Chết người vì những bài thuốc “rỉ tai”

Dù điều trị bệnh bằng thuốc Đông y thì bệnh nhân cũng cần phải tới khám, được tư vấn cẩn thận. Ảnh: Tri Thường

Hậu quả khôn lường

BS Ngô Đức Hùng cho biết, nguy hiểm nhất là khi người dân mình rất dễ tin vào những thông tin truyền miệng. Chỉ cần nghe ai đó khen một vài thứ con, thứ cây nào đó cùng những lời đồn thổi đánh trúng tâm lý “phong trào chữa bách bệnh” thì càng đắt hàng. Tác dụng của mấy thứ thuốc này được thổi phồng lên một cách quá mức và đương nhiên các thầy lang không giấy phép hành nghề được lên ngôi, càng bí hiểm càng tốt. Sau một vài liệu trình điều trị, nhiều người bệnh “tiền mất, tật mang” tìm đến viện. Nhiều trường hợp bệnh tình quá nặng, các bác sĩ chỉ còn biết nhìn nhau lắc đầu vì không thể chữa được nữa.

“Khổ cái là nhiều người thường tin lời đồn thổi hơn lời khuyên bác sĩ. Có lần tôi nghe người nhà bệnh nhân mình vừa kê đơn và tư vấn nói chuyện với nhau: “Gan bắt đầu xơ, bác sĩ lại kê cho một đống thuốc. Thôi không uống thuốc Tây đâu, về nhà cắt thuốc Nam uống chứ uống thuốc Tây vừa nặng vừa hại người chết có ngày”. Sau vài tháng, chính bệnh nhân này vào cấp cứu vì suy gan cấp, lúc ấy thì đã quá muộn”, BS Ngô Đức Hùng cho biết.

Dọc đường một vùng quê nào đó, hay thậm chí là thành phố lớn, người ta có thể dễ dàng nhận thấy bao thứ rễ, thứ lá, thậm chí là côn trùng, bò sát, chim chóc được bày bán với lời quảng cáo “chữa bách bệnh”. Mỗi lần đi chơi đâu đó, bất kể nơi nào cũng bày bán thuốc bổ dương tốt cho đàn ông, từ sâu bọ cho đến nấm mốc rồi cây cỏ... 100% thứ gì cứ được gắn mác viagra thảo dược đều bán chạy. Điều này rất nguy hiểm, chẳng biết bổ đến đâu nhưng càng ngày bệnh nhân các bệnh mạn tính càng nặng nề trong khi lời khuyên của bác sĩ thì không thực hiện, chỉ thích thực hiện theo tin đồn…

Trong mấy năm gần đây, nhiều trẻ em nhiễm độc chì nặng do uống thuốc cam không rõ nguồn gốc, thậm chí tử vong được cảnh báo nhãn tiền nhưng mấy ngày qua vẫn có trường hợp trẻ 6 tháng tuổi uống thuốc cam bị hôn mê, bất tỉnh.

Theo BS Nguyễn Hữu Trường -Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai), Trung tâm hàng ngày cấp cứu cho rất nhiều trường hợp bị dị ứng thuốc, trong đó có nhiều người bị tai biến thuốc Đông y. Có những người đang điều trị Tây y thì lại sợ uống nhiều thuốc Tây “độc” nên tự tiện đi đến thầy lang cắt thuốc Đông y về uống cho “bổ”. Nhưng sau đó bệnh không đỡ mà còn nặng hơn, đến cấp cứu thì mặt mũi, tay chân biến dạng, phù nề.

Viện Tim mạch Quốc gia cũng là nơi đã từng tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh nhân tim mạch nhập viện trong tình trạng nguy kịch như vừa suy tim, vừa suy thận, thậm chí suy gan do nhiễm độc, nhiều trường hợp quá nặng đã tử vong. Điều tra bệnh sử thường cho thấy các bệnh nhân đã có một thời gian dài dùng thuốc bổ Đông y để nâng cao thể trạng.

Phải thận trọng khi dùng thuốc

Theo BS Nguyễn Hữu Trường, dù là thuốc Đông y hay thuốc Tây y thì đều có chung tác dụng là điều hòa các rối loạn chức năng và trị bệnh. Thuốc Tây y được tổng hợp từ các hoạt chất, hóa dược theo công nghệ hiện đại với đậm độ cao, hiệu quả tập trung, tác dụng nhanh. Còn thuốc Đông y có rất nhiều dược chất khác nhau, mỗi bài thuốc lên hàng chục vị. Nếu người thầy thuốc giỏi có kinh nghiệm, lại biết kết hợp và điều chỉnh các vị thuốc hợp lý thì thảo dược hay động vật cũng sẽ có tác dụng chữa bệnh tốt. Còn ngược lại, có thể gây dị ứng, nhiễm độc hậu quả khôn lường.

Đặc biệt đối với thuốc Đông y, nhiều bệnh nhân không phải bị dị ứng, nhiễm độc do các hoạt chất trong thuốc Đông y mà lại do hậu quả của  những hóa chất dùng trong quá trình bảo quản các kho thuốc như lưu huỳnh, diêm sinh để chống ẩm, chống nấm mốc.

Việc chữa trị cho những bệnh nhân bị biến chứng, dị ứng bởi thuốc Đông y thường rất khó khăn do diễn tiến âm thầm, khi được phát hiện được thì bệnh nhân đã vào giai đoạn muộn. Nếu bệnh nhân uống thuốc không rõ thành phần hay uống thuốc Đông y lẫn Tây y thì việc cấp cứu và điều trị càng trở nên khó khăn vì các bác sĩ không biết chính xác nguyên nhân. Hơn nữa, với những trường hợp bị suy gan, suy thận sau uống thuốc, kết hợp với bệnh mà bệnh nhân đã được điều trị trước đó thì dị ứng thuốc Đông y càng trở nên nặng nề và dễ tử vong. Những trường hợp cấp cứu thành công có thể bị di chứng về mắt như mù lòa hoặc phải chạy thận cho đến hết đời.

Lương y Dương Đức Mến (Phòng khám Đông y Láng Hạ, Hà Nội) cho rằng, kể cả Đông y hay Tây y, nguyên tắc là khi nào có bệnh mới dùng thuốc, bệnh gì điều trị bằng thuốc nấy chứ không cắt thuốc bổ theo kiểu “chữa bách bệnh” một cách bừa bãi. Nếu muốn điều trị bằng thuốc Đông y, bệnh nhân cần phải tới khám và được tư vấn, bắt mạch cẩn thận, không nhờ người nhà cắt thuốc hộ, thậm chí là thuốc bổ. Tùy từng thể tạng, cơ địa của mỗi người, không phải cứ tốt với người này là tốt với người kia. Vì vậy, muốn dùng thuốc Đông y cũng phải tuân thủ những nguyên tắc và lời khuyên của thầy thuốc.

Theo BS Nguyễn Hữu Trường, dù đó là thuốc Đông y hay Tây y để bồi dưỡng hay chữa bệnh, nếu thấy người có ban đỏ, mẩn ngứa hay những dấu hiệu khác thường thì bệnh nhân cần phải đến các cơ sở y tế ngay để khám và điều trị kịp thời.

Tri Thường