Cuộc giải cứu những người dân nghèo

Mọi thứ đã thay đổi

Anh Trần Hoàng An, Giám đốc HTX Nông nghiệp Evergrowth (thường được gọi là HTX bò sữa Sóc Trăng) bảo, đa phần người dân của vùng quê anh là người dân tộc Khmer. Đã từ lâu, họ gắn với nền canh tác tiểu nông nhỏ nên cái nghèo thường xuyên đeo đẳng. “Nếu có dịp đến đây khoảng thời gian đầu thế kỷ 21 bạn sẽ hiểu cuộc sống của họ như thế nào. Bây giờ thì mọi thứ đã thay đổi”. Anh bảo, khi quyết định quy tụ người dân vào HTX và giúp họ phát triển đời sống kinh tế bằng con bò sữa, không phải những người gầy dựng Evergrowth không lo lắng. Họ lo bởi thay đổi một nếp tư duy bám rễ hàng trăm năm với đồng bào không hề dễ. Nhưng, họ đã quyết tâm làm. Và cuối cùng, phần nào họ đã có những thành công cho cách nghĩ táo bạo của mình. 14 năm qua, HTX quy tụ 2.000 hộ dân vùng nông nghiệp này đã giữ vững 3 nguyên tắc kinh tế chủ đạo: Phục vụ với giá thấp nhất có thể; Phân chia thặng dư theo tỉ lệ sử dụng dịch vụ của hợp tác xã và Tự chủ hoàn toàn về tài chính. Nghĩa là, không chỉ giúp nông dân thoát nghèo đói, họ còn tự mình giúp mình, không xâm lạm một đồng nào của ngân sách.

Khi quyết định đưa con bò sữa vào làm vật nuôi chủ đạo của mình, HTX này đã quán triệt một nguyên tắc là hỗ trợ hàng loạt dịch vụ tốt nhất cho người nuôi như: Gieo tinh nhân tạo cải thiện chất lượng con giống; Khám và điều trị các bệnh trên bò sữa; Hướng dẫn kỹ thuật trồng cỏ, các giống cỏ (cỏ xả, cỏ voi, cỏ Cysteria...); Hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi bò từng giai đoạn (bê sơ sinh, hậu bị, sinh sản...); Cung cấp thức ăn tinh, thuốc thú y; cung cấp máy vắt sữa, máy cắt cỏ, can nhôm, xô nhôm, khăn, vải lược sữa... Một chuỗi liên hoàn đã được họ - những thành viên quản trị HTX mà đa phần là đại diện những hộ nông dân sản xuất giỏi bầu nên – thực hiện.

“Tất cả các dịch vụ trên đều được trả chậm qua tiền sữa từ 1 tháng đến 3 năm và không phát sinh lãi suất trên dư nợ”- đại diện HTX cho hay. Toàn bộ sữa tươi của thành viên đã được thu mua thông qua hệ thống do HTX đầu tư xây dựng và giao bán cho nhà máy sữa. Hiện tại HTX có 90 Tổ hợp tác trên địa bàn các huyện như Trần Đề, Mỹ Tú, Châu Thành, TP. Sóc Trăng. Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, nhân viên Hợp tác xã luôn sắp xếp lịch để mỗi tháng trao đổi thông tin hoạt động cụ thể về thuận lợi, khó khăn, giải pháp và nắm bắt những tâm tư, nguyện vọng của xã viên.

Chính vì có sự ràng buộc, liên kết chặt chẽ giữa HTX và xã viên nên hoạt động luôn được xã viên ủng hộ nhiệt tình. Sau 14 năm đi vào hoạt động, HTX đã phối hợp với lãnh đạo địa phương các huyện Mỹ Xuyên, Mỹ Tú, Trần Đề giúp xã viên và bà con địa phương ổn định với nghề nuôi bò sữa.

