Cho những người nằm xuống

Khắp rải đất hình chữ S, đi đến đâu cũng thấy nghĩa trang liệt sĩ, tới ngõ phố nào cũng thấy xe thương binh. Cả đất nước Việt Nam, rất nhiều gia đình có người chết trận, hoặc có người trở về nhưng để lại máu xương nơi chiến trường.

Trên truyền hình, các chương trình “nhắn tìm đồng đội” không rõ ra đời từ bao giờ, nhưng có lẽ còn rất lâu mới kết thúc. “Như chưa hề có cuộc chia ly” của đài quốc gia mang một màu sắc đặc biệt mà ít cơ quan thông tấn nào trên thế giới có được. Những cuộc hội ngộ của cựu binh năm nào cũng thế, trong hân hoan nhưng đẫm lệ…

Tất thảy là từ các cuộc chiến trường kỳ, đầy máu và nước mắt, nhưng chính nghĩa và vinh quang cho một Việt Nam yên bình như hiện tại. Ngày 27/7 vì thế không chỉ là ngày để tổ chức các hoạt động kỷ niệm thường niên rộng khắp, mà còn để mỗi con người đang thừa hưởng thành quả từ những mất mát kia nghĩ và làm một cách nghiêm túc. Ngày 27/7 không chỉ để tri ân bằng chế độ quà cáp với thương binh và thân nhân liệt sĩ, mà còn để hướng tới những thay đổi mạnh mẽ hơn.

Hiện tại đã trả ơn cho quá khứ một cách xứng đáng chưa? Câu hỏi ấy đau đáu nhiều người lắm. Có lẽ ai cũng muốn mỗi người gác súng trở về thực sự là người hùng và được sống như những người hùng. Có lẽ không ai muốn những người lính đã mất vài phần thân thể vì bom đạn chiến tranh, nay khốn khổ vì cơm áo gạo tiền…

Có lẽ tôi không bao giờ quên được ánh mắt của ông Nguyễn Quang Minh (thương binh 55 tuổi, quân đoàn 4, Sư 7, Trung đoàn 165), hiện đang lái xe ba bánh chở hàng ở vỉa hè đầu phố Lê Quý Đôn – Nguyễn Khoái (Hà Nội) trong một lần viết bài về việc Hà Nội “xử” xe thương binh giả (năm 2012). Ông đã phải lấy ra tấm thẻ thương binh để chứng minh thật giả, rồi nhìn chằm chằm vào người đối diện, chờ đợi phản ứng. Rồi ông bảo, trợ cấp mỗi tháng vài trăm nghìn, không sống nổi mới phải lao ra đường với chiếc xe nhếch nhác, chứ thật lòng chẳng muốn.

Câu nói của ông làm nhiều người chứng kiến nhói lòng. Đúng, chúng ta đã làm được nhiều việc tri ân những người đã đổ máu xương cho Tổ quốc, nhưng như thế vẫn chưa đủ. Họ xứng đáng có một cuộc sống đầy đủ hơn!

Việt Nguyễn/Báo Gia đình & Xã hội