Bên cạnh đó, Chính phủ cũng sẽ có Nghị định quy định cụ thể những trường hợp được sinh trên 2 con. Báo Gia đình & Xã hội có cuộc phỏng vấn ông Dương Quốc Trọng (ảnh), Phó Tổng cục trưởng, Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ Y tế xung quanh vấn đề này.
- Xin ông cho biết lý do của việc cần thiết phải sửa đổi Điều 10, PLDS 2003?
- Điều 10, PLDS năm 2003 có nêu là mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có quyền quyết định thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh. Hai chữ “số con” đã khiến nhiều người dân hiểu rằng Nhà nước không chủ trương chính sách mỗi cặp vợ chồng chỉ có từ 1 – 2 con nữa, mà để cho người dân tự quyết định số con của mình.
Người dân nghĩ nôm na là mình được đẻ thoải mái. Chính vì vậy, tình hình dân số có những biến động khó lường, đặc biệt là năm 2003 – 2004, sau khi PLDS 2003 ra đời thì tỉ lệ sinh tăng lên, tỉ lệ tăng trưởng DS cũng tăng lên. Khi Chính phủ ban hành Nghị định 104, nêu rõ việc các cặp vợ chồng, cá nhân có nghĩa vụ thực hiện quy mô gia đình nhỏ, mỗi cặp vợ chồng chỉ có từ 1 – 2 con, thì việc sinh con thứ 3 trở lên mới tạm lắng xuống.
Tiếp đó, ngày 22/3/2005, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 47 về việc “Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chính sách DS -KHHGĐ”, công tác DS - KHHGĐ mới được chấn chỉnh một bước. Năm 2005 – 2006, tỉ suất sinh có giảm xuống. Tuy nhiên, đến năm 2007, tình hình lại có diễn biến mới: Tỉ suất sinh không được như mong muốn, chỉ tiêu giảm sinh chỉ đạt 0,25%o, so với chỉ tiêu Quốc hội giao là 0,3%o. Đầu năm 2008, tình hình lại có những diễn biến phức tạp hơn.
Theo Thống kê của Tổng cục DS - KHHGĐ, 6 tháng đầu năm 2008, số trẻ sinh ra tăng 5,4% so với cùng kỳ năm 2007 và số trẻ là con thứ 3 trở lên tăng 13,4% so với cùng kỳ năm 2007. Tổng cục DS - KHHGĐ nói riêng và Bộ Y tế nói chung đã có báo cáo kịp thời với Ban Bí thư, Bộ Chính trị và Thủ tướng Chính phủ. Ban Bí thư đã phân tích rõ các nguyên nhân gia tăng dân số, trong đó có nguyên nhân xuất phát từ Điều 10, PLDS 2003. Tiếp đó, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ có chủ trương phải sớm sửa Điều 10 của pháp lệnh này.
- Ông có thể nói rõ thêm về tính chất của việc sửa đổi Điều 10, PLDS?
- Sau một thời gian chuẩn bị, Bộ Y tế phối hợp với một số bộ, ngành liên quan hoàn tất Tờ trình Chính phủ về việc sửa Điều 10, PLDS 2003. Về nguyên tắc, tất cả các bộ, ngành đều thống nhất sẽ xây dựng Luật Dân số (dự kiến ban hành vào năm 2010).
Chính vì vậy, việc sửa PLDS lần này chỉ mang tính chất tình thế. Ngày 18/11, Chính phủ đã bàn bạc rất kỹ và thống nhất phương án trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội sửa Điều 10, PLDS theo hướng “mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có quyền quyết định thời gian sinh con, khoảng cách giữa các lần sinh, sinh 1 hoặc 2 con phù hợp với lứa tuổi, tình trạng sức khỏe, điều kiện học tập, lao động, công tác, thu nhập và nuôi dạy con của các cặp vợ chồng, cá nhân trên cơ sở bình đẳng”. Trong điểm này cũng nói rất rõ là giao Chính phủ quy định những trường hợp cụ thể được sinh trên 2 con.
|
|
|
Các cặp vợ chồng thực hiện KHHGĐ sẽ có điều kiện chăm lo gia đình tốt hơn. |
- Vậy đối tượng nào sẽ được sinh con thứ 3 trở lên, thưa ông?
- Thực ra, không nên nói là “những trường hợp nào được sinh con thứ 3 trở lên” mà nên nói là “những trường hợp được coi là không vi phạm chính sách DS-KHHGĐ”. Chúng tôi đã xây dựng dự thảo Nghị định về vấn đề này. Đó là những người dân tộc thiểu số mà dân số có dưới 10.000 người, thì không hạn chế số lượng con. Một số đối tượng cụ thể khác như sinh con lần thứ hai nhưng là sinh đôi, sinh ba thì họ không bị coi là vi phạm chính sách DS - KHHGĐ.
Rồi có những trường hợp các cháu bị dị tật do tai nạn (không phải do di truyền) hoặc mắc bệnh hiểm nghèo, được các cơ quan y tế có thẩm quyền xác nhận thì được phép sinh con thứ 3. Có những trường hợp tái hôn, hai vợ chồng trước đây đã có hai con, khi tái hôn với người khác được quyền sinh 1 con; Còn những cặp vợ chồng đã có 2 con mà ly hôn, khi quay lại, kết hôn lại thì không được quyền sinh thêm.
