Công tác DS-KHHGĐ năm 2008: Điểm đỉnh của thách thức

| Xã hội

Giadinh.net - "Có thể nói 2008 là năm đỉnh điểm của những khó khăn, thách thức đối với công tác DS - KHHGĐ. Song cũng là năm Chương trình DS-KHHGĐ nhận được sự quan tâm đặc biệt, đầy trách nhiệm của các cơ quan báo chí".

 
Thứ trưởng Bộ Y tế, kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ Nguyễn Bá Thủy cho biết như vậy tại buổi họp báo hưởng ứng Ngày Dân số Việt Nam 26/12, được tổ chức sáng 18/12, tại Hà Nội.
 
Đối mặt nhiều khó khăn, thách thức

Thứ trưởng Nguyễn Bá Thủy cũng khẳng định về những thành tựu mà Chương trình DS-KHHGĐ đã đạt được trong gần 50 năm qua, đặc biệt giải thưởng về Dân số của Liên Hợp Quốc mà Việt Nam được nhận năm 1999. Tuy nhiên, từ năm 2007 đến nay, việc giải thể Uỷ ban DSGĐTE cùng nhiều tác động khách quan, chủ quan khác đã ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả giảm sinh và tình hình thực hiện công tác DS - KHHGĐ trên phạm vi toàn quốc.

Năm 2007 là năm đầu tiên không đạt chỉ tiêu giảm sinh mà Quốc hội giao, tình trạng đó tiếp tục diễn ra trong năm 2008. Theo báo cáo 9 tháng đầu năm 2008 của các địa phương trên cả nước, ước tính mức giảm sinh năm 2008 chỉ đạt 0,1%o so với chỉ tiêu được giao là 0,3%o. Đáng lưu ý, số trẻ sinh ra là con thứ 3 trở lên vẫn có chiều hướng gia tăng, ước tính năm 2008 cả nước có tới 142.485 cháu sinh ra là con thứ 3 trở lên (chiếm tỷ lệ hơn 11%).
 
Tỷ số giới tính khi sinh cũng tăng từ 107 trẻ trai/100 trẻ gái năm 1999 lên 112 trẻ trai/100 trẻ gái năm 2007. Kết quả thực hiện các biện pháp tránh thai năm 2008 chỉ đạt xấp xỉ 80% so với kế hoạch. Đặc biệt, chỉ có 6/63 tỉnh, thành phố đạt kết quả thực hiện các biện pháp tránh thai lâm sàng bằng hoặc cao hơn năm 2007, số còn lại đều có kết quả thấp hơn năm 2007. Đây thực sự là một thách thức lớn đối với Chương trình DS - KHHGĐ trong hiện tại và tương lai.
 
Bà Trần Hoa Mai, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ cho biết, có tới 45/63 tỉnh, thành phố có số trẻ sinh ra là con thứ 3 trở lên tăng. Đặc biệt như Cà Mau (100%), Trà Vinh (97%), Bạc Liêu (87%), Kiên Giang (85%), Tiền Giang (68%), Điện Biên (55%), Hưng Yên (41%), Hải Dương (35%)... Một trong những nguyên nhân của tình trạng này là tâm lý, tập quán của người dân trong xã hội nông nghiệp, lại chịu ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng nho giáo về việc  muốn có đông con và phải có con trai để nối dõi.
 
Bà Hoa Mai cũng chỉ rõ nguyên nhân của việc tăng mức sinh và hệ lụy của việc tăng tỉ số giới tính khi sinh. Việc tăng sinh còn do cơ cấu dân số trẻ, số phụ nữ bước vào độ tuổi sinh đẻ hàng năm lớn gấp gần 2 lần số phụ nữ bước ra khỏi độ tuổi này. Thêm vào đó, tình hình phụ nữ di cư lấy chồng nước ngoài có xu hướng tăng ở một số địa phương, càng làm trầm trọng thêm vấn đề mất cân bằng giới tính theo hướng thừa nam, thiếu nữ ở nước ta trong những năm tới.
 
Vận động thực hiện KHHGĐ tại xã Dương Nội, Hà Đông, Hà Nội. (Ảnh: H.T)

Nhanh chóng ổn định mức sinh

Tại buổi họp báo, nhiều câu hỏi được đưa ra đều tập trung vào những khó khăn, thách thức mà ngành dân số sẽ phải đối diện, tìm cách khắc phục trong những năm tới và trong giai đoạn tiếp theo. Các câu hỏi được Thứ trưởng Nguyễn Bá Thủy và lãnh đạo các vụ, đơn vị trong Tổng cục DS-KHHGĐ trả lời thẳng thắn về các giải pháp kiềm chế tỷ lệ sinh con thứ 3, tỷ số giới tính khi sinh và nâng cao chất lượng dân số.

