Đặc điểm nhận dạng đông trùng hạ thảo thật và các phương pháp sử dụng đúng cách
GiadinhNet - Vì nổi tiếng khắp thế giới là vị thuốc bổ quý hơn cả nhân sâm, có công dụng thần kỳ trong việc tăng cường sinh lực, trị chứng liệt dương, chăm sóc sắc đẹp… nên Đông trùng hạ thảo (ĐTHT) được săn lùng ngày một ráo riết hơn.
![]() |
|
Làm sạch và đóng gói Đông trùng hạ thảo tại một hiệu thuốc lớn ở Thành Đô (Trung Quốc). Ảnh T.G. |
ĐTHT sinh trưởng trong điều kiện rất đặc biệt. Quá trình kỳ diệu biến đổi từ một con ấu trùng thành nấm này chỉ xảy ra trên những cao nguyên khắc nghiệt của vùng cao nguyên Tây Tạng và dãy núi Himalaya ở độ cao từ 3.000 - 5.000m. Loài nấm này sống âm ỉ trong lòng đất hơn 5 năm trước khi trồi lên khỏi mặt đất và đến nay, con người vẫn chưa tạo ra được ĐTHT nhân tạo. Giá trị của loại đông dược này tăng lên chóng mặt theo từng năm, đặc biệt là kể từ cuối thập niên 90 của thế kỷ XX.
Vào năm 2008, 1kg ĐTHT chất lượng thấp nhất đã có giá 3.000 USD (khoảng 60 triệu VNĐ); còn loại có chất lượng cao nhất thì lên tới 18.000 USD/1kg (khoảng 360 triệu VNĐ). Hiện tại, khoảng nửa lạng đông trùng hạ thảo tinh chế có thể được bán với giá 50.000 USD (khoảng 1 tỷ VNĐ). Nguồn lợi này đã góp phần nâng cao đời sống cho nhiều người dân nghèo miền Tây Trung Quốc nhưng kéo theo đó lại là tình trạng khai thác quá mức do cầu sử dụng ngày càng tăng cao. Những người thu hái thường đào tất cả những côn trùng tìm thấy, bất kể kích cỡ khiến những củ non chưa kịp lớn. Sau khi đã khai thác cạn kiệt một khu vực, họ lại chuyển sang khai thác vùng khác.
Trái ngược với tình trạng quý hiếm trên, ĐTHT trên thị trường Việt Nam hiện nay lại nhan nhản và có giá khá mềm; từ nguyên con đến các sản phẩm tinh chế dưới dạng viên, bột, nước đóng chai. Như vậy có thể thấy rằng, để mua được ĐTHT thật không phải là điều dễ dàng; nếu người tiêu dùng không có kinh nghiệm thì rất khó nhận biết đâu là hàng thật, đâu là hàng giả. Vị thuốc quý này từng bị phát hiện được làm giả từ thân củ của địa tàm và thảo thạch.
Ngoài ra còn một loại giả nữa được làm từ bột ngô, bột mạch hay thạch cao... Chúng được sản xuất bằng cách gia công ép màng nên bên ngoài có màu trắng ngà, hình sâu non nhẵn bóng, rõ các vằn khía, mặt cắt có màu trắng nhạt. Cầm thấy nặng, không nhẹ bông như thật, khi nhai lâu thì dính răng. Ở mức độ tinh vi hơn, trùng thảo còn được làm giả nguyên con y hệt trùng thảo thật từ con sâu chít (sâu thân nhộng sống trong cây chít) với đủ cả thân sâu và sợi nấm mọc trên đỉnh đầu, rất khó phân biệt.
Để tránh "tiền mất, tật mang", những ai có ý định bỏ ra số tiền lớn để mua về vị thuốc lừng danh này nên "giắt lưng" những kinh nghiệm sau đây để nhận biết đâu là ĐTHT thật. Thứ nhất, nhìn bên ngoài, bộ phận đầu sâu non và đầu thảo của ĐTHT gắn với nhau một cách tự nhiên phát triển, chỗ nối với nhau rất khớp, hoàn toàn không thấy dấu vết nối; vì vậy, nếu là hàng giả thì rất dễ nhìn thấy vết nối. ĐTHT thật con nào cũng có 8 chân đối xứng nhau, sau khi tách ra có thể thấy những đường vân rõ nét, ở phía giữa có lõi màu đen giống hình chữ V mà hàng giả không thể có được.
Thứ hai, có thể phân biệt bằng cách dùng mũi ngửi. ĐTHT thật có mùi giống mùi nấm rơm và mùi tanh của nấm hương rất đậm; những con ĐTHT làm giả không có mùi này, nếu có thì là mùi tanh của cá, mùi nước hoa giả hoặc mùi nguyên liệu hóa học. Ngoài ra, có thể phân biệt bằng phương pháp nếm; đó là cho ĐTHT vào miệng nhai. Nếu nó vụn như nhai hạt đậu nành, tấm, càng nhai càng thơm như mùi thịt gà thì là thật.
