Chuyện kỳ bí đất Cao Bằng: Mó nước “hiểu” tiếng người
Rất nhiều người đã thử: Có tiếng vỗ tay hoặc gọi là nước tại mó nước Rằng Phặt dâng lên, không cứ gì phải đọc đúng "tý Xằm, tý Sỏi, tý Mỏi..." bằng tiếng Nùng, tức là: Hễ có sự cộng hưởng âm thanh, là nước tuôn ra.
|
Chuyện khó tin nhưng có thật. Ở xã miền núi Hồng Quang, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng, có một mó (mỏ, hố, vũng, giếng) nước khiến bà con và khách vãng lai từng có mặt đều vô cùng sửng sốt: dù cạn khô kiệt quệ, nhưng, hễ người Nùng sống quanh mó nước mà đọc "thần chú", vỗ tay nhè nhẹ là nước từ trong khe cứ thế dâng lên. Chứa chan. |
Thú thật, kể từ khi bà con Quảng Uyên và các nhà báo ở Cao Bằng điện báo rồi rủ tôi đi điền dã để "thực mực sở thị" những điều quanh mó nước lạ, đã 500 ngày trôi qua, lúc nào tôi cũng có cảm giác mơ hồ, ngài ngại.
Anh Đàm Văn Trình, người tổ chức chuyến đi, là cán bộ của Đài Phát thanh - Truyền hình Cao Bằng, quê gốc nằm ở cách mó nước Rằng Phặt trên 7km, người mà với tư cách nhà báo, đã mục sở thị cái "mó nước biết vâng lời người" từ lâu; lại thêm, vừa đến Ủy ban đã thấy cả Bí thư, cả Chủ tịch UBND xã trịnh trọng ra thề thốt: sẽ đích thân đưa nhà báo đi rồi gọi nước lên cho mà xem... Hai chi tiết đó đã khiến tôi bớt thấy mơ hồ, hoài nghi. Bụng bảo dạ: yên tâm, yên tâm, cái gì nó cũng phải có lý của nó. Cứ chờ "hạ hồi phân giải"!
Chủ tịch UBND xã Hồng Quang, anh Nông Bình Phương, sinh năm 1961, đang hỉ hả tiếp nhà báo Hà Nội, khi được hỏi về mó nước Rằng Phặt thì bất ngờ chuyển sang... bức xúc: Việc bao đời nay bà con dùng "thần chú" gọi là nước dâng lên ngập ngụa là sự thật, bao nhiêu người vào thăm thú, cả bọn trộm cắp đánh xe Ben, đem xôi gà vào cúng lễ rồi phá hang nước tơi bời hòng tìm vàng bạc, thế mà không một ai nhiệt tình quay lại giải thích cho chúng tôi biết "nguyên do" của chuyện lạ.
Bí thư Đảng ủy xã Trần Văn Hải cũng lo lắng: Bao nhiêu đoàn đến "ngó", chụp ảnh rồi họ bỏ về, tịnh không một "hồi âm". "Xã Hồng Quang có 108 đảng viên, với 12 khu hành chính (xóm, bản), 100% bà con người Nùng, ai cũng biết chuyện mó nước không phải vấn đề tuyên truyền "ma tà" gì, nó là sự thật từ nhiều đời. Ông tôi, bố tôi đã kể lại cho tôi câu chuyện ấy, tất cả người già người trẻ đều được truyền dạy một "sự tích" như vậy" - anh Hải nhấn mạnh.
 |
|
Ông Trần Văn Hải, Bí thư Đảng ủy xã Hồng Quang trực tiếp đến mó nước, vỗ tay, đọc "thần chú" gọi nước về. |
Hang đá thông lên mặt đất theo phương thẳng đứng (địa hình karst) với rất nhiều "địa đạo" bí ẩn; các hố tròn há miệng lên trời cứ nghe "thần chú" là phun nước ra cũng đổ nước vào muôn vàn cái cửa hang ngầm trong lòng núi, lòng gò đồi, lòng ruộng rẫy xung quanh. Toàn bộ khu vực chi chít các "dòng sông ngầm", các mạch nước ngầm.
Hiện tượng kỳ thú cần lời giải
Ngay tại cái miệng chính của mó nước Rằng Phặt, lúc thì nước đùn ra, lúc thì nước lại bị hút vào, khiến những người có mặt cứ liên tục gào lên hào hứng: "Nó đang ra!"; "Nó lại đang bị hút vào!"... Thả một ít vỏ trấu, một ít lá cây tươi nổi trên mặt mó nước, chúng tôi quan sát rất rõ đường đi của vỏ trấu và lá cây, nó chạy vòng quanh, nó chui vào các hang tối rồi có khi lại ùn ùn chạy ra như có một bàn tay vô hình nào đó đang bày binh bố trận...
 |
|
Biên tập viên và quay phim của Đài Phát thanh Truyền hình Cao Bằng cũng có mặt để ghi lại hình ảnh "khó tin" ở mó nước biết vâng lời người. |
Ông Nông Văn Sẻn, gần 60 tuổi, tình cờ cầm roi, rong đàn trâu no phưỡn bụng về mó Rằng Phặt uống nước, chúng tôi làm trắc nghiệm: tiếp tục hỏi sự tích mó nước, ông Sẻn đã nói giống hệt như tất cả bà con mà chúng tôi từng gặp.
