Cầu thủ thoát thảm hoạ nuốt lưỡi trên sân cỏ chiều qua 5/5: Tình trạng nuốt lưỡi là gì?

Chiều 5/5, ngay phút thứ 3 trong trận đấu giữa Becamex Bình Dương và Hà Nội, sau một pha không chiến, cầu thủ Nguyễn Hoàng Thiện Đức của Bình Dương đã có va chạm rất mạnh với ngoại binh Omar của đội khách.

Ngay sau tình huống này, cầu thủ của đội chủ sân Gò Đậu gần như nằm bất tỉnh trên sân. Trọng tài chính trận đấu Ngô Duy Lân khi phát hiện ra Thiện Đức có biểu hiện nuốt lưỡi, đã nhanh tay giải cứu.

Trọng tài Ngô Duy Lân đã có hành động kịp thời cứu cầu thủ Thiện Đức có biểu hiện nuốt lưỡi. Ảnh Phạm Tuấn

Sau đó, cầu thủ được chuyển lên xe cứu thương để nhập viện cấp cứu.

Hành động của vị trọng tài FIFA này được đánh giá cao và nhận được nhiều lời khen ngợi. Ông Lân chia sẻ đã được dạy sơ cứu khi cầu thủ gặp nguy hiểm nên cũng có kỹ năng, nhưng hành động tách 2 hàm của cầu thủ Bình Dương là một phản xạ.

"Dù bị cắn rất đau nhưng tôi cũng phải chịu vì thấy cậu ấy đang gặp nguy hiểm” - "vua áo đen" Ngô Duy Lân chia sẻ.

Nhiều ca nuốt lưỡi trong bóng đá đã diễn ra

Khi trận đấu tại giải bóng đá của Cộng hòa Czech giữa CLB Bohemians 1905 và Slovacko, vào phút thứ 30 thủ môn Martin Berkovec của Bohemians 1905 va chạm cực mạnh với hậu vệ đội Daniel Krch.

Thủ môn Berkovec đổ gục xuống sân. Ngay lúc đó, cầu thủ Francis Kone của Slovacko đã chạy đến, phát hiện thấy Berkovec bị tụt lưỡi, Kone đã nhanh tay kéo lưỡi ra và cứu sống thủ môn 28 tuổi.

Điều bất ngờ là cầu thủ mới 26 tuổi Francis Kone đã có kinh nghiệm 4 lần "sơ cứu kéo lưỡi" tương tự trong sự nghiệp của mình để ngăn chặn thảm họa trên sân cỏ.

Năm 2017, tai nạn nghề nghiệp đã xảy ra với danh thủ Fernando Torres (Atletico Madrid - Tây Ban Nha).

Gabi đã nhanh trí kéo lưỡi Fernando Torres để tránh nguy cơ tuột lưỡi gây nghẹt thở. Ảnh: Telegraph.

Phút thứ 85 của trận đấu giữa Depotivo - Atletico Madrid, Torres đã bị ngã đập đầu, bất tỉnh nhân sự sau một pha tranh bóng với tiền vệ đội chủ nhà.

Rất nhanh chóng, cầu thủ đội Atletico là Gabi đã lập tức chạy đến, cạy miệng Torres để kéo lưỡi ra vì lo sợ anh tự “nuốt lưỡi”, trước khi các bác sĩ chuyển anh lên cáng và đưa vào bệnh viện.

Cách đây không lâu, trong trận đấu giữa hai đội Bờ Biển Ngà và Mali ở vòng loại World Cup 2018 khu vực châu Phi, tiền vệ Moussa Doumbia của Mali bị bất tỉnh sau một pha va chạm cực nặng.

Serge Aurier của đội đối thủ nhận thấy Doumbia có dấu hiệu tụt lưỡi. Hậu vệ người Bờ Biển Ngà đã ra tay kịp thời, kéo lại phần lưỡi cho người đồng nghiệp.