Có được ĐTHT trong tay nhưng sử dụng sao để vị thuốc quý này phát huy tối đa tác dụng thì không phải ai cũng biết. Có rất nhiều cách dùng ĐTHT nhưng nhìn chung lại có thể chia làm hai dạng: một dạng là nấu cùng thức ăn và một dạng là ăn sống hoặc pha trà, ngâm rượu. Các vua chúa xưa thường chuộng các món cháo và canh nấu cùng ĐTHT vì nó vừa dễ ăn vừa bổ sung các chất dinh dưỡng khác. Ngày nay, người ta lại chuộng cách ăn sống hơn vì cho rằng như vậy sẽ hấp thu được hết công dụng của loại động thảo dược quý giá này.
Thực ra, mỗi cách sử dụng đều có ưu, nhược điểm riêng mà người dùng có thể dựa vào mục đích sử dụng của mình để thực hiện. Với những người sử dụng ĐTHT với mục đích bồi bổ sức khỏe thì nên chọn cách nấu cùng với thực phẩm bởi vừa đảm bảo vệ sinh vừa kết hợp được với các thành phần dinh dưỡng khác. Tuy nhiên, cách này có thể làm mất đi một lượng nhất định các thành phần dưỡng chất trong vị thuốc quý hiếm và đắt đỏ.
Việc ăn trực tiếp ĐTHT sống chưa qua chế biến thường được những người bệnh đang cần hồi phục sức khỏe trong thời gian ngắn áp dụng. Ưu điểm của cách ăn sống này là các thành phần bổ dưỡng hầu như không bị mất đi chút nào. Tuy nhiên, theo các bác sĩ thì việc ăn trực tiếp trùng thảo là không thích hợp và không thể mang lại hiệu quả ngay tức thì như người ta vẫn nghĩ, thậm chí còn trì hoãn hiệu quả điều trị bởi các loại đông dược, thảo dược sống trong tự nhiên nếu không qua chế biến đều có chứa nhiều ký sinh trùng có hại cho sức khỏe con người.
Như vậy, các phương pháp sử dụng ĐTHT có lợi cho sự hấp thụ chất dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe tốt nhất vẫn là sắc nước, làm súp hoặc hầm. Trùng thảo nên được nấu chín trong ít nhất 1 - 2 giờ, thời gian quá ngắn hay nhiệt độ quá thấp sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả. Ngoài ra, có thể ngâm trùng thảo với rượu trong vòng 1 tháng và uống. Điều cần lưu ý là chỉ nên coi trùng thảo là một loại thuốc bổ, có tác dụng lâu dài lên chức năng tình dục chứ không phải là "tiên dược" phòng the chỉ cần ăn vào là ngay lập tức biến ông lão thành thanh niên như người ta vẫn đồn thổi. Mọi loại thuốc nếu lạm dụng đều cho kết quả không tốt.
|
Một số bài thuốc chữa rối loạn tình dục có đông trùng hạ thảo
Thạc sĩ - Bác sĩ Hoàng Khánh Toàn, Trưởng khoa Đông y, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, ĐTHT là vị thuốc có khả năng cải thiện đời sống tình dục trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua tác dụng nâng đỡ, bồi bổ cơ thể. Nó có vị ngọt, tính ấm, có công năng dưỡng phế, bổ thận, ích tinh, thường được dùng để chữa các bệnh liệt dương, suy giảm ham muốn tình dục, di tinh, xuất tinh sớm... Bác sĩ Toàn cũng đề xuất một số bài thuốc chữa rối loạn tình dục có đông trùng hạ thảo là: Rượu trùng thảo nhân sâm (Đông trùng hạ thảo và nhân sâm lượng bằng nhau, ngâm trong rượu tốt, mỗi ngày uống một chén nhỏ; có công dụng bổ thận, tráng dương, dùng cho người bị suy nhược, liệt dương); Rượu lộc nhung trùng thảo (Đông trùng hạ thảo 90 g, nhung hươu 20 g, cho 1.500 ml rượu tốt vào ngâm trong 10 ngày, uống mỗi ngày 20-30 ml; có công dụng ôn thận, tráng dương, ích tinh, dưỡng huyết, dùng cho người bị suy nhược, thiếu máu, liệt dương, suy giảm tình dục); Trà trùng thảo nhân sâm (Đông trùng hạ thảo 5 g, nhân sâm 3-5 g, cho vào bình kín, hãm với nước sôi trong 10 phút, uống thay nước trà trong ngày; có công dụng ích khí, tráng dương, dùng cho người liệt dương, di tinh); Canh đông trùng hùng áp (Đông trùng hạ thảo 10 g, vịt đực 1 con, rượu trắng, gừng tươi, hạt tiêu, gia vị đầy đủ. Vịt làm thịt xong, cho đông trùng hạ thảo vào bụng rồi hầm nhừ, nêm gia vị. Ăn thịt, uống nước, mỗi tuần ăn 1 lần. Thuốc có công dụng bổ hư, trợ dương, dùng cho người bị liệt dương, suy giảm ham muốn tình dục)... |
Người phụ nữ 45 tuổi mắc u xơ tử cung gây thiếu máu nặng thừa nhận 1 sai lầm nhiều chị em Việt mắc phải
Sống khỏe - 10 giờ trướcGĐXH - U xơ tử cung không điều trị suốt một năm khiến người phụ nữ 45 tuổi thiếu máu nặng, bụng to như mang thai 7 tháng và phải truyền gần 2 lít máu trước khi phẫu thuật.