- Ông có thể cho biết khi nào Nghị định này được ban hành?
- Nghị định này đang được xây dựng cùng với PLDS sửa đổi, khi PLDS sửa đổi có hiệu lực, chúng tôi sẽ trình Chính phủ ban hành ngay. Hiện nay, Chính phủ đã giao cho Bộ trưởng Bộ Y tế thừa ủy quyền Thủ tướng để ký tờ trình của Chính phủ trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và dự kiến đến tháng 12 sẽ trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội phương án sửa nêu trên.
- Ông có cho rằng, việc sửa đổi này sẽ khiến người dân sinh ít con hơn?
- Bản chất của công tác DS - KHHGĐ là tuyên truyền, vận động, thuyết phục người dân thực hiện KHHGĐ. Khi PLDS sửa đổi được chấp thuận, công tác này sẽ dễ dàng hơn. Người dân sẽ không thể vin vào sự hiểu lầm là được PLDS “cho phép” quyết định số con để sinh nhiều con. PLDS sửa đổi sẽ giúp người làm công tác dân số tuyên truyền vận động, giáo dục, thuyết phục người dân hiểu đúng đường lối chủ trương của Đảng, kiên trì vận động mỗi cặp vợ chồng chỉ có 1 – 2 con.
Đối với các Đảng viên, ngoài việc hiểu và thực hiện theo Pháp lệnh, còn phải thực hiện theo đúng điều lệ, quy định của Đảng (quy định 94 của Bộ Chính trị và hướng dẫn số 11 của Uỷ ban Kiểm tra T.Ư). Đối với cán bộ công chức, ngoài PLDS ra còn phải thực hiện theo Luật Công chức.
Còn người dân được tuyên truyền, vận động trên tinh thần tự giác, tự nguyện và thực hiện theo hương ước, quy ước của làng, xã, tổ khu phố nơi mình sinh sống. Và việc sinh đẻ phải có trách nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và xã hội, để con cái được nuôi dạy một cách tốt nhất.
- Trân trọng cảm ơn ông!
|
Ông Phạm Quang Ngọc
Phó Giám đốc Sở Y tế, kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Hải Phòng
Thiết thực cho sự phát triển của đất nước
 Với Điều 10, PLDS được sửa đổi, người dân không có cơ hội cho rằng mình có quyền quyết định số con để sinh đẻ một cách thoải mái mà không quan tâm đến điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước, mật độ dân số, điều kiện được chăm sóc và học tập của con cái...
Bên cạnh đó, sẽ hạn chế được ý thức bằng mọi cách đẻ con trai để nối dõi tông đường, sẽ giảm áp lực mất cân bằng giới tính khi sinh, tránh những hệ lụy về an ninh xã hội do tình trạng này gây ra. Vì vậy, theo tôi việc Chính phủ thông qua sửa đổi Điều 10, PLDS là một việc làm thiết thực cho sự bình ổn và phát triển của đất nước.
|
|
Bà Nguyễn Thị Ngọc Hà
Phó Giám đốc Sở Y tế, kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Quảng Bình
Thuận lợi cho công tác tuyên truyền
 Trong 9 tháng đầu năm 2008, số trẻ sinh ra ở Quảng Bình là hơn 9.000 cháu, tăng 20,34%, trong đó số trẻ là con thứ 3 trở lên tăng 14,87% so với năm 2007. Thực ra, việc người dân sinh nhiều con là do nhiều yếu tố, nguyên nhân, trong đó có việc hiểu sai về Điều 10 của PLDS 2003. Cùng với tư tưởng thích sinh con trai, trọng nam khinh nữ nên một bộ phận người dân, cán bộ công chức, Đảng viên lợi dụng sinh thêm con, khiến số trẻ là con thứ 3 trở lên tăng cao. PLDS 2003 được sửa đổi sẽ là một điều rất thuận lợi cho công tác DS - KHHGĐ ở địa phương. Đây sẽ là cơ sở tốt để cán bộ, cộng tác viên dân số tuyên truyền vận động người dân thực hiện KHHGĐ.
|
|
Ông Nguyễn Khắc Bình
Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Phú Thọ
Người dân hiểu và tự nguyện hơn trong KHHGĐ
 Trước đây, chính vì sự chung chung của Điều 10, PLDS đã khiến người dân hiểu lầm về quyền và nghĩa vụ của họ trong việc quyết định sinh con. Khi được biết Chính phủ đã thông qua và chờ UBTVQH phê duyệt về việc sửa đổi Điều 10, PLDS 2003, những người làm công tác dân số chúng tôi rất mừng. Vì công tác DS - KHHGĐ sẽ thuận lợi hơn, có thể chỉ cho người dân thấy rõ không được hiểu sai, hiểu lầm về việc “đẻ thoải mái” nữa. Điều đó sẽ giúp cho cơ quan tham mưu, quản lý về công tác DS triển khai thực hiện tốt hơn. Nó cũng giúp cả người được tuyên truyền hiểu, dễ chấp nhận và tự nguyện hơn.
Mai Anh (ghi) |
Hà Thư