Thứ trưởng Nguyễn Bá Thủy cho biết, trong đề án tổng thể nâng cao chất lượng dân số, đề án sàng lọc trước sinh và sơ sinh đang được thực hiện tại 24 tỉnh, thành trong cả nước với 2 trung tâm thực hiện là BV Phụ sản TW, Hà Nội (đầu mối khu vực phía Bắc) và BV Từ Dũ,  TP HCM (đầu mối khu vực phía Nam). Hiện nay, Việt Nam đã sàng lọc được 2 bệnh lý bẩm sinh về suy giáp trạng bẩm sinh và thiếu men G6PD, giúp giảm thiểu được nhiều ca dị tật khi sinh. Ông Đỗ Ngọc Tấn, Phó Vụ trưởng Vụ DS-KHHGĐ, Tổng cục DS-KHHGđ cho biết thêm, bằng những kỹ thuật cao chúng ta có thể thăm dò, khám và chẩn đoán được những thai nhi có bệnh lý ở giai đoạn bà mẹ mang thai, từ đó có giải pháp can thiệp và điều trị được những bệnh trước khi trẻ sinh ra.

Ông Ngô Khang Cường, Vụ trưởng Vụ Truyền thông - Giáo dục, Tổng cục DS- KHHGĐ nhấn mạnh đến sự cam kết trong chủ đề Ngày Dân số Việt Nam năm 2008 là: “Tăng cường cam kết, nhanh chóng ổn định mức sinh”.

Theo ông Cường, sự cam kết này rất quan trọng; bởi sự giải thể ngành dân số, trong đó có hệ lụy của việc cam kết quá lỏng lẻo của không ít địa phương. Nó thể hiện nhận thức không đầy đủ của một số cấp uỷ địa phương. Mức sinh của Việt Nam hiện nay là 2,08 con, nghĩa là chúng ta đạt mức sinh thay thế nhưng không ổn định, nhất là trong những năm qua tỷ lệ sinh con thứ ba tăng khiến mức sinh cũng tăng theo. Đây là lý do không thực hiện được chỉ tiêu được Quốc hội giao.

Cần ổn định bộ máy cơ sở

Một cuộc thăm dò của Báo điện tử Vietnamnet về quan điểm có sinh con thứ 3 hay không được tiến hành đối với những người có máy tính, có điều kiện tiếp xúc với mạng Internet. Kết quả cho thấy, có 35,3% khẳng định vẫn sinh con thứ 3. Nghĩa là hơn 1/3 số người biết sử dụng máy vi tính và tiếp xúc với mạng Internet vẫn muốn sinh nhiều con. Vì thế cuộc vận động này còn gian nan, còn khó khăn. Ông Ngô Khang Cường khẳng định, giải pháp chính vẫn là tuyên truyền giáo dục, thuyết phục nhân dân thực hiện chính sách DS- KHHGĐ. Để ổn định mức sinh thay thế, việc truyền thông chuyển đổi hành vi cần phải làm mạnh hơn, quyết liệt hơn nữa.

Ông Cường cho biết, từ tháng 4/2008 đến nay, bộ máy DS-KHHGĐ các tỉnh, huyện – nơi mà toàn bộ các giải pháp của Trung ương được vận hành xuống cơ sở  -  chưa ổn định. Bộ máy này muốn ổn định đòi hỏi thời gian tối thiểu là 3 năm. Năm 2008 cố gắng để có bộ máy, sang năm 2009 bắt đầu ổn định được số lượng người  đồng thời tiến hành tập huấn số cán bộ đó. Theo số liệu điều tra khảo sát vừa thực hiện của Vụ Truyền thông - Giáo dục, có tới 70% số cán bộ làm truyền thông là mới tinh. Trước bài học của các “con rồng châu Á” phát triển được một phần nhờ dân số vàng nhưng đã phải trả giá về việc già hóa dân số bởi việc hạ mức sinh quá mức, ông Cường cho rằng: Chúng ta phải chú ý giữ vững được mức sinh thay thế, nếu không sẽ phải trả giá về gánh nặng của dân số già hóa và chênh lệch giới tính khi sinh.
 

Cần phê phán tư tưởng lạc hậu

Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Bá Thủy nhấn mạnh đến công tác truyền thông như một giải pháp quan trọng để góp phần thực hiện có hiệu quả mục tiêu, định hướng của ngành dân số trong thời gian tới. Thứ trưởng đặc biệt nhấn mạnh việc tuyên truyền vận động các nhà lãnh đạo, nhà quản lý các cấp và những người có uy tín trong cộng đồng để họ hiểu đầy đủ về dân số và phát triển, SKSS/KHHGĐ, bình đẳng giới. Lồng ghép các vấn đề DS/SKSS/KHHGĐ và bình đẳng giới vào chương trình phát triển kinh tế - xã hội của các cấp. Hoàn thiện các chính sách về dân số, đảm bảo nguồn lực và ưu tiên thực hiện chương trình DS/SKSS/KHHGĐ tại các khu vực dân cư còn nhiều khó khăn.

