Chuyện thu hồi đất ở Quảng Ninh: "Người ăn không hết, kẻ lần chẳng ra"

Đang sản xuất thì bị thu hồi đất

Trong đơn kêu cứu gửi đến Báo Gia đình & Xã hội, đại diện Cty TNHH Hoài Nam Quảng Ninh (Cty Hoài Nam) và Cty TNHH Quốc tế Sao Bắc (Cty Sao Bắc) bức xúc cho biết, từ năm 2003 và 2004, các doanh nghiệp trên được UBND tỉnh Quảng Ninh cấp theo các quyết định số 3660 (ngày 14/10/2004) và quyết định số 1831 (ngày 13/6/2003) hàng chục nghìn m2 tại khu vực phường Bãi Cháy, TP. Hạ Long theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định. Các doanh nghiệp này nghiêm chỉnh chấp hành thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, tạo ra công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương.

Khi các doanh nghiệp trên đã đầu tư hàng chục tỉ đồng vào việc đầu tư sản xuất, kho cảng, tôn tạo khu đất sình lầy hoang hóa, tạo cơ hội việc làm cho người lao động bản địa, thì bất ngờ đến đầu năm 2010, UBND tỉnh Quảng Ninh có quyết định số 210 thu hồi trên 223 nghìn m2 đất, trong đó có trên 13 nghìn m2 do Cty Hoài Nam đang quản lý sử dụng và trên 22 nghìn m2 do Cty Sao Bắc đang quản lý sử dụng vào mục đích kinh doanh.

Quyết định thu hồi trên của UBND tỉnh Quảng Ninh nêu rõ là thu hồi và giao đất cho UBND TP. Hạ Long để bồi thường GPMB thực hiện dự án cảng tổng hợp thuộc hệ thống cảng Cái Lân, tại phường Bãi Cháy, TP. Hạ Long.

Đến tháng 3/2013, UBND TP. Hạ Long có quyết định cưỡng chế GPMB để thực hiện dự án xây dựng cảng tổng hợp thuộc hệ thống cảng Cái Lân.

Một góc cơ sở hạ tầng mà Cty Hoài Nam đã đầu tư. Ảnh: Hà Châu

Bức xúc vì các quyết định hành chính trên, cho rằng UBND tỉnh Quảng Ninh không công bằng sau khi “trải thảm đỏ” kêu gọi nhà đầu tư rồi sau đó lấy đất của các doanh nghiệp đang thuê, quản lý sử dụng hợp pháp để giao cho nhà đầu tư khác làm dự án, từ nhiều năm nay Cty Hoài Nam và Sao Bắc liên tục có các khiếu nại, tố cáo, thậm chí là khởi kiện quyết định hành chính của UBND tỉnh Quảng Ninh ra tòa (tháng 10/2013).

Đầu tháng 2/2015, UBND tỉnh Quảng Ninh có quyết định số 456, thu hồi 14.771 m2 đất do Cty Hoài Nam đang quản lý sử dụng và quyết định số 457 thu hồi toàn bộ diện tích đất do Cty Sao Bắc đang quản lý sử dụng để giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất TP. Hạ Long quản lý. Lý do thu hồi là đất được Nhà nước giao, cho thuê có thời hạn nhưng không được gia hạn.

Tiếp đó, để thực hiện tiếp việc thu hồi đất, tháng 3/2015, UBND tỉnh Quảng Ninh có tiếp quyết định 843 thu hồi hơn 6.000 m2 của Cty Hoài Nam đang quản lý sử dụng (phần đất mà doanh nghiệp có được do tôn tạo bãi sình lầy) để giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất TP. Hạ Long quản lý. Quyết định này hiện đang bị “treo” lại vì Cty Hoài Nam bức xúc và khởi kiện bổ sung ra tòa.

Cty Hoài Nam như "vào đường cùng", nguy cơ phá sản và lao động mất việc làm.