Suýt tắc đường thở vì 1 thói quen sai lầm sau khi đi nắng
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Thói quen nhai đá lạnh để giải nhiệt sau khi đi nắng tưởng chừng vô hại đã khiến người đàn ông phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng suy hô hấp nguy kịch.
Xây dựng hệ sinh thái y tế số chăm sóc sức khỏe chủ động cho cộng đồng
Y tế - 13 giờ trướcGĐXH – Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và Viện Công nghệ GFS vừa ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược trong giai đoạn 2026 – 2030 nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái y tế số chăm sóc sức khỏe chủ động cho cộng đồng.
Tăng cường nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em
Y tế - 13 giờ trướcGĐXH – Theo các chuyên gia, công tác chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em không chỉ dừng ở điều trị bệnh mà cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh khoa học, chăm sóc y tế phù hợp và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Thực phẩm giàu kali: Bổ sung đúng cách để sống thọ và bảo vệ tim mạch
Sống khỏe - 13 giờ trướcGĐXH - Thực phẩm giàu kali giúp ổn định huyết áp, bảo vệ tim mạch và hỗ trợ sống thọ, nhưng không phải ai cũng có thể bổ sung tùy ý.
Chuyên gia cảnh báo: Gan rất 'sợ' món này nhưng nhiều người lại lầm tưởng là 'có nguồn gốc'
Bệnh thường gặp - 22 giờ trướcGĐXH - Không ít người cho rằng chỉ cần thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng là có thể yên tâm sử dụng thường xuyên. Tuy nhiên, theo Ths.BS Nguyễn Vũ Bình cho biết, một số loại thực phẩm chế biến sẵn dù đảm bảo vệ sinh và xuất xứ vẫn có thể gây áp lực cho gan nếu tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài.
Chỉ số Axit uric tăng cao: Chuyên gia khuyên nên làm ngay những điều này để tránh gout
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Nồng độ Axit uric trong máu tăng cao kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ gout, tổn thương khớp và ảnh hưởng chức năng thận. Theo bác sĩ, bên cạnh thuốc điều trị, việc thay đổi chế độ dinh dưỡng và duy trì lối sống khoa học là yếu tố quan trọng giúp hỗ trợ kiểm soát Axit uric hiệu quả hơn.
Người đàn ông 71 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư thực quản giai đoạn sớm từ 1 việc nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Không có triệu chứng bất thường, người đàn ông 71 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư thực quản giai đoạn sớm khi đi tầm soát.
Người sống thọ thường có 5 đặc điểm này ở vùng đùi: Sau tuổi 50 càng nên kiểm tra sớm
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy sức khỏe cơ bắp và đôi chân có liên quan mật thiết đến tuổi thọ. Trong đó, vùng đùi – nơi tập trung nhóm cơ lớn nhất cơ thể – được xem như “tấm gương phản chiếu” tình trạng chuyển hóa, tuần hoàn và vận động. Theo các bác sĩ, người sống thọ thường có 5 đặc điểm khá rõ ở đôi đùi mà không phải ai cũng để ý.
Người đàn ông 57 tuổi phát hiện u bàng quang từ dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải nhưng bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Tiểu rắt kéo dài, tiểu khó, cảm giác tiểu không hết – những dấu hiệu tưởng chừng phổ biến lại có thể là cảnh báo u bàng quang, bệnh lý nguy hiểm thường gặp ở nam giới trung niên.
Bác sĩ cảnh báo 6 dấu hiệu ung thư xương giai đoạn đầu mà nhiều người vẫn nghĩ là thiếu canxi
Bệnh thường gặpGĐXH - Nhiều người cho rằng đau nhức xương, mỏi cơ hay chuột rút là dấu hiệu thiếu canxi nên tự ý bổ sung tại nhà trong thời gian dài. Tuy nhiên, theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình – Giảng viên Đại học Y Hà Nội, có những trường hợp đau xương thực chất là dấu hiệu sớm của ung thư xương và việc nhầm lẫn có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “giai đoạn vàng” trong điều trị.