Thứ trưởng cũng đề nghị các phương tiện thông tin đại chúng tuyên truyền những chủ trương, luật pháp, chính sách của Đảng, Chính phủ, của ngành và các địa phương trong lĩnh vực DS/SKSS/KHHGĐ. Bên cạnh việc giới thiệu, biểu dương gương người tốt, việc tốt, các tập thể, gia đình, cá nhân điển hình tiên tiến, những mô hình, kinh nghiệm hay trong việc thực hiện chính sách DS-KHHGĐ, theo Thứ trưởng Nguyễn Bá Thủy phải phê phán tư tưởng lạc hậu muốn có đông con và phải có con trai để nối dõi tông đường, trọng nam hơn nữ; những đơn vị, địa phương buông lỏng quản lý để xảy ra tình trạng sinh con thứ 3 trở lên tăng; những cán bộ, Đảng viên vi phạm chính sách dân số, những cơ sở chẩn đoán giới tính thai nhi, những cơ sở lưu hành các ấn phẩm sinh con theo ý muốn.

 

Trao giải cuộc thi sáng tác Logo về DS-KHHGĐ

Tại cuộc họp báo, Thứ trưởng Nguyễn Bá Thủy trao giải Nhất cho hoạ sĩ Trần Duy Thắng, đang công tác tại Báo Thanh Niên và hai giải khuyến khích (không có giải nhì, ba) cho các tác giả đoạt giải cuộc thi sáng tác Logo về DS-KHHGĐ.
Thứ trưởng Bộ Y tế, Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ Nguyễn Bá Thủy trao giải Nhất cuộc thi sáng tác logo về DS-KHHGĐ cho họa sỹ Trần Duy Thắng. (Ảnh: Chí Cường)

Tác phẩm giải Nhất đã nhận được số tiền trị giá 15 triệu đồng và được chọn làm logo chính thức cho ngành DS-KHHGĐ trên phạm vi toàn quốc. Đây là tác phẩm mang màu sắc hiện đại với bố cục hình tròn mang dòng chữ Dân số - Kế hoạch hoá gia đình, tiếp đến là hình ảnh cặp vợ chồng bên nhau tạo thành hình ngôi nhà, phía trên là hình ảnh hai em bé được nâng đỡ… Tác phẩm đã mô tả được mô hình chuẩn của gia đình Việt Nam hiện nay: bố mẹ và hai con. Với một hình khối chắc chắn, chữ Dân số - Kế hoạch hoá gia đình ôm toàn bộ khối hình tạo nên sự gắn chặt gia đình với sự phát triển là tư tưởng chỉ đạo của công tác dân số. Tổng cục DS-KHHGĐ đã đăng ký quyền tác giả của logo này.

Phát động từ 15/8 - 15/9/2008, Cuộc thi do Vụ Truyền thông – Giáo dục, Tổng cục DS-KHHGĐ phối hợp với Báo Gia đình & Xã hội tổ chức đã nhận được 132 tác phẩm của 55 hoạ sĩ chuyên và không chuyên trên cả nước.     
 
Mai Anh
 
Hà Thư
thuhuyen
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn

Cùng chuyên mục

Hà Nội: Dồn sức làm sạch đẹp Thủ đô dịp Đại lễ 950 năm Quốc Tử Giám

Hà Nội: Dồn sức làm sạch đẹp Thủ đô dịp Đại lễ 950 năm Quốc Tử Giám

Xã hội -

GĐXH - Hướng tới Đại lễ kỷ niệm cấp Quốc gia 950 năm Quốc Tử Giám – Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, công tác giữ gìn vệ sinh môi trường, mỹ quan đô thị quanh khu vực Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám đang được các đơn vị chuyên trách kích hoạt ở cấp độ cao nhất.

Bị lợi dụng thông tin cá nhân đứng tên doanh nghiệp, người phụ nữ Nghệ An bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ 12 tỷ đồng tiền thuế

Bị lợi dụng thông tin cá nhân đứng tên doanh nghiệp, người phụ nữ Nghệ An bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ 12 tỷ đồng tiền thuế

Đời sống -

GĐXH - Người phụ nữ trú tại Nghệ An bị tạm hoãn xuất cảnh do liên quan đến khoản nợ thuế khoảng 12 tỷ đồng của một doanh nghiệp tại tỉnh Hưng Yên. Người này khẳng định không tham gia thành lập, quản lý, điều hành hay thực hiện bất kỳ hoạt động kinh doanh nào của doanh nghiệp.

Triệt phá đường dây cá độ và dàn xếp tỷ số từ giải bóng đá Hạng Nhất đến bóng rổ VBA

Triệt phá đường dây cá độ và dàn xếp tỷ số từ giải bóng đá Hạng Nhất đến bóng rổ VBA

Pháp luật -

GĐXH - Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) vừa triệt phá một đường dây cá độ và dàn xếp tỷ số thể thao chuyên nghiệp do đối tượng mang quốc tịch Ukraine cầm đầu. Cơ quan điều tra đã khởi tố 21 bị can, trong đó có nhiều thành viên ban huấn luyện và cầu thủ thuộc các giải bóng đá, bóng rổ chuyên nghiệp.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.