Chuyện từ một chuyến luân phiên
Hôm nay là ngày khám bệnh nhân, chuẩn bị phẫu thuật đục thể thủy tinh ngay trong buổi chiều tại Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội Hải Dương trong chuyến luân phiên này của tôi.
Tôi lặng nhìn ái ngại các bệnh nhân cao tuổi bị đục thể thủy tinh khá khó nhọc bước xuống từ xe cứu thương, những cái lưng còng đổ rạp, người trẻ nhất cũng phải dìu, già hơn nữa là phải nhờ chiếc gậy tre tự chế, có một cụ già nhất phải nhờ con bế xuống. Nếu không có xe chuyên dụng thì bệnh nhân sẽ phải vất vả thêm nhiều lắm.
BS. Bắc, Giám đốc Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội Hải Dương phân trần: Cách đây hai năm chưa có máy Phaco, chưa thực hiện được mổ ngay trong ngày, chúng tôi phải chờ bệnh nhân từ các huyện tự di chuyển lên, mỗi bệnh nhân thêm hai ba người phục vụ, hành lý lủng củng, lưu trú từ 2 đến 3 ngày mới được phẫu thuật. Để giảm bớt khó khăn cho người bệnh, Trung tâm đã chủ động cho xe xuống tận các huyện đón bệnh nhân, mổ ngay trong ngày, sáng hôm sau khi đã khám lại và thay băng lại điều xe tiễn các cụ về. Ấy thế mà nhiều cụ vẫn ngại đau, ngại xa, ngại phiền con cháu không đi mổ.
Là một bác sỹ ngành mắt, tôi ngầm so sánh, mổ thể thủy tinh bằng phương pháp Phaco giúp cho các cụ đôi mắt như tuổi 30 chỉ sau một ngày, để vui sống và ham sống hơn nữa so với những ngại ngần trên thì đáng để làm lắm chứ.
BS. Thanh, anh bạn “nối khố” với tôi từ hồi còn cao học hăm hở khoe: “Cương ơi! Tôi có bệnh nhân gửi cảm ơn nhưng ông cụ lại viết cả tiếng Pháp. Tôi chẳng hiểu gì. Ông dịch cho tôi với”. Thanh biết tôi có vốn tiếng Pháp và đã đi học ở Pháp một năm về. Tôi nhận lá thư viết tay gấp vuông vắn. Người viết dùng bút mực máy, giấy không có dòng kẻ nhưng chữ vẫn thẳng hàng như duyệt binh. Nét chữ nghiêng phải đều đặn, có những nét lượn không tròn và thừa nét. Cụ đã cao tuổi, tay đã run nhưng mắt phải sáng thì mới viết được lá thư này. Cuối thư tôi kinh ngạc vì cụ ghi rõ: bệnh nhân Vũ Thủy, 94 tuổi, ở Thanh An, Thanh Hà, Hải Dương.
Nội dung bức thư có hai phần tách biệt: văn và thơ. Có những khổ trích dẫn thành ngữ bằng tiếng Pháp. Tựa đề của phần thơ cụ viết là: “Đảng đã cho ta một mùa xuân/Bệnh viện cũng cho tôi đôi mắt sáng ngần”.
Ông cụ chắc chắn rất tin yêu Đảng, ngay sau khi mổ măt thứ nhất thành công, ông đã viết ngay bức thư này. Cụ đã so sánh thứ ánh sáng đẹp đẽ mà cụ vừa có lại được với hào quang của Đảng. Sau này, tôi được trò chuyện với cụ nhiều hơn, được nghe cụ kể về cuộc đời thăng trầm của mình. Sinh năm 1906, cụ được ăn học ở Hải Phòng, kiến thức tự nhiên, xã hội và vốn tiếng Pháp rất tốt. Cách mạng nổ ra, cụ hăng hái đi theo, đã là Đảng viên, chức vụ cao nhất là Trưởng ty Giáo dục. Sau cải cách ruộng đất cụ về quê Hải Dương làm giáo viên xã. Học sinh của cụ có nhiều người thành đạt, cụ phấn khởi khoe như vậy. Tôi vẫn nhớ câu ngạn ngữ bằng tiếng Pháp cụ đọc cho tôi: “La vie est une roue tournante circulairement, le bas redevient haut et le haut redevient bas, le haut est lent mais le bas est rapide” - vốn tiếng Pháp của tôi chỉ đủ hiểu là: đời người như những khúc quanh, lúc lên, lúc xuống, thế nhưng lúc lên thì rất chậm chạp còn lúc xuống thì lại quá nhanh.
Đã 94 tuổi, đi lại khó lắm rồi, cụ chỉ còn thú vui là đọc và viết. Suýt nữa cụ đã bị mất đi niềm đam mê này nhưng nhờ y học, nhờ phương pháp Phaco, nhờ BS. Thanh, cụ đã tìm lại được ánh sang cho đôi mắt.
Một chiều, tôi làm việc quần quật cùng BS. Thanh, 13 con mắt đã tìm lại ánh sáng ngay trong ngày hôm sau. Những nụ cười móm mém, những cái bắt tay chặt, rất quê, rất ấm, các bệnh nhân hăm hở lên xe ra về. Thật vui và cảm động. Anh con trai bế cụ ra tận phòng khám chào tôi. Tôi mân mê mãi bàn tay gày guộc, mềm mại của cụ. Thầm mong cụ sẽ tiếp tục làm thơ, cho chữ, sống vui và hạnh phúc ở những năm cuối của đời mình.
Hạnh phúc của những bác sỹ 1816 như tôi, những thầy thuốc nơi đây sẽ luôn ngân vang khi đọc lại những vần thơ của cụ:
“Lâu nay không dám làm thơ
Chữ nghĩa quên cả còn thơ thẩn gì
Nghĩ rằng tay yếu, mắt mờ
Đầu chưa mê lẫn, chữ chưa im nằm
Còn trăng thì vẫn còn rằm
Kiếp người đâu khác con tằm vương tơ...
Tôi đây có mấy vần thơ
Gửi thăm các bác* sớm trưa nhọc nhằn
Đã mang đôi mắt sáng ngần
Cho bao cô bác khắp vùng gần xa
Ấy là hạnh phúc đời đời
Là niềm vui của cả người, cả ta.
Lời quê góp nhặt nôm na
Viết dăm ba chữ gọi là chúc nhau
Tình này mới thực tình sâu
Thật là một bức thư cảm ơn có một không hai.
Thế đấy, tình người, y đức ở đâu cũng có thể thực thi và hiện hữu. Chúng tôi những cán bộ y tế luôn trân trọng và khắc sâu ghi nhớ những cử chỉ, ánh mắt, vần thơ, ân tình của bao bệnh nhân được mình phục vụ. Ngày tạm biệt Hải Dương cũng không còn xa lắm. Tôi mạnh dạn tin tưởng rằng với trang thiết bị hiện đại đã có, với những người lãnh đạo dám nghĩ, dám làm, với đội ngũ bác sỹ thật hiền và tận tâm... Trung tâm Phòng chống các bệnh xã hội tỉnh Hải Dương sẽ gặt hái nhiều thành tích hơn nữa trong công cuộc giải phóng mù lòa mà đục thể thủy tinh là căn nguyên số một. Những thư cảm ơn sẽ đến với các anh các chị ngày càng nhiều, chắc chắn sẽ là như vậy g
