Chiết xuất dầu diesel từ cây dầu mè

Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn cũng rất đồng tình về phát hiện này và gần đây đã có viết bài phân tích giá trị lợi ích của loại cây hoang dại này trên một số báo.

Tiết kiệm hàng nghìn USD

Theo TS Thái Xuân Du, Trưởng Phòng Công nghệ Tế bào của Viện Sinh học Nhiệt đới, chủ nhiệm đề tài này: Phát hiện quan trọng nhất từ cây dầu mè là lấy hạt làm nguyên liệu sản xuất dầu diesel sinh học. Hạt này có hàm lượng dầu trên 30%, từ hạt ép ra dầu thô. Dầu thô được đưa vào máy tinh luyện thành dầu diesel sinh học và glyxerin.

Hạt cây dầu mè sau khi ép lấy dầu, khoảng 70% chế phẩm còn lại là khô dầu, có hàm lượng Protein khoảng 30%, dùng làm phân hữu cơ và khử hết độc tố có thể làm thức ăn gia súc.

Khi trồng trọt, nếu đạt năng suất 8-10 tấn hạt dầu mè/ha/năm có thể sản xuất được khoảng 3 tấn dầu diesel sinh học. Theo giá thành hiện tại, 3 tấn dầu diesel sinh học này bán ra thị trường đạt khoảng hơn 2 nghìn USD. Loại dầu này sẽ thay thế được một phần dầu diesel truyền thống đang cạn kiệt, giảm thiểu được lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, là loại dầu cháy hết và không có lưu huỳnh, là dầu sạch, thân thiện với môi trường.

Số lượng bã khô dầu còn lại khoảng 7 tấn/ha có thể được sử dụng làm phân hữu cơ rất tốt để bón cho các loại cây trồng, vừa góp phần sản xuất sản phẩm sạch, vừa nâng cao độ phì nhiêu của đất.

Cũng theo TS Du, trong thành phần hạt dầu mè có độc tố gây tử vong cho người và gây hại cho vật nuôi. Tuy nhiên, khi các nhà khoa học phân tích cho thấy, trong đó có chứa nhiều chất béo và chất khoáng khác. Nếu khử hết độc tố, bã khô dầu này trở thành một loại thức ăn giàu đạm cho các loài gia súc, gia cầm, tạo ra nguồn thức ăn chăn nuôi quý, góp phần giải quyết nhu cầu thức ăn công nghiệp với ngành chăn nuôi trong tương lai.

Với giá thị trường khoảng 300 USD/tấn bã khô dầu như hiện nay, tính ra có thể thu được trên 2 nghìn USD từ chế phẩm còn lại sau khi đã tinh luyện dầu. 

Như vậy, tổng cộng 1 ha dầu mè tạo ra giá trị hơn 4 nghìn USD/năm (hơn 60 triệu đồng/ha/năm). Lợi nhuận này sẽ phân phối cho nông dân sản xuất nguyên liệu và nhà đầu tư công nghiệp chế biến dầu.

Nghiên cứu thêm sẽ có nhiều dược liệu

TS Du cho biết, máy móc để chiết xuất dầu diesel sinh học từ cây dầu mè không quá phức tạp và có thể thực hiện trong nước. Năm 2008, cây dầu mè mới được bắt đầu trồng ở một số địa phương. Đặc điểm cây này có thể trồng ở nơi đất xấu, trơ sỏi đá, gia súc không ăn.

Hiện, đã có nhiều công ty đã xin tiếp xúc với dự án và liên kết với nhiều địa phương để thực hiện việc trồng cây dầu mè đại trà. Tuy nhiên, do còn mới nên nhiều nơi vẫn còn ngần ngại chưa dám thay đổi tập quán canh tác và quan trọng là cần nhiều đất mới để phát triển loại cây này.

Ông Du khẳng định, việc tìm ra cây dầu mè có thể chiết xuất dầu diesel sinh học mới là bước khởi đầu. Theo nghiên cứu, cây này còn có khả năng chữa bệnh. Rễ cây trị tiêu viêm, cầm máu, trị ngứa; dầu của hạt có thể nhuận tràng; dịch nhựa trắng tiết ra từ vết thương của cành có thể trị viêm lợi, làm lành vết thương, chữa trị bệnh trĩ và mụn cơm; nước sắc từ lá dùng để chữa trị bệnh phong thấp, đau răng… Nếu tiếp tục được đầu tư nghiên cứu thêm, có thể sẽ có nhiều dược liệu quý được chiết xuất từ loại cây dầu mè hoang dại.  

Hạnh Nguyên