Can thiệp giảm tình trạng mất cân bằng tỉ số giới tính khi sinh ở Hải Phòng: Truyền thông - Giải pháp hàng đầu

Ở lần sinh đầu tiên, tỉ số giới tính khi sinh là 116 trẻ sơ sinh trai/100 trẻ sơ sinh gái, ở lần sinh thứ hai tỉ số này là 111,3/100 và tăng lên đột biến ở lần sinh thứ ba là 146/100.

Số trẻ trai nhiều hơn trẻ gái tại các lớp trường mầm non 1, phường Dư Hàng Kênh, quận Lê Chân, TP Hải Phòng. Ảnh: H.T

Gia tăng số trẻ sơ sinh

 

"Để ngăn ngừa và giảm thiểu tình trạng MCBGTKS, đòi hỏi phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với sự phân công cụ thể. Nếu hôm nay chúng ta không có thái độ nghiêm túc, không có biện pháp đúng đắn, quyết liệt, hệ lụy của việc MCBGTKS sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thế hệ tương lai và chất lượng giống nòi của dân tộc” - Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến nhấn mạnh.

BS Phạm Tuyết Mai - Trưởng khoa Đỡ đẻ, BV Phụ sản Hải Phòng cho biết: Năm nay được nhiều người coi là năm “đẹp” nên số ca sinh tăng đột biến. Năm 2012 là năm nhuận (thêm 1 tháng Tư âm lịch) nên nhiều người vẫn tính toán có bầu đến tháng Tư nhuận vẫn kịp đẻ “con rồng”. Cụ thể, 3 tháng đầu năm 2012, chỉ tính riêng tại BV Phụ sản Hải Phòng, số trẻ sinh ra là 5.069, tăng 969 cháu so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, số trẻ trai là 2.790 cháu, hơn số trẻ gái tới 476 cháu (120,5%), cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm 2011 (267 cháu trai/113,85 cháu gái).

Điều đáng lo ngại là tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (số trẻ sơ sinh trai trên 100 trẻ sơ sinh gái) đang có xu hướng tăng lên. Theo BS Mai, qua việc thăm khám và đỡ đẻ cho các thai phụ, có thể thấy nhu cầu sinh con trai trong năm Nhâm Thìn cao.

Ông Phạm Quang Ngọc – Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Hải Phòng cho hay: Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) ở TP Hải Phòng đã diễn ra khá sớm. Ngay từ năm 2005, tỉ số này đã là 121,4, năm 2008 là 116,2, năm 2011 là 113. Ngày nay, với sự phát triển của khoa học, các bà mẹ đã có thể biết từ rất sớm về giới tính thai nhi. Ông Phan Trọng Khánh – Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng cho biết: Y tế tư nhân đang phát triển mạnh nên việc kiểm soát các hành vi vi phạm chính sách dân số càng khó. TP Hải Phòng hiện có 76 máy siêu âm đặt tại các cơ sở y tế tư nhân, trong đó có 36 máy siêu âm 3D, đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ của ngành y tế trong bối cảnh tình tình MCBGTKS ở thành phố cảng này.

Trong những năm qua, TP Hải Phòng đã có những giải pháp đồng bộ nhằm hạn chế tình trạng MCBGTKS và cũng đã đạt được một số kết quả khả thi. Năm 2011, được sự quan tâm của Bộ Y tế và Tổng cục DS-KHHGĐ, TP Hải Phòng đã triển khai thí điểm Mô hình giảm tình trạng MCBGTKS. Tuy nhiên, việc tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức người dân hiểu biết về hệ lụy của việc MCBGTKS không thể một sớm một chiều có được kết quả. Đặc biệt, cuối năm 2011 và đầu 2012, với cuộc chạy đua sinh con năm “rồng” đang tạo nên áp lực lớn cho tỉ số MCBGTKS đang gia tăng.

 

Cam kết không chẩn đoán giới tính thai nhi

Tại buổi làm việc với Đoàn công tác Bộ Y tế, ông Phạm Quang Ngọc báo cáo: Trong 3 tháng đầu năm 2012, tỉ số MCBGTKS giữa các lần sinh gia tăng đáng kể. Theo đó, ở lần sinh đầu tiên, tỉ số GTKS là 116 trẻ sơ sinh trai/100 trẻ sơ sinh gái, ở lần sinh thứ hai tỉ số này là 111,3/100 và tăng lên đột biến ở lần sinh thứ ba là 146/100. 

Các giải pháp can thiệp được TP Hải Phòng chú trọng, một trong vấn đề đó là công tác vận động tuyên truyền. Trong kế hoạch triển khai công tác hàng năm đều có sự ký kết, cam kết của các ban, ngành, đoàn thể với ngành dân số trong việc thực hiện công tác DS-KHHGĐ. Sở Y tế đã hạn chế các dịch vụ kỹ thuật nhằm cho biết giới tính thai nhi. Hải Phòng đã phối hợp với Thanh tra Bộ Y tế, Sở Thông tin –Truyền thông thanh, kiểm tra các sách, ấn phẩm tuyên truyền việc lựa chọn giới tính thai nhi.

Ông Phan Trọng Khánh cho biết, Sở đã yêu cầu các cơ sở y tế tư nhân ký cam kết không siêu âm chẩn đoán giới tính thai nhi. “Tới đây, chúng tôi sẽ yêu cầu tất cả các cơ sở y tế dù có hay không có máy siêu âm cũng phải cam kết không chẩn đoán giới tính thai nhi; phòng ngừa những nơi chưa có máy siêu âm sẽ có trong thời gian tới” – ông Khánh nhấn mạnh. 

PGS.TS Trần Văn Chiến – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ khuyến cáo, tỉ số MCBGTKS của Hải Phòng đang cao, năm 2012 là năm số trẻ sinh ra tăng, nếu không làm quyết liệt sẽ ảnh hưởng lớn đến những năm tiếp theo.

Trao đổi với lãnh đạo Bộ Y tế, ông Lê Khắc Nam - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh cho biết, công tác DS-KHHGĐ luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố. Theo ông Nam, Hải Phòng sẽ tập trung vào giải pháp tiếp tục tuyên truyền vận động; có chế độ, chính sách đối với những người sinh con một bề là gái, để họ có cơ hội phát triển về kinh tế, không tự mình “kỳ thị” về việc sinh con gái hay con trai.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến đánh giá cao sự quan tâm và nỗ lực của Hải Phòng trong việc thực hiện công tác DS-KHHGĐ. Những kết quả Hải Phòng đạt được trong năm qua thể hiện được sự chỉ đạo nhất quán, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Trước tình trạng MCBGTKS của Hải Phòng, Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến cho rằng giải pháp truyền thông vẫn phải đặt lên hàng đầu. Để  làm tốt công tác DS-KHHGĐ trên địa bàn thành phố cần bổ sung thêm nguồn nhân lực thực hiện công tác DS&SKSS đang còn thiếu. Thứ trưởng đề nghị: Trong thời gian tới Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ Hải Phòng cần chỉ đạo quyết liệt, can thiệp mạnh mẽ vào vấn đề nạo phá thai và chẩn đoán  giới tính. Đặc biệt, truyền thông giáo dục phải bài bản, chọn các nhóm đối tượng khác nhau để tác động vào các nhóm có nguy cơ cao mới có kết quả bền vững.

 

Hà Thư