Xuống độ 30 mét, giữa tối om, vừa sờ vào vách đá thì nghe tiếng ào ào, ầm ầm, nước cuộn xiết dâng lên. Nhờ sợi dây buộc ngang lưng có một số kẻ "tay chân" kéo ở phía trên, nhờ tài bơi lội như rái cá, ông Phín mới thoát chết. Cả làng ra xem "tai họa", thì thấy ông Phín ngồi bần thần bên cửa hang, mặt tái xanh tái tử, ai hỏi gì cũng ậm ừ. Ông dường như quên cả tiếng nói trong suốt mấy ngày.
Vậy là, bài toán được gợi mở: Cứ có tiếng hô hoán, tiếng động là nước dâng lên hoặc nước bị hút đi, một sự thật mà khoa học hoàn toàn có thể lý giải được, tức là: hễ có sự cộng hưởng âm thanh, là nước tuôn ra.
Thú thật, suốt từ lúc vào xã, lội chân xuống mó nước "thần bí", lặn lội ở các triền núi hoang vu của Hồng Quang, tôi chưa rùng mình một lần nào; nhưng khi gã trai xăm trổ "táo gan" đưa ra ý tưởng bất ngờ kia, tôi đã có cảm giác mình đang tái mặt đi. Một mó nước biết "vâng lời" người, một huyền thoại nghìn đời cha ông người Quảng Uyên để lại, một hiện tượng tự nhiên kỳ thú... - liệu có thể được ứng xử như thế sao?
|
Chúng ta vẫn nợ bà con người Nùng ở Hồng Quang một câu trả lời Tiến sĩ khoa học (TSKH) Vũ Cao Minh (Viện Địa chất) là một chuyên gia nhiều năm nghiên cứu về địa hình karst, về các nguồn nước ngầm rồi đúc kết trong một đề tài khoa học lớn; Từng nổi tiếng khi thành công trong dự án tìm nước và xây cả hệ thống hồ treo chứa nước "cứu" cao nguyên đá Hà Giang, vùng núi Sơn La vơi cơn khát từ ngàn đời.
Sau khi tiếp cận với các tài liệu bài viết và hình ảnh sinh động về mó nước ở Quảng Uyên mà người viết bài này cung cấp, TSKH Vũ Cao Minh đã nhận xét:
Thứ nhất, trên thế giới, hiện tượng các mó nước (nguồn nước) khi đầy, khi vơi, lúc cạn, lúc chảy, lúc chảy ra nhiều lúc chảy ra ít là khá phổ biến. Là có nguyên lý khoa học, hoàn toàn có thể giải thích được. Tuy nhiên, một mó nước biết "vâng lời" người, nước có thể chảy ra sau tiếng vỗ tay, sau tiếng gọi (đọc thần chú) là hiện tượng lạ, kỳ thú.
Bản thân ông Minh chưa từng nghe thấy, ông lục tìm nhiều "văn liệu" về địa chất cũng chưa thấy "ghi" một câu chuyện nào tương tự. Nếu đúng như mô tả của bà con, thì đây là một hiện tượng vô cùng kỳ thú, kỳ thú cả trong khoa học lẫn trong đời sống thường nhật. Ông Minh muốn sớm lên đó để nghiên cứu.
Thứ hai, chúng ta có thể phỏng đoán về các cái "bẫy không khí" trong khu vực có mó nước Rằng Phặt. Tức là từ sự tích tụ không khí, khi có âm thanh, kết hợp với nhiều yếu tố khác, năng lượng từ khối không khí đó được giải phóng, nó đẩy nước ra. Chuyện kiểu này đã từng diễn ra ở những khu vực, do bẫy không khí, bùn lỏng phun ra khỏi vách núi khi có tiếng động mạnh. Tương tự, ở một số khu vực khai thác dầu khí, do "bẫy không khí", có lúc dầu ra nhiều, có lúc dầu ra ít. Theo tư duy của ông Minh, nếu có hiện tượng nước phun ra mỗi khi xuất hiện "cộng hưởng âm thanh", thì chắc chắn lượng nước phun ra đó phải được "gọi" đến từ các vách núi, các khe nứt, các "dòng sông ngầm", chứ không thể là nước dưới lòng đất sâu hàng chục mét phun lên. Trước đây, nhờ tìm ra "nguyên tắc" nước vách núi này, mà ông Minh và các cộng sự đã sáng tạo ra hệ thống hồ treo nổi tiếng trên cao nguyên đá Đồng Văn. |
Thần Tài mở kho phát lộc nửa cuối năm: 4 con giáp đón vận may hiếm có
Đời sống - 16 phút trướcGĐXH - Nửa cuối năm được dự báo là giai đoạn nhiều khởi sắc đối với 4 con giáp dưới đây.
