Cuộc sống bất an ở nơi “cháy chỉ có chết”

Điện “bò” trên đầu người ở khu tập thể ở Hàng Buồm. Ảnh: H.Phương

Không bình cứu hỏa, không lối thoát nạn

Khoảng 15h chiều 26/3, khu tập thể 5B Hoàng Hoa Thám (ngõ 60 đường Hoàng Hoa Thám, phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ) đã xảy ra vụ cháy xuất phát từ bình nóng lạnh của một căn hộ 3 tầng. Trong lúc bật bình nóng lạnh trên tầng 2, nam thanh niên trong gia đình phát hiện có bụi đen rơi từ khu vực lắp bình nóng lạnh, kèm theo khói và mùi khét liền truy hô và đưa bà ngoại đang gặp khó khăn trong việc đi lại ra ngoài. Rất may không có hậu quả đáng tiếc về người xảy ra nhưng cũng làm cư dân ở khu tập thể 5B một phen hoảng loạn.

Bà Nguyễn Thị Tam (nhà ở ngõ 60 đường Hoàng Hoa Thám) cho biết, vụ cháy hồi cuối tháng 3/2018 xảy ra càng khiến bà thêm lo lắng về vấn đề PCCC tại khu nhà tập thể ngõ nhỏ, người đông của mình. Bà Tam bày tỏ: “Nhà ở ngay tầng 1, nếu xảy ra cháy có thể chạy ngay ra đường. Nhưng các hộ gia đình từ tầng 2 trở lên trong trường hợp đó không biết chạy thoát như thế nào. Hàng trăm con người không thể chen nhau cái cầu thang vừa cũ, vừa hẹp, vừa tối này được. Ở những khu tập thể cũ không có trụ cứu hỏa, không có bình cứu hỏa, cũng không lối thoát nạn”.

Bếp ga đặt ngay cầu thang tại nhà số 1 Tôn Đản.

Đó không chỉ là lo lắng của riêng bà Tam mà cũng là nỗi lo chung của hàng chục nghìn người sống trong các khu tập thể cũ không đáp ứng đủ điều kiện nào về phòng cháy chữa cháy. Tại khu tập thể Bách Khoa (quận Hai Bà Trưng), cơ quan chức năng đã khuyên các hộ gia đình phải làm cửa thoát hiểm để đề phòng hỏa hoạn. Tuy nhiên, theo bà Hồ Thị Thu (nhà ở khu tập thể Bách Khoa, đường Nguyễn Hiền) cho biết: “Nhiều hộ gia đình vẫn thờ ơ cảnh báo của chính quyền. Mà với đặc thù nhà tập thể, ở các tầng trên dù có thông cửa sổ ban công làm lối thoát hiểm cũng không biết xuống đất bằng cách gì. Nhảy từ ban công xuống đường có khi chết trước chứ chẳng phải chết cháy. Mong sao con cháu nhanh nhẹn có cơ hội thoát thân. Người già thì chịu. Lo lắm! Người ta ở chung cư cao cấp còn lo sốt vó, xuống đường kêu cứu. Chúng tôi ở đây, khu tập thể đã xây mấy chục năm này, cái gì cũng thiếu thì không lo sao được”.

Ghi nhận tại các tòa nhà khu tập thể Bách Khoa cho thấy, tất cả các cầu thang đều nhỏ hẹp và là lối lên xuống duy nhất của người dân tại các tòa nhà. Các cầu tháng này chỗ có điện chiếu sáng, một số nơi không có. Thậm chí gầm cầu thang nhà K9 còn bị chiếm dụng làm nhà ở của một gia đình suốt nhiều năm nay. Nơi đó được dùng để ở, vệ sinh, đun nấu bằng bếp than hàng ngày, sự việc khiến nhiều người bức xúc.

Dọc theo hành lang của một vài dãy nhà thuộc khu tập thể, không có bất cứ bình cứu hỏa hay hệ thống chuông báo cháy nào. Thay vào đó là hệ thống mạng điện chằng chịt, những ô ban công cơi nới treo kín quần áo, chăn màn, một vài góc cầu thang chất ngổn ngang than, chất đốt... Bà Thu nói: “Chung cư mới yêu cầu phải có hệ thống gió tươi, lối thoát nạn, bình xịt, trụ cứu hỏa… Nhưng ở khu tập thể này không có một cái gì”.

Nhờn với “bà hỏa”

Nguy cơ cháy là không lối thoát ở khu E4, Thanh Xuân Bắc.

Chung cư số 1 Tông Đản (quận Hoàn Kiếm) cũ kỹ với 20 hộ dân. Cầu thang chung cư này là chỗ nấu ăn của các hộ gia đình. Bếp và cả bình gas được đặt một bên cầu thang khiến người đi lại không khỏi rùng mình. Ông Hùng (chủ căn hộ 102), một trong những người đầu tiên chuyển đến ở tại đây cho biết: “Nguy cơ cháy bên trong chung cư này chưa lo bằng bên ngoài. Đồng hồ điện, dây điện chằng chịt bám lấy tường nhà. Những hôm trời mưa, nước mưa làm chập điện nổ lách tách vô cùng đáng sợ”.

Bức tường mặt tiền của chung cư là hàng chục công tơ điện với những bó dây cũ kỹ chui từ lòng đất lên bò đi khắp tòa nhà. Những chiếc công tơ điện chỉ treo ngang đầu người và ngay bên cạnh mạng lưới điện nguy hiểm đó là bàn ghế của một quán ăn được kê cho khách ngồi. Sự mất an toàn đó vẫn tồn tại nhiều năm nay chưa bị cơ quan chức năng xử lý.

Thời gian qua, ở quận Cầu Giấy, Phòng Cảnh sát PCCC số 3 đã rà soát lập danh sách cụ thể có biện pháp tuyên truyền, nhắc nhở người dân khắc phục. Đồng thời, phối hợp với UNBD phường Nghĩa Tân tiến hành kiểm tra từng căn hộ để có giải pháp tối ưu về PCCC. Khi kiểm tra căn hộ trong nhà tập thể A12 (phường Nghĩa Tân), tổ công tác phát hiện hầu hết các gia đình đều làm thêm “chuồng cọp” để tăng diện tích sử dụng và chống trộm. Nhiều hộ làm “chuồng cọp” qua cả hệ thống dây dẫn điện, hoặc đè lên hệ thống điện.

Các khu nhà B11, C5, A15, A12 (phường Nghĩa Tân) đều không có hệ thống PCCC. Chị N.Q.A (ở khu A12) cho biết: “Tôi được mời tập huấn PCCC nhiều lần, nhưng cũng chưa bao giờ mua sắm trang thiết bị bình chữa cháy về nhà. Nhiều khi nghĩ đơn giản cháy khó lắm, và nhà mình có gì đâu để mà cháy được”(?).

Sở Cảnh sát PCCC TP Hà Nội cho biết, việc chữa cháy tại các chung cư cũ gặp khó khăn lớn do hầu hết các ngôi nhà không được trang bị hệ thống phòng cháy; người dân nấu nướng không đảm bảo an toàn cháy nổ, ý thức phòng cháy chưa cao; hệ thống đường dây điện cũ… Đặc biệt khi xảy ra cháy rất khó ứng cứu vì phần lớn các khu tập thể cũ đều nằm trong những khu dân cư đông đúc, lối vào hẹp, không có bể nước dự phòng.

Hà Phương - Kim Oanh