Da tay bong tróc, lở loét… vì nước rửa bát tự chế

 Vì ham rẻ, không ít người đã mua nước rửa bát tự chế về sử dụng, thậm chí dùng rửa xe. Hệ quả sau vài lần rửa loại nước rửa bát tự chế thì da tay ngứa ngáy, bong tróc.

Nước rửa bát đựng trong can dầu ăn được bán nhiều ở phố Hàng Gà (Ảnh P.T)

Rửa bát, rửa xe cùng chung một loại

Đánh vào tâm lý hám lời của một bộ phận người tiêu dùng với cái giá rẻ hơn nhiều lần so với nước rửa bát thông thường, trên thị trường không khó để tìm thấy những loại nước rửa bát tự chế ở các khu chợ. Chúng được nhiều người gọi là nước rửa bát “3 không” bởi không nhãn mác, không nguồn gốc xuất xứ, không hạn sử dụng trôi nổi trên thị trường.

Với những loại nước rửa chén bát nhãn hiệu có tiếng, người tiêu dùng phải mua với giá từ 10.000-15.000 đồng/chai (gần 800ml). Trong khi đó, với loại nước rửa bát tự chế trôi nổi thì chỉ cần từ 18.000-20.000 đồng là có ngay một chai loại năm lít. Khảo sát tại một số chợ đầu mối trên địa bàn Hà Nội như phố Hàng Gà, Đồng Xuân, Hà Đông… thì các sản phẩm này được bày bán tràn lan. Sản phẩm có màu xanh hoặc màu vàng đặc trưng.

Tại phố Hàng Gà bầy bán hàng chục mẫu nước rửa bát tự chế xếp la liệt dưới đất. Nào nước rửa màu xanh, rửa xe màu vàng, rửa sàn màu đỏ, rửa bồn cầu màu trắng tinh... tất cả đều rẻ. Khi chúng tôi hỏi mua nước rửa bát, anh H - chủ một cửa hàng bán nước rửa chén ở phố này cho biết, cơ sở có nước rửa chén của nhiều công ty khác. Giá nước rửa bát loại 5 lít/can 20.000 đồng, lấy nhiều thì giá rẻ hơn 2.000 đồng.

Tuy nhiên theo quan sát thì hầu hết các chai đựng nước rửa đều không có ghi nhãn và anh cho biết nếu cần nhãn sẽ dán thêm nhưng mất thêm 5000đ. Theo chủ cửa hàng, các loại nước rửa, lau sàn được giao khắp nơi, rất sạch và nhà làm hàng ăn thường dùng loại này để tiết kiệm chi phí. “Chỉ cần đeo găng tay khi rửa bát là không sao hết” – anh H. cho hay.

Chỉ 10 phút có mặt tại đây, chúng tôi đã chứng kiến cảnh khách nườm nượp ra vào mua nước rửa bát. Cứ chốc chốc lại có chiếc xe máy đỗ xịch rồi quay ra với vài can hóa chất màu xanh. Điều lạ là khách hỏi mua nước rửa bát hay nước lau sàn, rửa xe thì chủ cửa hàng đều bán cho cùng một loại! Chúng được đựng trong những vỏ chai hay can bất kỳ. Nhiều bà nội trợ mua về dùng mà không biết rằng đây là mầm mống gây hại cho sức khỏe.

Chị Hằng một nhân viên rửa bát tại một nhà hàng ở Hà Đông cho hay, nhà hàng sử dụng loại nước rửa bát không rõ nguồn gốc với giá khoảng 20.000 đồng loại 5 lít. Khi dùng mà không đeo găng tay, chỉ tháng là tay sẽ bị lở, bong da, các móng tay bị bào mòn làm tay bị đau nhức…

Hay chị Trần Thị Hương (Hưng Yên) bị dị ứng nước rửa bát khá nặng khiến bàn tay đau đớn không thể làm được bất kỳ việc gì trong nhà. Trước đó, chị thấy có người đi dạo bán nước giá rẻ nên mua, nhưng dùng có vài lần da tay đã bong tróc, ngứa ngáy.

Không chỉ dùng để rửa bát, những loại nước rửa này cũng được nhiều cửa hàng rửa xe “ưa chuộng” vì tạo bọt và giá thành rẻ. Anh Nguyễn Văn Việt – chủ cửa hàng chuyên sửa chữa, rửa xe ở Dương Nội – Hà Đông (Hà Nội) cho hay, đa số các cửa hàng rửa xe hiện nay đều dùng nước rửa chén bát để làm sạch xe. Những chất này có độ súp cao, nhanh sạch nhưng có thể gây tổn hại cho độ bóng của sơn xe.

Ảnh hưởng dạ dày, làn da

Liệu rằng việc sử dụng những loại nước rửa chén bát trôi nổi, không rõ nguồn gốc trên có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người không?. PGS.TS Trần Hồng Côn – Khoa Hóa (ĐH Tự nhiên – ĐH Quốc gia Hà Nội) cho biết, nước rửa bát thực chất là chất tẩy rửa được chia làm hai loại, một loại làm từ chất hữu cơ, loại còn lại được làm từ chất hóa học. Các loại nước rửa bát có thương hiệu uy tín, được Bộ Y tế chấp nhận thường là nước rửa bát làm từ chất hữu cơ. Còn loại nước rửa bát không rõ nguồn gốc xuất xứ thường làm từ chất hóa học.

Cơ chế chung của nước tẩy rửa là dùng một số hóa chất có tác dụng tách cáu bẩn ra khỏi đồ dùng, từ đó làm sạch dầu mỡ bám trên bề mặt chén đĩa. Nhìn chung tất cả sản phẩm tẩy rửa đều có hóa chất độc hại nhưng nếu so ra thì các sản phẩm tẩy rửa trôi nổi tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây độc cho con người hơn. Lý do là các sản phẩm trôi nổi không rõ nguồn gốc, không được kiểm định chất lượng nên có thể chứa chất độc hại không được phép sử dụng. Hơn nữa do được pha chế tùy tiện có thể phát sinh các độc tố khác.

Nhiều lần các nhà khoa học đã cảnh báo và khuyến cáo các bà nội trợ tuyệt đối không sử dụng nước rửa bát “3 không” vì nếu ăn phải thức ăn đựng trong bát đĩa rửa chưa sạch, chất Natri hiđroxit sẽ tác động xấu đến dạ dày, ăn mòn miệng, làm chức năng của hệ men tiêu hóa bị suy giảm, nặng còn gây thủng ruột.

Theo các chuyên gia da liễu, những hóa chất độc hại này có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người qua da. Khi tiếp xúc quá thường xuyên với những loại nước rửa bát không rõ nguồn gốc, làn da đã hấp thụ mỗi ngày một ít các loại hóa chất không an toàn đó. Trường hợp nhẹ sẽ bị khô da, đột biến da, nặng có thể gây ngộ độc khi hóa chất gây hại thấm qua da vào tích tụ trong cơ thể.

Để đảm bảo sức khỏe cho bản thân, các chị em tuyệt đối không mua nước rửa chén bát hàng rẻ tiền, hàng không nhãn mác mà nên mua nước rửa bát có thương hiệu nổi tiếng, đạt tiêu chuẩn quốc tế ở những cửa hàng uy tín.

Gia Hân/ Báo Gia đình & Xã hội