Từ tuổi trung niên, người sinh vào 3 tháng sinh Âm lịch này dễ đổi vận
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, những người sinh vào 3 tháng Âm lịch dưới đây thường sở hữu ý chí mạnh mẽ, biết vượt khó vươn lên và có cơ hội gặt hái thành công lớn từ tuổi trung niên.
Tin sáng 10/6: Tin vui cho những ai sắp mua ô tô điện thời gian tới; khi nào nắng nóng gay gắt quay lại miền Bắc?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Chính phủ vừa ban hành Nghị định mới, chính thức kéo dài chính sách miễn 100% lệ phí trước bạ đối với ô tô điện chạy pin đến hết năm 2030; tới cuối tuần, miền Bắc quay lại nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất tăng lên 37°C, nhiệt độ thấp nhất 30°C.
Di sản văn hóa và tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng nơi làng cổ Bắc Biên
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Nằm bên bờ tả ngạn sông Hồng, làng cổ Bắc Biên (phường Bồ Đề) đang lưu giữ một phần hình hài lịch sử Thăng Long – Hà Nội. Giữa áp lực đô thị hóa và quy hoạch tương lai, bài toán giữ gìn hồn cốt cha ông gắn với phát triển sinh kế bền vững cho người dân bản địa đang tìm thấy lời giải ngay từ những bước chân khám phá của du khách quốc tế. Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng, chuyển hóa giá trị di sản thành động lực phát triển là hướng đi thấu tình đạt lý, đưa ngôi làng nghìn năm tuổi vững vàng tiến bước.
Từ tháng 7/2026, cha mẹ bắt buộc phải thực hiện quy định này để đăng ký thường trú cho trẻ mới sinh?
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Việc đăng ký thường trú cho trẻ mới sinh không chỉ là một thủ tục hành chính mà còn là bước đầu tiên để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của trẻ. Cha mẹ cần lưu ý những gì về quy định mới đăng ký thường trú cho trẻ.
Khởi tố, bắt giam 7 đối tượng khiêng quan tài nhảy múa trên đường phố mừng sinh nhật
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Khiêng quan tài nhảy múa trên đường phố mừng sinh nhật, 7 đối tượng bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Cần Thơ khởi tố, bắt tạm giam về tội “Gây rối trật tự công cộng”.
Miền Bắc lại chuẩn bị đón nắng nóng diện rộng?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, từ ngày 12/6, Hà Nội và miền Bắc lại xảy ra nắng nóng diện rộng với mức nhiệt cao 35 độ.
35 tác phẩm báo chí lan tỏa giá trị nhân văn được vinh danh tại Giải Báo chí Phật giáo 2025
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH – Tại Lễ trao Giải Báo chí Phật giáo năm 2025 diễn ra ngày 9/6 tại Hà Nội, 35 tác phẩm xuất sắc nhất đã được vinh danh sau khi vượt qua gần 1.000 tác phẩm dự thi. Nhiều tác phẩm gây ấn tượng bởi tinh thần nhân văn, lan tỏa những giá trị thiện lành và trách nhiệm xã hội.
Trung tá công an bị con nghiện ma túy đâm trọng thương
Pháp luật - 13 giờ trướcBị lực lượng công an kiểm tra, Lê Đình Triều (ngụ xã Nông Cống, Thanh Hóa) đã dùng dao chống đối, đâm trọng thương trung tá Phạm Ngọc Khánh, cán bộ Công an tỉnh Thanh Hóa.
Cháy nhà trong hẻm ở TPHCM, một cụ bà tử vong
Thời sự - 14 giờ trướcKhi dập tắt được đám cháy, cảnh sát tiến vào trong thì phát hiện một cụ bà đã tử vong.
Uống rượu say, gã thanh niên hiếp dâm bé gái hàng xóm, rồi chém bố đẻ nạn nhân
Pháp luậtGĐXH - Khi thấy Mạnh dùng vũ lực thực hiện hành vi quan hệ tình dục với cháu N, anh P lao vào can ngăn để bảo vệ con gái thì bất ngờ bị gã hàng xóm dùng dao truy đuổi và chém liên tiếp vào cơ thể...