Điều này thể hiện rõ tại quyết định số 82/QĐ-UBND ngày 8/1/2009 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ 1/500 Cảng tổng hợp thuộc hệ thống cảng Cái Lân. Từ quyết định này cho thấy việc thu hồi đất, trong đó có đất của Cty Hoài Nam và Cty Sao Bắc đang quản lý là để giao cho Cty cổ phần cảng và vận tải Lilama (nay là Cty cổ phần cảng Cái Lân) làm chủ đầu tư dự án Cảng tổng hợp thuộc hệ thống cảng Cái Lân.

“Việc thu hồi đất của doanh nghiệp này giao cho doanh nghiệp khác là vi phạm quy định tại điều 68, điều 117, điều 118 Luật Đất đai 2013 về việc thu hồi đấu giá quyền sử dụng đất”- đơn kêu cứu của đại diện các doanh nghiệp này khẳng định.

Người ăn không hết, kẻ lần chẳng ra

Điều đáng nói cổ đông của Cty cổ phần cảng và vận tải Lilama được giao làm dự án trước đó là Tổng công ty Lilama đã thoái vốn khỏi doanh nghiệp này. Tuy nhiên, trong thông báo số 26 ngày 23/2/2016 của UBND tỉnh Quảng Ninh mới đây lại “giao Ban quản lý khu kinh tế tham mưu điều chỉnh nội dung đổi tên chủ đầu tư xây dựng dự án cảng tổng hợp Cái Lân thuộc hệ thống cảng Cái Lân từ Công ty cổ phần cảng và vận tải Lilama sang công ty Cổ phần cảng tổng hợp Cái Lân”.

Căng băng rôn phản ứng việc UBND tỉnh Quảng Ninh thu hồi đất của doanh nghiệp này để... giao cho doanh nghiệp khác. Ảnh: Hà Châu

Điều đặc biệt, là doanh nghiệp chỉ có vốn điều lệ 20 tỷ đồng, nhưng công ty Thái Hưng lại được ưu ái làm nhiều dự án khủng tại tỉnh Quảng Ninh. Theo đó, một dự án khác là Khu dịch vụ hậu cần cảng và kho bãi container trước đây do Công ty Cổ phần 12-11 Hạ Long làm chủ đầu tư mới đây đã được Ban Quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho Công ty Cổ phần cảng Thái Hưng để tiếp tục triển khai dự án.

Ngay sau khi tiếp nhận dự án tại đồi Ghềnh Táu, công ty Thái Hưng đã được cho là đã dùng phương tiện đến múc đất tại khu đồi này để bán thu số tiền lớn.

Điều tra của phóng viên cho thấy, ngay từ quyết định thu hồi ban đầu là QĐ số 210/QĐ-UBND ngày 21/1/2010 (quyết định này hiện đã bị “treo”) thì UBND tỉnh Quảng Ninh đã thể hiện rõ bản chất là thu hồi giao UBND TP. Hạ Long để bồi thường GPMB thực hiện dự án xây dựng cảng tổng hợp Cái Lân (Cty cổ phần cảng và vận tải Lilama làm chủ đầu tư).

Khi có dự án, Cty Thái Hưng xúc đất mang đi bán kiếm lời. Ảnh: Hà Châu

Nhưng sau khi vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ, quyết liệt của các doanh nghiệp bị thu hồi đất, các quyết định thu hồi về sau này, UBND tỉnh Quảng Ninh chỉ ghi là thu hồi và giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất TP. Hạ Long quản lý và không nói gì đến xây dựng dự án cảng tổng hợp Cái Lân.

Như vậy vì sao, vì điều gì mà ngay từ đầu năm 2010 UBND tỉnh Quảng Ninh được cho là đã quyết liệt ban hành các quyết định thu hồi đất để giao đất cho Cty cổ phần cảng và vận tải Lilama thực hiện dự án trên? Trong khi đó, Công ty Hoài Nam và Sao Bắc cùng ngành nghề với Công ty Thái Hưng lại không nhận được bất kỳ sự ưu đãi nào, mà ngược lại, Công ty Thái Hưng lại được tỉnh ưu ái cho thực hiện các dự án “bờ xôi ruộng mật?”.

Hà Châu/Báo Gia đình & Xã hội