Sơ cứu thế nào?

Điểm chung của các pha "giải cứu" nuốt lưỡi trên sân bóng hiện có công thức là: Cạy miệng (tách hàm), kéo lưỡi hoặc cho cắn một vật gì đó để không tụt lưỡi.

Chia sẻ liên quan đến việc sơ cứu các ca va chạm trên sân bóng, BS Lương Quốc Chính (Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai) từng cho biết, các tình huống này trong y khoa được gọi tụt lưỡi. Khi nạn nhân hôn mê và nằm ngửa thì lưỡi sẽ bị tụt xuống họng gây cản trở hô hấp.

Việc tụt lưỡi có thể xuất hiện trong trường hợp bệnh nhân bị phù nề sàn miệng (hay gặp trong vết thương sàn miệng) hoặc gãy cành ngang hai bên, hoặc vỡ nát vùng cằm và cành ngang.

Trong tình huống của Torres, theo BS Chính, động tác sơ cứu của Gabi cho Torres là một hành động đáng khen ngợi, một minh chứng cho thấy hành động đúng thì nạn nhân sẽ có cơ hội sống sót cao hơn, hạn chế được nhiều các di chứng hơn.

Tất nhiên, theo BS Chính, từ góc độ y khoa, cách sơ cứu của Gabi chưa hẳn là “hoàn hảo” - không phải dùng tay banh miệng và kéo lưỡi.

BS Chính lưu ý trong bất cứ trường hợp cấp cứu nào (tình trạng bất tỉnh hoặc co giật do chấn thương sau ngã cao), trong khi chờ đợi y tế tới, cần tuân thủ nguyên tắc cấp cứu cơ bản theo các bước A (Airway control) – B (Breathing support) –C (Circulating support).

1. Airway control - kiểm soát đường thở: Tức là phải làm sao đường thở được thông thoáng:

- Nằm nghiêng an toàn nếu nạn nhân hôn mê nhằm tránh sặc vào phổi khi nôn. Khi bệnh nhân có cơn co giật, cố gắng lật nghiêng nạn nhân chứ không được dùng que ngáng miệng hoặc nhét bất cứ thứ gì vào miệng họ.

- Lấy hết dị vật trong miệng ra, kể cả răng giả. Nếu có dị vật đường thở thì có thể làm các nghiệm pháp vỗ lưng, ấn ngực, Heimlich...

- Đường thở phải ở tư thế thẳng (đầu phải ngửa) nếu có thể. Cố định cột sống cổ nếu nghi ngờ có tổn thương.

- Đặt ống nội khí quản bảo vệ đường thở hoặc mở khí quản nếu cần.

2. Breathing support - hỗ trợ hô hấp: Cần phải cho thở oxy, thổi ngạt, bóp bóng có oxy qua mặt nạ, thông khí nhân tạo...

3. Circulating support - hỗ trợ tuần hoàn: Cầm máu cho nạn nhân, bồi phụ dịch...

Còn với BS Nguyễn Kim Thông, Khoa Ngoại, Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Đà Nẵng, có 3 bước sơ cứu căn bản để giảm nguy cơ tổn thương cho nạn nhân. Trong đó, bước đầu tiên là như BS Chính chia sẻ.

Bước 2: Kéo mạnh hàm dưới về phía dưới, banh rộng miệng nạn nhân.

Bước 3: Dùng tay còn lại kẹp lưỡi bằng 2 ngón tay, kéo về phía trước và chờ cho đến khi nhân viên y tế đến.

Nếu y bác sĩ không có mặt tại hiện trường thì giữ nguyên tư thế này và gọi 115. Lưu ý: Hạn chế dịch chuyển nạn nhân. Trường hợp muốn đưa nạn nhân đến bệnh viện thì nên gọi thêm người hỗ trợ và đặt nạn nhân lên cáng rồi mới vận chuyển.

T.Nguyên