giới 11/7 và Kỷ niệm ngày Dân số Việt Nam 26/12. 

Các gia đình được tuyên dương đã kiên quyết nói không với việc sinh thêm con trai, họ không chỉ thực hiện đúng chính sách dân số mà còn thấy được nhiều lợi ích từ việc sinh con gái. Riêng năm 2016 và năm 2019, các trường phổ thông trung học ở các quận, huyện trên địa bàn thành phố còn tổ chức 62 hội thảo chia sẻ kinh nghiệm học tập, rèn luyện của các cháu gái có thành tích học giỏi cuối năm học với 3.497 người tham dự. Hoạt động trên đã góp phần rất lớn vào viêc nâng cao vai trò, vị trí của nữ giới và kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh hiện nay.

Công tác Truyền thông - Giáo dục về mất cân cân bằng giới tính khi sinh đã được các cấp, các ngành tham gia, tập trung thực hiện với nhiều giải pháp, hình thức. 

Cùng với sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ và cộng tác viên làm công tác dân số từ thành phố đến cơ sở, việc triển khai Đề án kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh trên địa bàn thành phố đã ghi nhận được nhiều tín hiệu đáng khích lệ.

Kim Vân