Cha mẹ cần làm ngay điều này khi con bước vào độ tuổi ẩm ương

Con dâu sốc nặng khi nghe tiếng gõ cửa của mẹ chồng ngay trong đêm tân hôn

GĐXH - Ngay đêm tân hôn, khi hai vợ chồng đang tận hưởng những giây phút riêng tư đầu tiên, Hòa bất ngờ nghe tiếng gõ cửa của mẹ chồng. Những ngày sau đó, Hòa luôn cảm thấy bất an, ngay cả khi ở bên chồng.

Khi con bước vào độ tuổi ẩm ương có nhiều thay đổi về tâm lý, cảm xúc và cách nhìn nhận bản thân. Những đứa trẻ từng ngoan ngoãn, dễ bảo có thể bắt đầu tranh luận với cha mẹ. Chúng bắt đầu tranh luận, phản đối, mong muốn có không gian riêng và tự muốn được quyết định...

Sự thay đổi ấy dễ khiến nhiều phụ huynh lo lắng, thậm chí mất kiên nhẫn vì "con quá khác". Nhưng không phải mọi biểu hiện bướng bỉnh đều tiêu cực, hay xuất phát từ ý định chống đối. Đây cũng có thể là cách trẻ thể hiện mong muốn được tự chủ, khẳng định cá tính và được người lớn tôn trọng.

Thay vì liên tục trách mắng hay áp đặt, chuyên gia tâm lý Trịnh Trung Hòa cho rằng, cha mẹ cần điều chỉnh cách giao tiếp để đồng hành cùng con trong giai đoạn ẩm ương này.

1. Trước khi phán xét cần lắng nghe con

Nếu như trẻ có phản ứng gay gắt hoặc không đồng tình với cha mẹ, hãy thử dừng lại để nghe con nói hết suy nghĩ của mình. Đừng vội ngắt lời, phủ nhận cảm xúc hay đưa ra những phán xét là con đang hỗn láo.

Việc hiểu đúng bản chất sự việc sẽ giúp giải quyết vấn đề hiệu quả hơn. Bởi đôi khi, phía sau câu trả lời cộc lốc có thể là áp lực học tập, chuyện bạn bè... Những câu hỏi nhẹ nhàng như "Hôm nay có chuyện gì khiến con buồn không?" hay "Con muốn bố mẹ giúp điều gì?" có thể mở đầu cho một cuộc trò chuyện chân thành.

Trẻ khi thấy mình được lắng nghe sẽ có cơ hội chia sẻ những điều khó nói. Từ đó, cha mẹ hiểu rõ hơn nguyên nhân dẫn đến hành vi của con, thay vì chỉ tập trung vào biểu hiện bên ngoài.

2. Giữ bình tĩnh khi xảy ra bất đồng

Trong những cuộc bất đồng, cả hai đều muốn bảo vệ quan điểm của mình. Nếu người lớn quát mắng, chì chiết hoặc dùng những lời lẽ làm tổn thương trẻ, cuộc đối thoại dễ biến thành cuộc đối đầu. Bởi vậy, giữ sự bình tĩnh, tránh công kích trẻ là điều rất cần thiết.

Nếu cả hai đang quá nóng giận, hãy tạm dừng cuộc nói chuyện và quay lại khi mọi người đã bình tĩnh hơn. Điều quan trọng là giúp con hiểu hành vi nào chưa phù hợp và vì sao cần thay đổi, thay vì khiến trẻ cảm thấy mình luôn là người sai trong các cuộc tranh luận.

3. Đưa ra quy tắc gia đình

Để trẻ học cách tự chịu trách nhiệm, cha mẹ nên đưa ra quy tắc gia đình để cùng áp dụng, nhưng cần theo một cách linh hoạt. Cha mẹ nên cùng con thống nhất những quy tắc cơ bản trong gia đình, chẳng hạn về giờ giấc, việc học, sử dụng thiết bị điện tử... Các quy định cần rõ ràng, phù hợp với độ tuổi và được áp dụng nhất quán.

Thay vì chỉ yêu cầu con phải tuân thủ, hãy giải thích lý do đằng sau mỗi quy tắc và lắng nghe ý kiến của trẻ. Khi được tham gia vào quá trình thống nhất nguyên tắc, con có cơ hội hiểu rõ trách nhiệm của mình và chủ động thực hiện hơn. Từ đó cũng hạn chế xung đột giữa các thành viên trong nhà.

4. Cho con quyền tự quyết định

Ở tuổi ẩm ương, trẻ rất thích được khẳng định mình. Cha mẹ không nên kiểm soát mọi việc hoặc quyết định thay con ngay cả với những vấn đề trẻ có thể tự giải quyết.

Đôi khi, cha mẹ cần dạy con trẻ tự đưa ra quyết định và giải quyết những vấn đề của mình. Đây sẽ là cách giúp trẻ biết tự lập và học các kỹ năng sống để hỗ trợ con đường tương lai sau này. Có thể bắt đầu từ những lựa chọn phù hợp với độ tuổi như sắp xếp thời gian học tập, lựa chọn hoạt động ngoại khóa hay tự lên kế hoạch cho công việc cá nhân... Con đưa ra quyết định chưa phù hợp, hãy hướng dẫn trẻ nhìn nhận hậu quả và tìm cách khắc phục, chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.

5. Ghi nhận, động viên đúng lúc

Những lời ghi nhận và động viên đúng lúc sẽ giúp trẻ có thêm động lực hoàn thiện bản thân. Sự động viên đúng lúc giúp trẻ hiểu, những thay đổi tích cực của mình có ý nghĩa. Ngược lại, nếu con mắc lỗi cần chỉ rõ hành vi chưa phù hợp và hướng dẫn cách khắc phục. Tránh so sánh con với bạn bè, anh chị em hoặc gắn cho trẻ những nhãn như "bướng bỉnh", "vô dụng" hay "không bao giờ biết nghe lời"….

6. Cả hai cần học cách giao tiếp

Cha mẹ cần dạy cho trẻ học cách giao tiếp với người thân và mọi người xung quanh. Hãy hướng dẫn con cách giao tiếp, bày tỏ cảm xúc và giải quyết bất đồng với người khác. Trẻ cần biết rằng, mình có quyền nói lên suy nghĩ nhưng cũng phải tôn trọng cảm xúc, giới hạn và quan điểm của những người xung quanh.

Trong ngày, cha mẹ có thể dành một khoảng thời gian để trò chuyện cùng con, cùng ăn cơm, đi dạo hoặc tham gia hoạt động mà trẻ yêu thích… Khi con chia sẻ, hãy chú ý lắng nghe thay vì nhanh chóng đưa ra lời khuyên hay biến câu chuyện thành một bài học.

Quan trọng là cha mẹ không chỉ yêu cầu con thay đổi mà cũng sẵn sàng điều chỉnh cách giao tiếp của chính mình.

3 việc cha mẹ tưởng càng làm càng tốt cho con, nhưng trẻ lớn lên dễ chịu khổ

GĐXH - Không ít bậc cha mẹ rất tốt với người ngoài nhưng lại không nghĩ nhiều tới cảm xúc của con mình. Nếu cha mẹ cứ làm 3 việc này, con cái chịu tổn thương nhiều và có thể lớn lên với cảm giác mình không quan trọng, chịu khổ về sau.