Minh bạch để phát triển

Lãnh đạo HTX cho hay, kể từ năm 2014 đến nay đàn bò sữa HF phát triển tại địa phương có máu lai từ F3, F4 dần trở nên thuần hóa sữa hơn rất nhiều, trong khi nhu cầu dinh dưỡng tại đây chỉ có các giống cỏ chất lượng trung bình và thấp như cỏ Voi, cỏ Ghinê, Mulato, cisteria…và các phụ phẩm nông nghiệp như thân bắp, rơm, bả nành, hèm bia…

Chính những nguyên nhân đó đã gây khó khăn và thiệt hại cho bà con nuôi bò sữa và cả HTX. Hiệu quả chăn nuôi thấp, lợi nhuận giảm khoảng 20% so với trước đây. Nhiều đêm lãnh đạo HTX đã phải họ triền miên để tìm giải pháp nhằm ổn định và cứu vãn cuộc suy thoái đến từ giống bò thuần hóa.

Nghĩ là làm, năm 2014, HTX phối hợp với Công ty CP Nông sản Quốc tế nghiên cứu và thử nghiệm thành công các công thức cám cho bò sữa dưới sự hỗ trợ của những chuyên gia dinh dưỡng tiếng tăm, trong đó có tổ chức CCPA của Pháp. Đến năm 2015, họ đã tiến hành gia công và thử nghiệm tại các trang trại và gia trại ở miền Bắc, miền Đông và Sóc Trăng. Sau khi có kết quả thử nghiệm HTX đã tiến hành tìm vị trí xây dựng nhà máy để đăng ký sản phẩm.

Sau khi có đầy đủ thủ tục thành lập công ty với tên Công ty TNHH thức ăn chăn nuôi Evergrowth và sản phẩm với tên EG79 được Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) phê duyệt, HTX đã tiến hành xây dựng, rồi đưa nhà máy vào hoạt động từ tháng 10/2016 với công suất 2.000 tấn/tháng. Từ đó tới nay, nhà máy này đã cung cấp cám cho xã viên với chất lượng tốt với giá cám và chất lượng cao.

Minh bạch hóa hoạt động, HTX cũng đã được cơ quan chức năng tỉnh Sóc Trăng 2 lần đến kiểm tra, lấy mẫu gửi kiểm định. Kết quả kiểm định của các mẫu thức ăn gia súc, sản phẩm… đều đạt và vượt mức tiêu chuẩn. Đặt biệt là các bệnh chân móng trên đàn bò sữa đã giảm trên 95%, tỉ lệ viêm vú cũng giảm đáng kể, tế bào Soma trong sữa cũng giảm theo. Năng suất sữa được cải thiện tăng từ 2 đến 4 lít/con, đạt năng suất bình quân từ 12 đến 13 lít/con/ngày/chu kỳ tiết sữa 300 ngày.

Cuộc sống người dân Khmer nói chung và người dân vùng bò sữa nói riêng đã có những bước tiến khá ổn định. Tuy nhiên, lại có những khó khăn phát sinh với HTX của người nuôi bò sữa khi họ đối diện với khá nhiều sự cạnh tranh không lành mạnh của những đơn vị đến sau. Tuy nhiên, những người gắn bó với nông dân vẫn đầy hy vọng: “HTX tổ chức Đại hội hoặc hội thảo đều mời lãnh đạo địa phương cùng tham dự. Chúng tôi thực hiện công khai các hoạt động. Đại hội xã viên diễn ra mỗi năm đều có sự tham gia của các cơ quan cấp tỉnh, huyện và xã. Những cơ quan nhà nước và hội đoàn như UBND tỉnh Sóc Trăng, Chi cục NN&PTNT Sóc Trăng, Liên minh HTX Sóc Trăng, UBND cấp huyện, xã đã dành nhiều sự động viên, khích lệ cho chúng tôi” – một thành viên HĐQT HTX chia sẻ.

Minh bạch để phát triển và phát triển trên cơ sở đề cao quyền lợi của người dân là điều mà Evergrowth luôn hướng tới. Dù rằng, công cuộc thoát nghèo của người dân đã khởi động và tăng tốc song HTX thì vẫn luôn đối diện với những khó khăn đến từ nhiều phía. Một thành viên HĐQT HTX vốn là nông dân nuôi bò sữa giỏi bảo: “Không vì chung tay cùng người dân xóa đi cái đói, cái nghèo có lẽ chúng tôi đã khó tồn tại đến ngày hôm nay”!

PV