Chưa phát huy được sự soi xét của dân

PV Báo GĐ&XH đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Thế Duyệt – nguyên Chủ tịch MTTQ Việt Nam về vấn đề này.

Không xử lý ngay thì người hối lộ tưởng lãnh đạo đã “ok”

Ông nghĩ gì khi có ý kiến cho rằng, tình trạng tham nhũng ở nước ta đang bị... “xã hội hóa”?

- Nói như vậy là hơi quá lời. Không nên nói như vậy, vì sự thật cũng không đến mức nghiêm trọng như thế. Nhưng rõ ràng tham nhũng đang có tính phổ biến ở nhiều cấp, nhiều ngành, nhất là ở các cơ quan có thẩm quyền, đang làm nhân dân mất niềm tin. Thực tế cho thấy, tham nhũng bây giờ khác trước rất nhiều, phức tạp hơn. Nhưng tuyệt nhiên không thể trở thành “xã hội hóa” được.

Có ý kiến cho rằng, Luật Phòng chống tham nhũng đã bị “dông” ngay từ đầu khi Trưởng ban soạn thảo Luật, ông Quách Lê Thanh (lúc ấy giữ cương vị Tổng thanh tra nhà nước) dính bê bối?

- Nói là “dông” thì lại như một cái gì đó nghiêng về mê tín giữa may và không may. Việc ông Quách Lê Thanh nhận tiền là có khuyết điểm trong cách xử sự, dẫn đến dễ bị dị nghị, nhưng ông Thanh đã tự giác nộp lại cho cơ quan nhà nước chứ không biển thủ. Tôi khẳng định việc đó không phải là “dông”, mà sự việc đã được kiên quyết xử lý rồi.

Gần đây, việc Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau Võ Thanh Bình nộp lại 100 triệu đồng tiền hối lộ chạy chức, rồi sau đó bản thân ông này lại dính vào chuyện kiện tụng đất đai, nhà cửa. Ông có ý kiến gì về sự việc này?

- Mình ở nơi khác, không thể hiểu hết sự việc nên không thể kết luận võ đoán. Nhưng rõ ràng đồng chí Bí thư có ý thức báo cáo chăng nữa thì cũng phải rành mạch, không nên để người khác lợi dụng rồi lại nộp lại thì không tốt. Khi có khuyết điểm về việc gì thì phải kết luận chính việc đó cho đúng, không được “dậu đổ bìm leo”, việc nào đi việc đấy, không vì việc này mà có ý kiến về việc khác. Mà ông Bình nhận làm gì, phải xử lý rành mạch trường hợp chạy chức chạy quyền.

Ông có đồng tình không khi Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Văn Tuấn nói việc không công khai người đưa hối lộ là “không bình thường”?

- Không thể coi là bình thường được, vì đã là lãnh đạo thì thái độ của anh phải là: Anh em có sai phạm thì phải xử lý ngay chứ không phải là nhận rồi nộp lại. Vì nếu không xử lý ngay thì người đưa tiền ngộ nhận là lãnh đạo đã “ok”.

Để dân soi xét, tham nhũng sẽ giảm

Hai vụ nộp lại tiền chạy chức, quà biếu xảy ra ở hai tỉnh nghèo (Cà Mau và Cao Bằng)  với số tiền khá lớn. Ông có suy nghĩ gì không?

- Cả hai việc đó đều không tốt, không mang lại niềm tin cho dân.

Trong một thời gian khá dài, chúng ta nói đến sự giám sát của xã hội, của dân để chống tham nhũng. Nhưng phải chăng đến nay vẫn chưa có những cơ chế cụ thể đủ mạnh. Ví như trường hợp 100 triệu đồng chạy chức, ông Bí thư tỉnh ủy Cà Mau không công khai danh tính thì đành chịu?

­- Cái này thì Mặt trận tổ quốc phải phát huy tính đại diện của dân, có như thế tham nhũng mới giảm được. Còn nếu chỉ trông chờ vào kiểm tra của nhà nước thì không thể bằng dân giám sát được. Nhưng thực ra, ta chưa làm được nhiều trong việc phát huy sự soi xét của dân.

Một trong những giải pháp chống tham nhũng là kê khai tài sản, nhưng việc đó chưa được thực hiện đến nơi đến chốn. Theo ông đâu là nguyên nhân?

- Việc chống tham nhũng chưa rõ kết quả nhưng vẫn có tác dụng. Để thực hiện tốt việc kê khai tài sản, cần phải thực hiện tốt vế phản biện của dân, phải thực sự tôn trọng giám sát của dân thì mới giảm được tham nhũng. Phải có những quy định rành mạch thì mới bảo vệ được dân tố cáo tham nhũng, khi đó dân sẽ không còn sợ bị trù úm như hiện nay nữa

Xin cảm ơn ông.

Lã Xưa (thực hiện)