Chuyện tuổi hưu

Những người phản đối cho rằng, việc tăng tuổi hưu sẽ khiến nhiều người không có năng lực cố giữ ghế, làm mất cơ hội của người trẻ và tăng tỉ lệ thất nghiệp đối với sinh viên mới ra trường. Nhất là thời điểm hiện nay, Việt Nam có khoảng 200.000 cử nhân, thạc sĩ đang thất nghiệp.

Tuy nhiên, người ủng hộ lại có cái nhìn thấu đáo và bao quát hơn. Khẳng định tăng tuổi hưu là chính sách mang tính đón đầu, tránh lãng phí nhân lực và chống thâm hụt quỹ bảo hiểm xã hội. Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số, nguồn nhân lực sẽ thiếu dần đi. Vì vậy, phải tính toán phải dựa trên cơ sở tận dụng được hết nguồn lực quan trọng của đất nước. Còn nữa, theo tính toán của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, nếu không nâng tuổi nghỉ hưu thì năm 2020, mức thu Quỹ này sẽ bằng mức chi và đến năm 2037, để cán cân thu chi cân bằng, bao gồm cả kết dư quỹ, phải lấy ngân sách bù vào. Cũng theo cơ quan BHXH việc điều chỉnh này, xuất phát từ việc tăng tuổi thọ trung bình của Việt Nam từ 67 tuổi lên 73 tuổi. Khi tuổi thọ trung bình là 67 tuổi, đóng BHXH khoảng 25 năm, bình quân tuổi nghỉ hưu là 54 (nam 60, nữ 55 tuổi), thời gian hưởng lương hưu khoảng 13 năm là hợp lý. Hiện nay, tuổi thọ bình quân tăng lên 73, thời gian hưởng lương hưu kéo dài khoảng 20 năm, tức là tăng thêm 7 năm thì mất cân đối quỹ là điều khó tránh. Chưa kể sự tác động của những người nghỉ hưu trước tuổi, chẳng hạn 45 tuổi nghỉ hưu, nhưng thọ khoảng 70 tuổi, hưởng lương hưu gần 30 năm.

Đứng trước vấn đề này, ngành bảo hiểm xã hội đã đưa ra ba cách giải quyết: Thứ nhất là tăng mức đóng BHXH, giảm mức hưởng lương hưu xuống; Thứ hai là, tăng số năm đóng BHXH; Thứ ba là, kéo dài tuổi nghỉ hưu. Giảm lương hưu của người lao động rất khó được chấp nhận, cách tăng tuổi nghỉ hưu là hợp lý nhất. Bộ LĐTB-XH căn cứ vào tình hình cụ thể để điều chỉnh tăng tuổi hưu với từng nhóm lao động, không tăng đồng loạt.

Việc tăng tuổi nghỉ hưu, cũng được các chuyên gia lĩnh vực kinh tế trong nước phân tích rằng, sẽ không gây sức ép lên quỹ tiền lương ngân sách nhà nước như nhiều ý kiến lo ngại. Có thể nhìn nhận từ thực tế rằng, trong một cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước, định biên là 300 người, khi nâng tuổi hưu thì người sắp đến tuổi về được thêm 1 bậc lương. Nhưng một người ra khỏi bộ máy thì có một người khác bước vào. Bình quân chung quỹ lương đơn vị vẫn vậy, trừ khi không tuyển mới thì bình quân tiền lương mới tăng dần lên. Hơn nữa, việc tăng tuổi hưu cũng là cách tăng thêm thu nhập để khi nghỉ hưu người lao động có cuộc sống tốt hơn.

Mai Hạnh